Rubin – kamień szlachetny — 30 ciekawostek

Z jakiego języka wywodzi się nazwa rubinu, nawiązująca do jego czerwonej barwy?

Źródłem nazwy jest słowo „rubens”, a barwa kamienia waha się od różowawo-czerwonej do krwistoczerwonej.

Odmianą jakiego minerału jest rubin?

Rubin dzieli z tym minerałem podstawowe własności fizyczne i chemiczne.

W którym mieście pokazano syntetyczne rubiny na Wystawie światowej w 1900 roku?

Kamienie wystawił asystent wynalazcy i cieszyły się tam sporą popularnością.

Krew którego ptaka dała nazwę kolorowi rubinu najbardziej pożądanemu w jubilerstwie?

W kamieniach tych często występują też inkluzje, a niektóre z nich są charakterystyczne dla złoża, z którego pochodzą.

W jakim rzemiośle wykorzystuje się rubiny syntetyczne?

Kamienie naturalne trafiają z kolei do naszyjników, pierścionków i wisiorków.

Który region Polski jest miejscem występowania rubinów?

Stwierdzono je między innymi w eklogitach amfibolowych z Bystrzycy Górnej w Górach Sowich.

Jaki zabieg pozwala poprawić barwę rubinów gorszej jakości?

Najwyżej ceni się kamienie o czerwieni z niebieskawym odcieniem.

Jakiej narodowości był chemik Auguste Verneuil, od 1891 roku pracujący nad syntezą rubinów?

Jego wysiłki doprowadziły ostatecznie do wytworzenia syntetycznych kamieni o wartości handlowej.

Co oprócz materiału tworzącego rubin i topników wypełnia tygiel w metodzie hydrotermalnej?

Tygiel podgrzewa się pod wysokim ciśnieniem, a składniki przyszłego kryształu ulegają rozpuszczeniu.

Który kraj ma znaczące złoża rubinów w okolicach Mogoku?

Znaczące złoża leżą także koło Chanthaburi w Tajlandii, w regionie Ratnapura w Sri Lance i na północy Tanzanii.

Jony którego pierwiastka nadają rubinowi czerwony kolor, zastępując część jonów glinu?

Bez tej domieszki minerał, którego odmianą jest rubin, pozostaje bezbarwny.

Do wytwarzania czego stosuje się rubiny produkowane metodą Czochralskiego?

Inne syntetyczne kamienie o zastosowaniach technicznych pracują jako łożyska.

Jaka jest metoda hydrotermalna w porównaniu z innymi metodami wytwarzania rubinów?

Stosuje się ją do wytwarzania dużych kryształów bez naprężeń.

Do wyrobu czego służą kryształy rubinu wytwarzane metodą topnikową?

Topniki, w których rozpuszcza się surowiec, topią się już w około 800 °C.

Czym pod względem chemicznym jest rubin?

Ten sam związek, rozdrobniony i wzbogacony barwiącą domieszką, jest surowcem do wytwarzania kamieni syntetycznych.

W którym województwie leżą Sławniowice, w okolicach których w 2021 roku opisano ziarna rubinu?

Niewielkie ziarna znaleziono w osadach potoku Maruszka, dopływu Mory, który przecina złoże marmurów sławniowickich.

Jaki odcień nadaje rubinom obecność żelaza?

Inna domieszka, wanad, przesuwa barwę kamienia ku purpurze.

Powyżej jakiej temperatury topi się tlenek, z którego zbudowany jest rubin?

Z tego powodu techniki wymagające jego stopienia są kosztowne.

Którą metodą najpowszechniej wytwarza się rubiny w XXI wieku?

Uzyskane w ten sposób kryształy są zarazem najtańsze i trafiają także do najtańszej biżuterii.

W którym roku Verneuil ogłosił metodę produkcji syntetycznych rubinów na skalę przemysłową?

Sposób ten nazwano później nazwiskiem wynalazcy, który pracował nad nim od 1891 roku.

Której cechy rubin nie wykazuje, mimo że może w nim występować oddzielność?

Minerał ten tworzy kryształy słupkowe lub tabliczkowe, rzadko igiełkowe.

Z jakich złóż zwykle pozyskuje się rubiny, oddzielając je od piasków lub żwirów?

Kamienie wypłukuje się, a następnie sortuje ręcznie, bo w skałach, w których powstają, jest ich stosunkowo niewiele.

Jaki szlif stosuje się dla nieprzezroczystych rubinów, zwłaszcza wykazujących asteryzm?

Pozostałe okazy obrabia się szlifem fasetkowym, schodkowym lub brylantowym.

W której firmie opracowano w 1958 r. metodę naśladującą naturalne powstawanie rubinów?

Odtwarza ona warunki panujące w głębi Ziemi, a jej kryształy uchodzą za najlepsze i najwierniej naśladujące naturalne.

W którym roku Marc Antoine Auguste Gaudin wytworzył kilka syntetycznych rubinów?

Mimo kolejnych prób nie udało mu się uzyskać kamieni o wartości jubilerskiej, choć w XIX wieku rubin był bardzo cenny.

Wrostki jakiego minerału wywołują w rubinach „jedwabisty połysk”?

Przy odpowiednim szlifie te same wrostki dają efekt kociego oka lub asteryzm.

W tlenku jakiego metalu Edmond Frémy rozpuszczał tlenek glinu, by wytworzyć drobne rubiny?

Chemik opisał w 1877 r. ogrzewanie takiego roztworu, które prowadziło do powstania drobnych kryształów.

W którym szwajcarskim kantonie znajdują się mniejsze skupiska rubinów?

Mniejsze skupiska tych kamieni znane są również z Grenlandii, Norwegii, Nepalu czy Madagaskaru.

Około którego roku zauważono, że część tanio sprzedawanych rubinów nie jest naturalna?

Kamienie te nazywano weneckimi, a sposób ich wytworzenia nie jest do końca poznany.

Światło jakiej barwy rubin silnie pochłania w paśmie o maksimum przy 550 nm?

Drugie szerokie pasmo pochłaniania ma maksimum przy 420 nm, czyli w barwie fioletowej.