Ser i jego historia — 30 ciekawostek

Jak nazywa się dziedzina zajmująca się technologią wytwarzania serów?

Ser powstaje przez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który poddaje się dalszej obróbce, a gatunki dzieli się m.in. według rodzaju mleka i czasu dojrzewania.

Na jakiej wyspie, jak wspomina Homer, produkowano sery?

To jedna z najstarszych literackich wzmianek o serze, obok fragmentu Starego Testamentu o darach dla Dawida.

Ile wapnia zawiera mniej więcej jeden plaster żółtego sera?

Sery są też źródłem białka i witaminy B12, ale bywają kaloryczne: 100 g dostarcza zwykle od 300 do 500 kcal.

Do której grupy serów zalicza się brie i camembert?

Sery miękkie dzieli się na porośnięte pleśnią, przerośnięte pleśnią oraz pomazankowe, do których należy bryndza.

Jakie sery poleca się osobom z nadciśnieniem, bo zawierają mniej tłuszczu?

Nadwaga i choroby układu krążenia mogą być przeciwwskazaniem do jedzenia serów, a mleko krów i jego przetwory bywają czynnikiem alergizującym.

Od kogo starożytni Rzymianie przejęli umiejętność wytwarzania serów, którą potem udoskonalili?

Rzymianie zostawiali mleko owiec i kóz, by samo skwaśniało, a proces przyspieszali gałązkami figowca lub sokiem figowym.

Który z tych serów zalicza się do serów półtwardych?

Do tej samej grupy należą ser tylżycki, ser limburski i gouda, które dojrzewają krócej niż sery twarde.

W którym starożytnym państwie ser był znany, ale należał do artykułów luksusowych?

Pierwsze sery powstawały tam, gdzie wcześniej udomowiono zwierzęta mleczne, więc ich historia zaczyna się wraz z hodowlą.

Dzięki czemu w niektórych serach powstają oka, czyli dziury?

Dobór kultur bakterii jest charakterystyczny dla danego gatunku sera i decyduje także o tym, czy pojawią się w nim dziury.

Jak nazywa się wyrównanie zawartości tłuszczu w mleku na początku produkcji sera?

Kolejnym krokiem jest pasteryzacja, która przy serach twardych nie jest obowiązkowa, choć powszechnie się ją stosuje.

Do jakiego związku bakterie dodawane do mleka przetwarzają laktozę?

Powstający kwas sprzyja wyciekowi serwatki z masy i przygotowuje ją do dalszej obróbki.

Ile gatunków serów istnieje łącznie na świecie?

W samej Polsce w latach 1948–2019 wytwarzano ponad 600 gatunków sera.

W którym cesarstwie ser wręczano przyjaciołom jako podarunek?

W Bizancjum ser był podstawowym dodatkiem do pieczywa, obecnym na stołach ludności wszystkich stanów.

Z czego były zrobione bukłaki pasterzy, w których mleko dzieliło się na skrzep i serwatkę?

Z czasem nauczono się odcedzać skrzep, suszyć go i solić, żeby dłużej się zachował.

W którym regionie dzisiejszej Polski wytwarzano najstarszy znany ser świata, sprzed 7500 lat?

Ten neolityczny ser przypominał mozzarellę; we Włoszech i Francji sery wyrabiano już 2000 lat p.n.e.

Jakiemu procesowi nie poddaje się większości serów kwasowych?

Po zakwaszeniu skrzep sera kwasowego jest krojony, dogrzewany, płukany, odsączany, prasowany i formowany.

Jakim kwasem, obok octowego, można zakwasić mleko przy wyrobie serów kwasowych?

Kwas ścina białka mleka bez udziału enzymów; tak powstaje m.in. twaróg, czyli ser kwasowy niedojrzewający.

W jakim kraju około 8 tysięcy lat p.n.e. udomowiono pierwsze owce i kozy?

Bydło udomowiono około 5900 lat p.n.e. w Anatolii i Macedonii, a bawoły dopiero 3 tysiące lat p.n.e.

Do której grupy serów zalicza się cottage cheese?

W tej grupie skrzep powstaje dzięki połączeniu dwóch metod: zakwaszenia mleka kulturami bakterii i enzymatycznego ścinania.

W którym kraju 3 lutego 1815 roku ruszyła pierwsza przemysłowa produkcja sera?

W XIX wieku nowe receptury serów żółtych przywieźli do Polski imigranci z Niemiec, Holandii i z alpejskiego kraju pierwszej serowej fabryki.

Który ser zalicza się do serów twardych?

Obok radamera w tej grupie wymienia się parmezan i żółtą mozzarellę; przy serach twardych pasteryzacja mleka nie jest obowiązkowa.

W którym wieku zaczęto wytwarzać większość najstarszych znanych dziś serów, głównie przez mnichów?

Zasady wyrobu cheddara opracowano dopiero w XIX wieku, ale znacząco wpłynęły na metody produkcji większości serów.

Na czym polega wytwarzanie serów zwarowych?

W zależności od klasyfikacji sery zwarowe, takie jak ricotta, traktuje się jako osobną, czwartą grupę albo jako podgrupę serów podpuszczkowych.

W którym roku rozporządzenie Komisji EWG zarezerwowało termin „ser” tylko dla wyrobów z mleka?

Mimo to w hipermarketach wciąż sprzedaje się pod tą nazwą tańsze produkty seropodobne, przypominające ser żółty.

Co zdecydowało o składzie mikrobów w serach badanych w 10 krajach?

Wśród wykrytych mikroorganizmów kilka rodzajów bakterii okazało się bakteriami morskimi.

Od kogo Rzymianie nauczyli się ścinać mleko podpuszczką?

Enzymatyczne ścinanie mleka było etruską specjalnością, zanim trafiło do rzymskich gospodarstw.

Nasiona jakiej rośliny wrzucano w starożytnym Rzymie do mleka, aby przyspieszyć jego skwaśnienie?

Ten sam efekt dawały gałązki z drzewa figowego, którymi mieszano mleko, oraz dolewany sok figowy.

Jak nazwano sumeryjską płaskorzeźbę z ok. 3000 r. p.n.e. pokazującą fazy produkcji sera?

To najstarszy dokument, który szczegółowo pokazuje kolejne etapy wyrobu sera.

Ile rodzajów bakterii znaleziono przeciętnie w serze w badaniu 137 serów z 10 krajów?

Grzybów było przeciętnie 3,2 rodzaju, a 60% bakterii i 25% grzybów nie pochodziło z kultury startowej dodanej przez wytwórcę.

Jak nazywa się ser wyrabiany do dziś w krajach arabskich dawną metodą suszenia i solenia skrzepu?

Metoda ta wywodzi się od pasterzy, którzy odkryli, że mleko przewożone w bukłakach samo się ścina.