Radiologia i diagnostyka obrazowa — 30 ciekawostek

Jakie fale wykorzystuje USG do tworzenia wizualizacji badanego organizmu?

Wynik takiego badania można dziś przedstawić także w trójwymiarze, łącząc kilka sekwencji obrazów.

W którym roku Wilhelm Roentgen odkrył promieniowanie rentgenowskie?

Odkrycia dokonał 8 listopada, badając przezroczystość różnych przedmiotów w stosunku do nowego promieniowania.

Jaka metoda oparta na promieniowaniu do dziś służy leczeniu i łagodzeniu objawów nowotworów?

Aż do połowy XX wieku zaliczano ją do radiologii, razem z rentgenodiagnostyką i medycyną nuklearną.

Jakie struktury ciała ma przede wszystkim zobrazować angiografia?

Szczególny nacisk kładzie się na uwidocznienie ich światła, a na zdjęciu widać zwężenia i wszelkie inne zmiany.

W którym roku Wilhelm Röntgen otrzymał pierwszą Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki?

Nagrodzone odkrycie nie było jedynym tematem jego prac: uczony zajmował się też krystalografią i fizyką płynów.

Choroby którego narządu, obok złamań kości, diagnozowano promieniami X od samego początku?

Prześwietlenia ludzkiego ciała zaczęto stosować w niespełna dwa lata od odkrycia, a później promieniami leczono też niektóre nowotwory.

Jaki dokument uzyskała w lipcu 1916 Maria Skłodowska-Curie, by prowadzić wozy rentgenowskie?

Samochody z aparaturą rentgenowską, zorganizowane we Francji w czasie I wojny światowej, nazywano „małymi Curie”.

Jak inaczej nazywa się środek cieniujący podawany pacjentowi przy angiografii?

Środek pochłania promieniowanie rentgenowskie, dzięki czemu na zdjęciu widać wybrane cechy narządu.

Z jaką dziedziną ściśle wiąże się komputerowe wspomaganie diagnostyki obrazowej?

Łączą je wspólne metody analizy danych, algorytmy przetwarzania danych oraz detekcja i klasyfikacja informacji.

Cień jakiego przedmiotu widać na słynnym zdjęciu ręki wykonanym przez Wilhelma Roentgena?

Wcześniej fizyk fotografował metalowe druty oraz odważniki zamknięte w pudełku.

Co ma uwidocznić angiografia wykonywana czasem przy chorobie nowotworowej?

Przy niektórych badaniach tego typu wykonuje się dziś nie jedno zdjęcie rentgenowskie, lecz całe serie zdjęć.

Jakie badania polegają na wyselekcjonowaniu z dużej populacji obrazów do dalszej analizy?

Inne główne zastosowania obrazowania to wizualizacja, analiza ilościowa oraz lokalizowanie uszkodzeń, urazów i zmian patologicznych.

Który kraj, obok Polski, zamiast „promienie X” mówi „promieniowanie rentgenowskie”?

W większości krajów, także anglojęzycznych, przyjęło się określenie z literą X.

Do których lat XX wieku radiologią nazywano aż trzy działy medycyny?

Obok rentgenodiagnostyki były to dwa działy, które z biegiem czasu oddzieliły się i utworzyły nowe gałęzie nauk medycznych.

Z jakiego zjawiska, obok rozpraszania fali na granicy ośrodków, korzysta ultrasonografia?

Dzięki temu można określać rozmiary, lokalizację i głębokość położenia badanych narządów względem powierzchni ciała.

Kto wraz z Allanem Cormackiem stworzył w latach 70. XX wieku tomograf komputerowy?

Urządzenie tworzyło rekonstrukcję badanego narządu na podstawie serii zdjęć radiologicznych wykonanych z różnych kierunków.

Jak inaczej nazywa się radiologię zabiegową, obejmującą m.in. angioplastykę?

Jej przedmiotem są małoinwazyjne zabiegi lecznicze, m.in. obliteracja guzów i celowane podawanie leków.

Kogo w czasie I wojny światowej szkoliła Irène Curie razem z matką, Marią Skłodowską-Curie?

W wyjazdach z aparaturą rentgenowską obu paniom towarzyszyli także lekarze wojskowi.

Jak określa się obraz RTG, na którym cienie wielu narządów nakładają się na siebie?

Taka informacja często nie wystarcza, dlatego wykonuje się serię zdjęć pod różnym kątem.

Przepływ czego w zmianach chorobowych określają badania dynamiczne w diagnostyce obrazowej?

Po rodzaju tego przepływu można stwierdzić, czy zmiana jest nowotworowa, zapalna czy niedokrwienna.

Który profesor wykonał pierwsze polskie zdjęcie rentgenowskie ludzkiej części ciała?

Posłużył się rurką Plückera, a wśród sfotografowanych wcześniej przedmiotów był brązowy przycisk do papieru.

Jaki uraz zdiagnozowano na pierwszym polskim zdjęciu RTG wykonanym ze wskazań klinicznych?

Zdjęcie powstało niespełna miesiąc po pierwszych eksperymentalnych zdjęciach przedmiotów, a profesorowi pomagał asystent.

Na jaką chorobę zmarł w 1923 roku Wilhelm Röntgen?

Uczony zmarł w Monachium, a jego ciało pochowano na cmentarzu w Giessen.

W którym roku Mikołaj Brunner otworzył prywatną pracownię rentgenowską?

Pracownia ruszyła już pod koniec stycznia i służyła również chorym szpitali warszawskich.

Jakie odznaczenie za Naukę i Sztukę otrzymał Wilhelm Röntgen w 1911 roku?

Cztery lata wcześniej uczony został członkiem zagranicznym Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk.

Który chirurg opublikował pierwszy polski naukowy artykuł z zakresu radiologii?

W tekście opisano pierwsze badanie kliniczne z użyciem zdjęcia RTG.

W którym szwajcarskim mieście Polak Adam Rzewuski wykonał udane zdjęcia RTG ludzkiego ciała?

Działo się to w tym samym czasie, gdy pierwsze zdjęcia rentgenowskie powstawały na ziemiach polskich, pozostających pod zaborami.

Jaką liczbę atomową ma pierwiastek roentgen, nazwany na cześć odkrywcy promieni X?

Nazwa obowiązuje od 1 listopada 2004; wcześniej pierwiastek znano jako unununium.

Czyim uczniem był Wilhelm Röntgen, gdy w 1869 roku uzyskiwał tytuł doktora?

Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Zuryskim, po czym przeszedł na Uniwersytet w Strasburgu, gdzie wykładał od 1874 roku.

Na wniosek którego histologa promienie X nazwano promieniami Roentgena?

Wniosek padł na posiedzeniu w Würzburgu, gdzie odkrywca był profesorem na katedrze fizyki.