Tlen — 30 ciekawostek

Jaką liczbę atomową ma tlen?

Tlen to niemetal, który w układzie okresowym należy do grupy tlenowców.

Jak nazywa się trójatomowa odmiana tlenu o wzorze O3?

Gaz ten występuje głównie w ozonosferze, podczas gdy zwykły tlen tworzy cząsteczki dwuatomowe.

Co jest celem oddychania tlenowego u zwierząt?

Tlen jest pierwiastkiem niezbędnym wszystkim organizmom tlenowym.

Jaki procent objętości atmosfery ziemskiej stanowi tlen?

Liczony wagowo udział tego gazu w atmosferze jest nieco wyższy i wynosi 23,25%.

Od jakiego słowa pochodzi polska nazwa „tlen”?

Nazwę zaproponował Jan Oczapowski przed rokiem 1851, a w ciągu ok. 10 lat przyjęła ją większość polskich chemików.

Jaką barwę ma ciekły tlen?

W stanie stałym jedna z odmian tego pierwiastka nosi z kolei nazwę „czerwonego tlenu”.

Jaką rolę pełni tlen w przemyśle, na przykład w palnikach acetylenowo-tlenowych?

Stosuje się go także w medycynie oraz w mieszankach oddechowych do nurkowania.

Na której uczelni pracowali Wróblewski i Olszewski, gdy jako pierwsi otrzymali ciekły tlen?

Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski dokonali tego 5 kwietnia 1883 roku.

Jak na niewielkie ilości wolnego tlenu reagują niektóre organizmy beztlenowe?

Dla organizmów tlenowych ten sam gaz jest natomiast niezbędny do oddychania.

Kto wprowadził łacińską nazwę tlenu „oxygenium”?

Francuski uczony jako pierwszy uznał też tlen za pierwiastek chemiczny.

Jaki charakter ma cykl, w którym tlen krąży w przyrodzie?

Tlen występuje w atmosferze, a w postaci związków także w hydrosferze i litosferze.

Kto, jak się uznaje, odkrył tlen przed 1773, choć odkrycia nie opublikowano do 1777?

Zwłoka w publikacji sprawiła, że przez dwa lata za odkrywcę pierwiastka uważano innego uczonego.

Który izotop stanowi ponad 99% naturalnego tlenu?

Tlen ma trzy stabilne izotopy, ale dwa pozostałe to łącznie mniej niż 1% naturalnego pierwiastka.

W którym wieku, zdaniem historyka Romana Bugaja, Michał Sędziwój odkrył tlen?

Alchemik nazywał ten gaz między innymi „pokarmem żywota” i „duchem świata”.

Do czego w organizmie przenika z powietrza „pokarm żywota” według Michała Sędziwoja?

Sędziwój uważał ten ukryty w powietrzu składnik za niezbędny do życia.

Kto wprowadził wcześniejszą polską nazwę tlenu – „kwasoród”?

Nazwa ta była dosłownym tłumaczeniem nazwy łacińskiej.

Od którego gazu tlen jest około dwa razy lepiej rozpuszczalny w wodzie?

Z tego powodu powietrze rozpuszczone w wodzie jest bogatsze w tlen niż to, które nas otacza.

W jakim towarzystwie naukowym Joseph Priestley ogłosił odkrycie tlenu 23 marca 1775?

Dzięki temu wystąpieniu to właśnie on przez dwa lata uchodził za odkrywcę pierwiastka.

Poniżej jakiej zawartości w powietrzu niedobór tlenu staje się niebezpieczny dla życia?

Groźny bywa także nadmiar: oddychanie czystym tlenem również nie jest bezpieczne.

Do jakiej grupy substancji pod względem właściwości magnetycznych należy tlen?

Tlen wyróżnia się też barwą po skropleniu oraz kilkoma odmianami w stanie stałym.

Za co Michał Sędziwój uznawał „ducha świata”, jak nazywał tlen?

Według niego składnik ten umożliwia życie ludzi i zwierząt.

Jaką substancję prażył Michał Sędziwój, aby otrzymać tlen?

Rozkład tej substancji zachodził podczas prażenia, a alchemik opisał doświadczenie w jednym ze swoich traktatów.

Ile tlenu zużywa w przybliżeniu w ciągu minuty organizm przeciętnego dorosłego człowieka?

Taka objętość odpowiada masie około 0,3 g tego gazu.

Który etap oddychania, uznawany za najważniejszy, wymaga tlenu?

Organizmy, którym tlen jest do tego niezbędny, nazywa się tlenowymi.

W ilu odmianach alotropowych znany jest stały tlen?

Należy do nich między innymi tlen metaliczny, stabilny tylko w warunkach bardzo wysokich ciśnień.

W którym roku Raoul Pictet i Louis-Paul Cailletet zaobserwowali mgłę skroplonego tlenu?

Szwajcar i Francuz dokonali tej obserwacji niezależnie od siebie.

Jaka jest rozpuszczalność tlenu w wodzie słodkiej w temperaturze 25 °C i pod ciśnieniem 1 atm?

W wodzie słonej, zawierającej 3,5% soli, gaz ten rozpuszcza się wyraźnie słabiej.

Ile procent tlenu zawiera powietrze rozpuszczone w wodzie?

Sama rozpuszczalność powietrza w wodzie wynosi 23 mg/l w temperaturze 25 °C.

Powyżej jakiej temperatury podgrzewa się nadmanganian potasu, aby otrzymać tlen?

W laboratorium tlen uzyskuje się także z termicznego rozkładu innych związków potasu.

Powyżej jakiej temperatury prowadzi się termiczny rozkład chloranu potasu, by uzyskać tlen?

W podobny sposób, lecz w niższej temperaturze, rozkłada się azotan potasu.