Wirusy — 30 ciekawostek

Jak nazywa się dziedzina nauki zajmująca się wirusami?

Wirusów jest wielokrotnie więcej niż bakterii i wszystkich innych organizmów razem wziętych.

Co oznacza łacińskie słowo virus, od którego pochodzi nazwa wirusów?

Wirusy są wewnątrzkomórkowymi pasożytami bezwzględnymi, całkowicie zależnymi od żywych komórek gospodarza.

Ile trójkątnych ścian ma kapsyd wirusa o symetrii ikozaedralnej?

Taki kapsyd ma dwanaście wierzchołków, a w gorszym obrazie z mikroskopu elektronowego może wyglądać na kulisty.

Jak nazywa się dojrzała, kompletna cząstka wirusowa?

Kompleks wirusowego genomu i chroniących go białek strukturalnych nazywa się nukleokapsydem.

Jakiego receptora, oprócz koreceptorów CCR5 lub CXCR4, potrzebuje HIV do wniknięcia do komórki?

Jeden typ wirusa może wiązać różne receptory, a jeden receptor może służyć wielu wirusom.

Kto opracował dodatkowy system klasyfikacji wirusów, nazwany od jego nazwiska?

Wirusolodzy długo niechętnie używali dla wirusów tych samych jednostek taksonomicznych co dla organizmów żywych.

Z wirusów jakich zwierząt najprawdopodobniej wyewoluowały wirusy ospy prawdziwej i odry?

Ludzki wirus grypy pochodzi najpewniej od wirusów kaczek i świń, a HIV od małpiego wirusa niedoboru odporności.

Jaki system degradujący obcy DNA wykształciły bakterie obok systemu restrykcji i modyfikacji?

W odpowiedzi pewne fagi nabyły zdolność unikania tej degradacji; bakteriofagi regulują liczebność bakterii.

Jaki odsetek zakażeń wirusem polio przed masowymi szczepieniami przebiegał bezobjawowo?

W przypadku różyczki stosunek zakażeń objawowych do bezobjawowych waha się od 1:1 do 1:7.

Z czego zwykle pochodzi osłonka lipoproteinowa otaczająca nukleokapsyd niektórych wirusów?

Wirusy nabywają osłonkę zwykle przez wypączkowanie, dzięki czemu mogą opuścić komórkę bez jej rozrywania i zabijania.

Jak nazywa się genom faga zintegrowany z genomem bakterii w cyklu lizogenicznym?

W cyklu litycznym fag gwałtownie namnaża się i zabija komórkę, a w chronicznym wiriony opuszczają ją bez lizy.

Które wirusy, osiągające ok. 300 nm, zalicza się do dużych wirusów ważnych medycznie?

Na drugim biegunie są parwowirusy o rozmiarze zaledwie 18 nm; rozmiary wirusów podaje się w nanometrach.

Które wirusy wyjątkowo zawierają dwie kompletne kopie swojego genomu?

Z tego powodu określa się je jako pseudodiploidalne; ich genom to pojedyncza nić RNA.

Jak zbiorczo nazywa się wirusy rozprzestrzeniane za pośrednictwem owadów, np. wirus dengi?

Wirus żółtej febry i wirus dengi infekują ludzi, ale rzadko przenoszą się bezpośrednio z człowieka na człowieka.

U wirusów atakujących jakie komórki osłonki lipidowe występują najczęściej?

U bakteriofagów osłonki są bardzo rzadkie, a białka gospodarza w osłonce są zastępowane wirusowymi glikoproteinami.

Jaki odsetek ludzkiego genomu stanowią retrowirusowe sekwencje HERV?

Zintegrowane z genomem sekwencje wirusowe nazywa się EVE; to pozostałości dawnych genomów wirusowych.

Kto w 1892 roku przesączył przez filtr ekstrakt z liści zakażonych wirusem mozaiki tytoniu?

Filtr zatrzymywał najmniejsze znane bakterie, ale nie czynnik chorobotwórczy; badacz nie docenił znaczenia odkrycia.

Jak nazywa się wymiana segmentów genomu między wirusami o genomie segmentowanym?

W ten sposób z fragmentów genomów grypy ludzkiej, świńskiej i ptasiej może powstać wirus o nowych właściwościach.

Jak nazywają się podjednostki białkowe, z których zbudowany jest kapsyd wirusa?

Ich liczba jest ściśle określona dla danego gatunku wirusa, a same mają kształt kulisty lub cylindryczny.

Za jaki odsetek wszystkich nowotworów u ludzi odpowiadają według szacunków wirusy?

Wirusy onkogenne zwykle wywołują zakażenia cytolityczne lub przewlekłe, a transformacja nowotworowa jest rzadkim zdarzeniem.

U jakiego zwierzęcia wirus myksomatozy wywołuje niemal zawsze śmiertelną chorobę?

Dla naturalnego gospodarza, pewnego gatunku królika z Ameryki Południowej, ten sam wirus powoduje tylko łagodne objawy.

Jaką średnicę ma mimivirus, jeden z największych znanych wirusów?

Najmniejsze bakterie, jak Mycoplasma, mają zaledwie 200–300 nm długości, są więc mniejsze od tego wirusa.

Do ilu grup przydziela wirusy klasyfikacja Baltimore’a?

Kryterium jest sposób, w jaki z wirusowego genomu powstaje mRNA, czyli matryca do syntezy białek.

Jak nazywa się składanie kapsydu wokół wirusowego kwasu nukleinowego?

Zazwyczaj kapsyd wytwarzany jest pierwszy; wirus polio składa się w cytoplazmie, a adenowirusy głównie w jądrze.

W jakim kraju w 1937 roku po raz pierwszy stwierdzono wirusa Zachodniego Nilu?

Dla Ameryki Północnej stał się on tzw. emerging virus w 1999 roku, gdy po raz pierwszy odnotowano tam jego obecność.

Od którego roku klasyfikacją i nazewnictwem wirusów zajmuje się komitet ICTV?

Klasyfikacja opiera się m.in. na morfologii, typie kwasu nukleinowego, sposobie replikacji i organizmie gospodarzu.

Jaki związek na powierzchni komórek wykorzystuje wirus grypy jako czynnik ułatwiający adsorpcję?

Siarczan heparanu pełni podobną rolę dla wirusa brodawczaka ludzkiego; takie czynniki mają niską specyficzność.

Jak nazywa się najwyższa ranga taksonomiczna wirusów w klasyfikacji ICTV z 2019 roku?

Wyróżniono 4 takie kategorie, a poniżej m.in. 9 królestw, 16 typów, 36 klas i 1421 rodzajów.

Jak nazwano pierwszy odkryty wirofag, czyli wirusowy pasożyt gigantycznych wirusów?

Kolejne odkryte wirofagi to mawirus oraz wirofag Jeziora Organicznego (OLV).

Ile procent sekwencji kodujących białka pandorawirusów nie miało w 2013 roku znanego homologu?

Wirusy wykazują większą różnorodność biologiczną niż bakterie, rośliny i zwierzęta razem wzięte.