Ptaki — 29 ciekawostek

Który ptak osiąga 2,7 m wysokości i jest największym żyjącym przedstawicielem gromady?

Strusie są też jedynymi ptakami z oddzielnym pęcherzem moczowym; u pozostałych kwas moczowy wydalany jest razem z kałem jako kałomocz.

Ile gatunków ptaków żyje obecnie na świecie?

To najbardziej zróżnicowana gromada kręgowców lądowych; zależnie od przyjętej systematyki liczba znanych gatunków waha się od 10 175 do 11 158.

Które współczesne zwierzęta są najbliższymi żyjącymi krewnymi ptaków?

Badania genetyczne i zapis kopalny wskazują, że ptaki są nowoczesnymi dinozaurami wywodzącymi się z upierzonych teropodów.

Który ptak został celowo introdukowany jako gatunek łowny niemal na całym świecie?

Przypadkiem rozprzestrzeniła się za to południowoamerykańska mnicha, której uciekinierzy z hodowli zadomowili się w miastach Ameryki Północnej i Europy.

O ile stopni sowa może obrócić głowę do tyłu, rekompensując nieruchome oczy?

W siatkówce sów przeważają pręciki, a czopków i komórek wrażliwych na kolor jest niewiele, co sprzyja widzeniu nocnemu.

Na jakie światło, poza czerwonym, zielonym i niebieskim, reagują czopki w oku ptaka?

Pustułki wykorzystują tę zdolność na łowach, wypatrując na ziemi śladów moczu pozostawionych przez gryzonie.

Jak nazywa się najstarszy znany ptak, żyjący w późnej jurze około 147 milionów lat temu?

Po polsku zwany praptakiem; część badaczy, jak Jacques Gauthier, zalicza go do kladu Avialae, a nie do właściwych ptaków.

Jaką stałą temperaturę ciała utrzymują ptaki?

Z serca ptaków wychodzi prawy łuk aorty, podczas gdy u ssaków lewy; ptasie krwinki czerwone zachowują jądro komórkowe.

Który z tych ptaków ma dobrze rozwinięty zmysł węchu, w odróżnieniu od większości gatunków?

Węchem posługują się też kondorowate i rurkonose; w ptasim mózgu najlepiej ukształtowane są móżdżek i kresomózgowie.

Jak nazywa się trzecia powieka ptaków, poruszająca się poziomo i nawilżająca oko?

U wielu ptaków wodnych działa jak soczewka kontaktowa, dając ostry obraz pod wodą; zwykłe powieki nie służą ptakom do mrugania.

Po której stronie ciała samice ptaków mają swój jedyny jajnik i jajowód?

Owulację może wywołać nawet widok samca; w jajowodzie jajo nabiera kolejno żółtka, białka i skorupy.

Dlaczego u niektórych sów otwory uszne są umieszczone asymetrycznie?

Sowa wychwytuje różnice czasu dotarcia dźwięku do obu uszu rzędu 0,00003 sekundy, co pozwala namierzyć gryzonia nawet pod śniegiem.

Na jakiej największej głębokości obserwowano nurkujące pingwiny?

Pod wodą pingwiny „latają”, używając podobnego umięśnienia i ruchów co ptaki latające; tak samo poruszają się alki i pluszcze.

Jak nazywa się narząd głosowy ptaków położony na dolnym końcu tchawicy?

Niektóre gatunki potrafią używać dwóch strun głosowych naraz, niezależnie od siebie, i śpiewać jednocześnie dwie różne melodie.

Co oznacza grecka nazwa rodzaju Apteryx, do którego należą kiwi?

Słowo kiwi pochodzi z języka Maorysów i nawiązuje do przenikliwych, gwiżdżących nawoływań tych nowozelandzkich ptaków.

Jakie chromosomy płciowe mają samce ptaków?

U nogala brunatnego wykazano dodatkowo wpływ temperatury inkubacji: im cieplej w gnieździe, tym więcej samic wśród piskląt.

Jaką długość ciała osiągają kiwi z rodzaju Apteryx?

Samice są większe: ważą do 3850 g i mają dziób długości nawet 205 mm, podczas gdy samce ważą najwyżej 3060 g.

Jak nazywa się kość powstała ze zrośnięcia obojczyków ptaków?

Ostatnie kręgi ogonowe tworzą pygostyl, a kręgi lędźwiowe zrastają się z miednicą w synsakrum; mostek nielotów nie ma grzebienia.

Jaką część dnia ptaki poświęcają na czyszczenie i pielęgnację piór?

Dziobem nakładają woskową wydzielinę gruczołu kuprowego, która uelastycznia pióra i hamuje rozwój niszczących je bakterii.

Jaki ptak, lecąc z prędkością 20 m/s, potrafi odróżnić trutnie od żądlących robotnic pszczoły?

Sęp krążący tak wysoko, że człowiek go nie dostrzega, zauważa padlinę lub konkurenta o pokarm z odległości kilku kilometrów.

Która z tych kości ptaka nie ma jam pneumatycznych?

Jamy pneumatyczne łączą się z układem oddechowym, a kości czaszki są zrośnięte tak, że nie widać między nimi szwów.

Co zawierają skóra i pióra fletówek z rodzaju Pitohui?

Obronę chemiczną stosują też młode dudki, wytwarzając kał o odstraszającym zapachu, oraz rurkonose wydzielające cuchnącą ciecz.

Jaką średnicę osiąga oko puchacza?

U większości ptaków obie gałki oczne ważą więcej niż mózg, a u średniej wielkości ptaków drapieżnych oko jest większe od ludzkiego.

Do którego nadrzędu należą głównie strusiopodobne ptaki nielotne?

Drugi, znacznie obszerniejszy nadrząd obejmuje wszystkie pozostałe ptaki nowoczesne, umieszczone razem w podgromadzie Neornithes.

Jaka część wdychanego powietrza omija płuca ptaka i trafia wprost do tylnych worków powietrznych?

Dzięki temu świeże powietrze przepływa przez płuca zarówno przy wdechu, jak i przy wydechu; ptasie płuca nie mają opłucnej.

Kolonie którego ptaka sięgają 440 km w głąb Antarktydy, najdalej na południe ze wszystkich?

Największa różnorodność gatunkowa występuje w tropikach, a kilka gatunków morskich pojawia się na lądzie jedynie w okresie lęgowym.

Jak nazywają się miejsca na skórze, z których wyrastają pióra?

Rozmieszczenie tych pól ma znaczenie w taksonomii, a wygląd upierzenia zmienia się z wiekiem, płcią i statusem społecznym osobnika.

W którym roku powstała pierwsza klasyfikacja ptaków, dzieło Willughby'ego i Raya?

Karol Linneusz zmodyfikował tę pracę w 1758 r. w „Systema Naturae”, nadając ptakom nazwę gromady Aves – od łacińskiego avis.

Ile włókien liczy nerw wzrokowy gołębia?

Ptasia siatkówka przekazuje nerwem dwa razy więcej informacji niż ludzka; u człowieka włókien jest przeciętnie 1,2 mln, a u królika 394 tys.