Statystyka — 30 ciekawostek

Jakie instytucje dostarczają zestawień danych dzięki spisom powszechnym?

Zestawienia mają postać tabel, z których można odczytać, w jakim procencie występuje dane zjawisko.

Co sporządza się, by zilustrować krzywą rozwoju zjawiska lub jego udział w większej całości?

Pozwalają one śledzić zmienność zjawisk i tendencje ich przekształceń w czasie.

Czym są spisy powszechne, z których tradycji wywodzi się statystyka?

Informacje te dotyczyły stanu państwa i długo podawano je po prostu w formie tabel.

Który etap następuje po zebraniu i analizie danych w typowym schemacie badania naukowego?

Do pracy z dużymi zbiorami danych badacz potrzebuje sprawdzonych metod, a ich tworzeniem zajmuje się właśnie statystyka.

Czego statystycy często nie mogą przebadać w całości z braku możliwości lub środków?

Oszczędzając na badaniu, statystyk świadomie godzi się na mniej pewny wynik.

W którym starożytnym państwie stosunkowo systematycznie przeprowadzano spisy powszechne?

Tradycja liczenia ludności jest jednak starsza: jej ślady zawiera już Stary Testament.

Jak określa się odpowiednio dobraną grupę, od której zbiera się dane zamiast od wszystkich?

Tak powstaje część danych statystycznych; odpowiada temu dział statystyki zwany metodą reprezentacyjną.

Co jest nieodłącznym atrybutem wielkości badanych statystycznie?

Na przykład wzrost człowieka zależy od ogromnej liczby czynników, takich jak genetyka, dieta czy środowisko.

Prawidłowości w zakresie jakich zjawisk pozwalają poznawać metody statystyczne?

Chodzi zwłaszcza o problemy demograficzne, ekonomiczne i socjologiczne, choć nie tylko o nie.

Co jest celem analizy statystycznej?

Dobre badanie wymaga wcześniejszego uzgodnienia, jaką wiedzę mają dostarczyć dane, oraz zaplanowania go.

W jakich publikacjach ukazują się tabele pokazujące, w jakim procencie występuje zjawisko?

Tabele te powstają między innymi na podstawie spisów powszechnych.

Z jakiego punktu widzenia mierzenie wszystkich Polaków, by poznać średni wzrost, nie ma sensu?

Wystarczy losowo wybrana grupa, o ile pozostali nie wyróżniają się szczególnie wysokim lub niskim wzrostem.

Co pozwalają badać dwuwymiarowe analizy statystyczne?

Są bardziej złożone od analiz pojedynczej cechy, ale prostsze od tych, które obejmują wiele cech naraz.

Zasady której dziedziny fizyki mówią, że na pewnym poziomie wszystkie zjawiska są losowe?

Przypadkowość ma też źródło praktyczne: zwykle bada się tylko część zbiorowości, a nie całość.

Z czym pozwala sobie poradzić dział matematyki najściślej związany ze statystyką?

Przypadkowość zjawisk jest niejako wpisana w samą definicję metod statystycznych.

Co, obok rozpoznawania trendów, ułatwiały dawnym władzom informacje o stanie ludności?

Z tradycji liczenia mieszkańców wywodzi się cała dzisiejsza statystyka.

Na ile podstawowych kategorii dzieli się analizy statystyczne zależnie od liczby zmiennych?

Najprostsze dotyczą pojedynczej zmiennej, a najbardziej złożone – wielu naraz.

Szybki rozwój czego sprawił zapewne, że podstawowe dane o państwie przestały wystarczać?

Trzeba było wtedy ulepszać nie tylko metody pozyskiwania danych, ale także ich opisu i analizy.

Jakimi symbolami można zapisać wartości na każdej ze skal pomiarowych?

Inne symbole, np. teksty, wystarczają tylko na skalach dychotomicznej, nominalnej i porządkowej.

Co umożliwia każdy kolejny typ skali pomiarowej w porównaniu z poprzednim?

Na przykład wielkości na skali ilorazowej można już dodawać, odejmować i dzielić przez siebie.

Jaka jest jedyna dozwolona relacja porównująca dwie wartości na skali nominalnej?

Przykładem takich wartości są nazwy miejscowości: można tylko stwierdzić, czy dwie są takie same.

Do około połowy którego wieku słowo „statystyka” oznaczało zbiór danych o stanie państwa?

Dane te podawano w formie tabelarycznej; dopiero później statystyka stała się nauką o metodach analizy.

Jak nazywa się skale nominalne przyjmujące tylko dwie wartości, np. odpowiedzi tak/nie?

Wartości na takich skalach można zapisywać także za pomocą tekstów.

Co na skali porządkowej pozostaje nieokreślone, choć wartości mają jasny porządek?

Przykładem takiej zmiennej jest wykształcenie; dozwolone są tu także relacje typu mniejszy–większy.

Czego na skali interwałowej nie da się sensownie zinterpretować?

Przykładem są daty: odstęp między dwiema ma sens, ale jedna nie jest „dwa razy większa” od drugiej.

Według czego klasyfikuje się skale pomiarowe?

Tak wyróżnione klasy tworzą uporządkowany ciąg pięciu typów skal.

Ile sensownych sposobów zakodowania wyników pomiaru istnieje na skali absolutnej?

Tak zapisuje się zmienne typu „liczba wystąpień x w zbiorze”.

Jako jaki obiekt matematyczny definiuje się formalnie skalę pomiarową?

Tworzą ją dwa systemy relacyjne oraz odwzorowanie, które przenosi relacje z pierwszego do drugiego.

W ramach jakiej teorii sformalizowano pojęcie skali pomiarowej?

Dzięki temu można w ścisły sposób zweryfikować, na jakiej skali mierzona jest dowolna zmienna.

Co symbolizuje empiryczny system relacyjny w formalnej definicji skali pomiarowej?

Jego uniwersum mogą być dowolne elementy, czyli stany mierzonych obiektów.