Szachy — 30 ciekawostek

Które bierki zawsze wykonują pierwsze posunięcie w partii?

Prawo pierwszego ruchu daje pewną inicjatywę w początkowej fazie partii; oficjalne przepisy nie określają, jak wybrać gracza grającego tym kolorem.

Która bierka jako jedyna może przeskakiwać inne bierki?

Goniec porusza się o dowolną liczbę wolnych pól po przekątnych, a wieża – w poziomie i pionie.

Ile pól ma standardowa szachownica?

Pola mają dwa naprzemienne kolory, a planszę ustawia się tak, by w lewym dolnym rogu znajdowało się pole czarne.

Jak nazywa się posunięcie, w którym król przesuwa się o dwa pola w stronę wieży?

Warunkiem jest m.in. to, by ani król, ani wieża nie wykonały wcześniej żadnego posunięcia, a król nie był szachowany.

Jak nazywa się sytuacja, gdy gracz nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany?

Taka pozycja oznacza remis niezależnie od kontroli czasu, o ile powstała w wyniku prawidłowego posunięcia.

Jakimi symbolami oznacza się kolumny szachownicy?

Rzędy numeruje się cyframi od 1 do 8, poczynając od strony białych, dzięki czemu każde pole ma jednoznaczną nazwę.

Które bierki jako jedyne biją inaczej, niż się poruszają?

Biją one na ukos do przodu, ale nie mogą wejść na te pola, gdy są one wolne; nie wolno im też cofać się.

Na którym polu rozpoczyna partię biały król?

Czarny skoczek może w pierwszym posunięciu przejść na jedno z pól a6 lub c6.

Jak nazywa się japońska odmiana szachów?

Odmiany tradycyjne zawierają cechy kulturowe swojego regionu: xiangqi pochodzi z Chin, janggi z Korei, a makruk z Tajlandii.

Który kraj uznawany jest za kolebkę szachów?

Tamtejsza czaturanga trafiła jako dar od radży na dwór perski, gdzie przekształciła się w czatrang.

Kto w listopadzie 2013 roku odebrał Viswanathanowi Anandowi tytuł mistrza świata?

Anand dzierżył tytuł najlepszego szachisty świata nieprzerwanie od 2007 roku.

Po ilu kolejnych ruchach bez bicia i ruchu pionem gracz może reklamować remis?

Remis można też reklamować, gdy ta sama pozycja powstała na szachownicy po raz trzeci przy tym samym graczu na posunięciu.

Która firma skonstruowała komputer Deep Blue, z którym Kasparow zmierzył się w 1996 roku?

Pojedynek liczył sześć partii i zakończył się zwycięstwem Kasparowa; w kontrowersyjnym rewanżu rok później wygrał komputer.

Jak nazywa się zasada nakazująca wykonanie ruchu bierką, której gracz dotknął?

Dotknięcie bierki przeciwnika zobowiązuje z kolei do jej zbicia, o ile jest to możliwe.

Ile punktów wart jest hetman w klasycznej skali wartości figur?

W tej samej skali wieża jest warta 5 punktów, a goniec i skoczek po 3; punktem odniesienia jest pion o wartości 1.

Która organizacja uznaje szachy za dyscyplinę sportu?

Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również same bierki używane do gry.

Kto napisał komediowy poemat „Szachy” z polskimi nazwami figur?

Poemat przedstawia szachy jako grę królewską, którą uwielbiali jednak także szlachcice i mieszczanie.

Ile wież może teoretycznie posiadać jeden gracz po promocji wszystkich pionów?

Wybór figury przy promocji nie ogranicza się do bierek wcześniej zbitych; gdy brakuje potrzebnej bierki, należy wezwać sędziego.

Który polski szachista odnosił największe sukcesy w okresie przed I wojną światową?

Pierwsze indywidualne mistrzostwa Polski rozegrano dopiero w 1926 roku w Warszawie, a przed wojną odbyły się w sumie cztery takie turnieje.

W którym roku powstała Międzynarodowa Federacja Szachowa?

Od tego samego roku rozgrywane są szachowe olimpiady; mistrzostwa świata kobiet ruszyły trzy lata później.

Szacha od której bierki nie da się zasłonić inną bierką?

Zasłona nie jest możliwa także przy szachu od piona ani gdy szachująca figura stoi na polu sąsiadującym z królem.

Kto wygrał pierwszy oficjalny mecz o tytuł mistrza świata w 1886 roku?

Przegrany tego meczu, Johannes Zukertort, uchodził wcześniej za nieoficjalnego mistrza świata.

Kiedy można wykonać bicie w przelocie?

Jeśli biały pion przejdzie z a2 na a4, czarny pion stojący na b4 może go zbić, kończąc posunięcie na polu a3.

Który indyjski szachista odebrał tytuł mistrza świata Ding Lirenowi?

Chińczyk Ding Liren zdobył tytuł w 2023 roku i utracił go już po roku.

Do gier z jaką informacją zalicza się szachy?

Z uwagi na ogromną liczbę wariantów szachy nie zostały dotąd rozwiązane – nie wiadomo, czy któraś ze stron ma strategię gwarantującą wygraną.

Kto został mistrzem świata po meczu unifikacyjnym w 2006 roku?

W latach 1993–2006 tytuł był podzielony: osobnych mistrzów wyłaniały FIDE oraz PCA, przemianowana później na Braingames.

W którym roku rozegrano pierwszą partię szachów między kosmosem a Ziemią?

Partię rozegrali 6 czerwca radzieccy kosmonauci Andrijan Nikołajew i Witalij Siewastjanow z kolegami pozostającymi na Ziemi.

Jak nazywała się arabska odmiana szachów powstała po przekształceniu perskiego czatrangu?

Arabowie zrezygnowali przede wszystkim z losowania kostką figury, którą należało wykonać ruch.

Po ilu ruchach bez bicia ani ruchu pionem sędzia powinien sam zakończyć partię remisem?

Sędzia kończy partię również po pięciokrotnym powtórzeniu tej samej pozycji, nawet gdy żaden z graczy tego nie zareklamował.

Na dworze którego perskiego szacha znano już szachy w latach 70. VI wieku?

Do Persji gra została przywieziona w darze od indyjskiego radży, o czym mówią źródła pisane.