Sri Lanka — 30 ciekawostek

Z uprawy jakiej rośliny słynie Sri Lanka, jeden z jej największych producentów na świecie?

Z tego stosunkowo małego państwa pochodzi 6,8% światowej produkcji, czyli około 330 tysięcy ton.

Którą religię pierwsza konstytucja Sri Lanki wyniosła do rangi pierwszej w państwie?

Decyzja wywołała wzrost napięcia i niezadowolenia wobec rządu wśród mniejszości tamilskiej.

Jak nazywało się zbrojne ramię separatystów w wojnie domowej w Sri Lance?

Przez długi czas północno-wschodnia część wyspy była de facto niezależnym państwem; wojska rządowe zyskały przewagę dopiero po 2000 roku.

Która zatoka oblewa Sri Lankę od wschodu?

Od południa wyspę otacza otwarty Ocean Indyjski, a od subkontynentu dzieli ją między innymi Zatoka Mannar.

W którym indyjskim eposie Sri Lanka występuje pod nazwą Lanka?

Epos zna też wyspę jako Lankadweepa i Lakdiva; oba końcowe człony znaczą po prostu „wyspa”.

W którym roku Cejlon oficjalnie zmienił nazwę na Sri Lanka i ogłosił się republiką?

Do tego czasu kraj był dominium z gubernatorem reprezentującym brytyjskiego monarchę.

W którym roku Cejlon uzyskał pełną niepodległość?

Stało się to 4 lutego; wcześniej Brytyjczycy nadali wyspie ograniczoną autonomię, którą potem jeszcze rozszerzyli.

Które europejskie państwo od 1505 roku stopniowo opanowywało wybrzeża Cejlonu?

W XVII wieku miejsce pierwszych kolonizatorów zajęli Holendrzy, a pod koniec XVIII wieku wyspę przejęli Brytyjczycy.

Jakim kamieniem jest pochodzący ze Sri Lanki 400-karatowy „Blue Belle of Asia”?

Sri Lanka to jeden z niewielu krajów, w których szlachetne kamienie występują licznie.

Która cieśnina oddziela Sri Lankę od Półwyspu Indyjskiego?

Państwo zajmuje wyspę Cejlon wraz z mniejszymi przybrzeżnymi wyspami w Azji Południowej.

Co w sanskrycie oznacza nazwa państwa „Sri Lanka”?

Nazwę przyjęto dopiero w XX wieku; wcześniej państwo, tak jak wyspa, nazywało się Cejlon.

Które miasto jest oficjalną stolicą Sri Lanki i siedzibą parlamentu?

Pełna nazwa to Sri Dźajawardanapura Kotte; miasto jest faktycznie przedmieściem największej aglomeracji kraju, w której wciąż działa większość instytucji centralnych.

Jak po polsku nazywa się obywatel Sri Lanki?

Obywatelka to Lankijka, a przymiotnik brzmi „lankijski”; w odmianie zachodzi oboczność: mówimy o Sri Lance, ale odwiedzamy Sri Lankę.

Kto zamordował w 1959 roku premiera Cejlonu Solomona Bandaranaike?

Zginął trzy lata po zwycięskich wyborach, co przerwało jego szeroko zakrojone reformy w duchu socjalistycznym.

Jakie określenie Sri Lanka zawdzięcza kształtowi i położeniu względem Półwyspu Indyjskiego?

Wyspę nazywano też „Perłą Oceanu Indyjskiego” oraz „Wyspą Nauki”, bo była ważnym ośrodkiem religijnym.

Który prezydent Sri Lanki ogłosił w 2009 roku zakończenie wojny domowej?

Konflikt trwał ponad ćwierć wieku; 17 maja pokonani separatyści ogłosili złożenie broni.

Jak można rozumieć słowo „Sinhala”, wywodzone z sanskrytu?

Na wyspie lwy nie występują, więc nazwa mogła odnosić się do lokalnego bohatera, dziadka króla Vijayi.

Które miasto było stolicą państwa syngaleskiego kwitnącego w latach 200 p.n.e. – 1200?

Późniejsze najazdy zepchnęły tę cywilizację na południe wyspy i doprowadziły do jej rozpadu na kilka księstw feudalnych.

Co Sirimavo Bandaranaike upaństwowiła w 1961 roku, nie wyłączając własności kościołów?

Jako zadeklarowana socjalistka znacjonalizowała też system bankowy i ubezpieczeniowy oraz firmy naftowe.

Sekretarzem jakiej organizacji wybrano w 1976 roku Sirimavo Bandaranaike?

Była też gospodarzem konferencji, w której uczestniczyło wielu światowych przywódców.

Kto w XVIII wieku stworzył angielskie słowo „serendipity” od dawnej nazwy Sri Lanki?

Słowo, po polsku serendypność, oznacza szczęśliwe odkrycie dokonane przypadkiem, gdy szuka się czegoś zupełnie innego.

Który lud uważa się za najbardziej pierwotną społeczność Sri Lanki?

To dziś niewielka społeczność, żyjąca na wyspie obok znacznie liczniejszych grup etnicznych.

Jak miało się nazywać niepodległe państwo, którego domagali się Tamilowie w Sri Lance?

Wojna domowa wybuchła w 1983 roku; mniejszość ta skupiona jest na północy wyspy.

Przedłużeniem czego jest prekambryjski masyw górski w Sri Lance?

Masyw leży w środkowo-południowej części wyspy; poza nim kraj jest nizinny, a niziny zajmują 80% jego powierzchni.

Co Sri Lanka przeprowadziła po 1977 roku jako pierwszy kraj Azji Południowej?

Stało się to za rządów prawicy, która objęła władzę po latach socjalistycznej polityki nacjonalizacji.

W którym roku Wielka Brytania przejęła kontrolę nad Cejlonem?

Niespełna dwie dekady później Brytyjczycy pokonali ostatniego miejscowego króla i stworzyli Cejlon Brytyjski.

Z jakiej mniejszości wywodzili się oficerowie próbujący w 1962 roku zamachu stanu na Cejlonie?

Wojskowy pucz się nie powiódł, a rząd Sirimavo Bandaranaike utrzymał władzę do połowy lat 60.

Jakim przydomkiem krytycy określali Sirimavo Bandaranaike?

Często wybuchała płaczem, gdy mówiła o kontynuowaniu drogi zamordowanego męża; znajomi nazywali ją z kolei „Panią B”.

Co oznacza „Tâmraparnî”, dawna nazwa Sri Lanki wspomniana przez króla Vijayę?

W języku pali nazwę tę zaadaptowano jako Tambaparni; używano jej także w zachodnim świecie.

Który grecki podróżnik z VI wieku nazwał Sri Lankę „Sielen Diva”?

Od tej formy pochodzą łacińskie Selan, portugalskie Ceilão, angielskie Ceylon i wreszcie polskie Cejlon.