Turkmenistan — 30 ciekawostek

Znaczne zasoby jakiego surowca, obok ropy naftowej, ma Turkmenistan?

W latach 1998–2002 krajowi brakowało instalacji przesyłowych do eksportu, ale rosnące ceny surowców zwielokrotniły wartość turkmeńskiego eksportu.

Jaka pustynia pokrywa większość terytorium Turkmenistanu?

Zależnie od metody pomiaru zajmuje ona od 70 do 80 procent kraju i mimo zabiegów przeciw pustynnieniu wciąż się powiększa.

Z czego wykonuje się słynne na całym świecie turkmeńskie dywany?

Dywany te wyróżniają się barwnością; w kraju hoduje się zarówno owce, jak i konie.

W którym roku Turkmenistan ogłosił niepodległość?

Stało się to 27 października w wyniku rozpadu ZSRR; kilka miesięcy później kraj został członkiem ONZ.

Jaki typ klimatu, i to w skrajnej postaci, panuje w Turkmenistanie?

Wyjątkiem są wybrzeże Morza Kaspijskiego i góry; w lipcu, najgorętszym miesiącu, średnia temperatura wynosi od 27 do 30 °C.

Które z tych państw graniczy z Turkmenistanem?

Kraj ma czterech sąsiadów, a najdłuższy odcinek granicy, 1621 km, dzieli z Uzbekistanem.

Posiadania jakich zwierząt Saparmyrat Nyýazow zakazał mieszkańcom Aszchabadu?

Ten sam prezydent zakazał też działalności cyrków, oper i baletu oraz noszenia długich bród, a kalendarz poddał reformie.

Czym zajmuje się blisko połowa mieszkańców Turkmenistanu?

Umożliwia to dość dobrze rozwinięty system nawadniający; obszar nawadniany obejmuje 17 500 km².

Która rzeka jest główną rzeką Turkmenistanu, zasilającą jego system nawadniający?

Kraj leży między nią a Morzem Kaspijskim, a tereny zasiedlone skupiają się między innymi w dolinach rzecznych na południowym wschodzie.

Jaki tytuł, oznaczający ojca wszystkich Turkmenów, przyjął w 1993 roku Saparmyrat Nyýazow?

Sześć lat później parlament ogłosił go dożywotnim prezydentem, a dzień jego urodzin obchodzono jako święto narodowe.

Który władca podporządkował sobie ziemie Turkmenistanu podczas swojej kampanii zachodniej?

Wcześniej, w drugiej połowie XII wieku, upadło imperium Seldżuków, którzy w XI wieku wyruszyli z tych ziem na podbój Chorasanu.

Kto w VII wieku podbił tereny Turkmenistanu i wprowadził tam islam?

Podbój związał region z kulturą Bliskiego Wschodu; wkrótce potem do Merv przeniesiono stolicę perskiego Królestwa Chorasanu.

Jak nazywa się „Księga ducha” napisana przez Saparmyrata Nyýazowa?

Obok Koranu stała się podstawą wychowania w Turkmenistanie; przedstawia historyczną i polityczną wizję prezydenta.

Jaką funkcję, oprócz głowy państwa, pełni prezydent Turkmenistanu?

Głowa państwa jest wybierana w wyborach powszechnych na 7-letnią kadencję z możliwością reelekcji; do 2016 roku kadencja trwała 5 lat.

Na północ od jakich gór położony jest Turkmenistan?

Na ich przedgórzu, w południowej części kraju, leży większość zasiedlonych terenów; w czasach ZSRR kraj nazywano Turkmenią.

Co było przyczyną śmierci Saparmyrata Nyýazowa w grudniu 2006 roku?

Po śmierci prezydenta ogłoszono w kraju siedmiodniową żałobę narodową, a pogrzeb odbył się 24 grudnia w Aszchabadzie.

Które miejsce zajął Turkmenistan w rankingu wolności prasy w 2020 roku?

Była to lokata przedostatnia; w kraju nadają wyłącznie państwowe kanały telewizyjne i publiczne stacje radiowe.

Jakie wyznanie ma największa mniejszość religijna Turkmenistanu, licząca 5,3% ludności?

Wyznają je głównie Rosjanie, a 93% mieszkańców, w tym Turkmeni, Uzbecy i Persowie, to sunnici.

Za potomka którego władcy uznała Saparmyrata Nyýazowa komisja historyków?

W kraju stawiano liczne pomniki prezydenta, urzędy pełne były jego portretów, a jego wizerunek trafił na monety obiegowe.

Jaką rasę owiec hoduje się w Turkmenistanie?

Obok owiec hoduje się tam konie, a miejscowe kolorowe dywany zyskały światową sławę.

Jak wcześniej nazywało się miasto Türkmenbaşy, przemianowane na cześć Nyýazowa?

W marcu 2007 roku następca Nyýazowa anulował prawo prezydenta do nadawania nowych nazw miastom, obiektom geograficznym i instytucjom.

Jaki poziom osiągnęło bezrobocie w Turkmenistanie w 2004 roku?

Rok wcześniej poniżej granicy ubóstwa żyło 58% ludności, a władze bardzo ostrożnie podchodziły do reform gospodarczych.

Na jakiej nizinie leży około 80% powierzchni Turkmenistanu?

W kraju jest też kilka depresji, a rozległe obszary pustynne pozostają praktycznie niezamieszkane.

Jak nazywa się jednoizbowy parlament Turkmenistanu, liczący 125 członków?

Wybiera się go co 5 lat; w pierwszych wielopartyjnych wyborach w 2013 roku partia rządząca zdobyła 47 mandatów.

Z jaką organizacją Saparmyrat Nyýazow ogłosił w 2005 roku rozluźnienie więzów Turkmenistanu?

Kraj prowadził wówczas politykę niezaangażowania, a rok później prezydent nawiązał dialog z Unią Europejską w sprawie dostaw gazu.

Podbój przez imperium której dynastii rozpoczął historię pisaną ziem Turkmenistanu?

Ziemie te podzielono wówczas pomiędzy satrapów Margiany, Chorezmu i Partii.

W którym wieku ostatecznie uformował się naród turkmeński?

Dawne plemiona tych ziem najprawdopodobniej prowadziły koczowniczy tryb życia i zajmowały się pasterstwem.

Jak nazywa się najwyższy szczyt Turkmenistanu, mierzący 3139 m n.p.m.?

Na drugim biegunie leży Akczakaja, najgłębsza z kilku depresji w kraju.

Jaki wynik uzyskał Gurbanguly Berdimuhamedow w wyborach prezydenckich w 2012 roku?

Pięć lat wcześniej oficjalnie zdobył 89% głosów, lecz niezależni zachodni obserwatorzy uznali tamte wybory za sfałszowane.

Jak nazywa się najstarsza osada ludzka odkryta na terenie Turkmenistanu?

Archeolodzy odkryli ją po II wojnie światowej, choć ślady neolitycznego osadnictwa znaleziono w Anau już pod koniec XIX wieku.