Zęby człowieka i higiena jamy ustnej — 29 ciekawostek

Ile zębów ma dorosły człowiek przy pełnym uzębieniu stałym?

Komplet rozkłada się po równo: po 16 zębów w żuchwie i w szczęce, w tym 8 siekaczy i 8 zębów przedtrzonowych.

Jaka jest najczęstsza choroba zębów, mogąca w skrajnych przypadkach zakończyć się ekstrakcją?

Leczenie polega na usunięciu zakażonych tkanek i zastąpieniu ich materiałem zastępczym.

Ile zębów mlecznych ma dziecko o pełnym uzębieniu mlecznym?

W uzębieniu mlecznym nie ma zębów przedtrzonowych: składa się na nie 8 siekaczy i 8 trzonowców oraz zęby do rozrywania pokarmu, po 10 w żuchwie i w szczęce.

Które zęby służą do chwytania, przytrzymywania i rozrywania pokarmu?

Zęby te są zwykle ciemniejsze niż sąsiednie, a w ich koronie zamiast powierzchni żującej wyróżnia się guzek żujący.

Która część zęba łączy koronę anatomiczną z korzeniem i ma charakterystyczne przewężenie?

To miejsce styku szkliwa z cementem korzeniowym; najczęściej szkliwo, ścieniając się, pokrywa zaczynający się tam cement.

Jaka tkanka wypełnia komorę zęba oraz jego kanały korzeniowe?

To bogato unerwiona i unaczyniona, galaretowata tkanka łączna typu embrionalnego, która przez otwór anatomiczny i kanały boczne łączy się z przyzębiem.

Nadmiar jakiego pierwiastka wywołuje plamy w szkliwie zębów?

Z wiekiem powierzchnia zębów naturalnie ciemnieje, a okolica brzegu siecznego jest jaśniejsza niż okolica szyjki.

Z jakiej tkanki zbudowany jest zrąb, czyli główna część zęba?

Tkanka ta jest słabsza od szkliwa: jej twardość w skali Mohsa wynosi 2, a odporność na zgniatanie 250–350 MPa.

W jakim kraju, jak się przyjmuje, wynaleziono około 1498 roku pierwszą szczoteczkę do zębów?

Wcześniej do higieny jamy ustnej używano m.in. gałązek drzew, wykałaczek, nici lnianych, ptasich piór i ości rybich; popularne było też pocieranie zębów kredą lub sodą.

Z którego nerwu czaszkowego pochodzą włókna czuciowe przewodzące ból z zęba?

Włókna biegną z jego 2. i 3. gałęzi: nerw szczękowy (V2) zaopatruje szczękę, a nerw żuchwowy (V3) żuchwę.

Przez jaki otwór na szczycie korzenia naczynia krwionośne i nerwy wchodzą do zęba?

Dalej naczynia i nerwy biegną kanałem korzeniowym aż do komory zęba; wewnątrz korzenia zwykle jest jeden kanał, ale bywa ich więcej.

Która tkanka zęba, pokrywająca korzeń, budową przypomina kość i ma żółtawe zabarwienie?

Wytwarzają go cementoblasty; wraz z ozębną i włóknami kolagenowymi elastycznie umocowuje ząb w zębodole.

Przyjmowanie jakich leków przez dzieci powoduje ciemne zabarwienie szkliwa i zniekształcenie koron?

Przebarwienia wywołują też palenie papierosów, picie kawy czy wina; ryzyko związane z tymi antybiotykami dotyczy dzieci do 7. roku życia.

Jak nazywa się powierzchnia zęba zwrócona w stronę linii pośrodkowej ciała?

Powierzchnia od strony przedsionka jamy ustnej zwana jest wargową w zębach przednich lub policzkową w zębach bocznych.

Które zęby mają zazwyczaj po trzy korzenie?

Korzenie te to podniebienny i dwa przedsionkowe: mezjalny i dystalny; rozwidlenie między nimi nosi nazwę trifurkacji.

Jaką twardość w skali Mohsa ma szkliwo, najtwardsza tkanka ludzkiego organizmu?

Odporność szkliwa na zgniatanie wynosi 100–380 MPa; jako jedyna część zęba powstaje ono z komórek nabłonkowych i nie odnawia się.

Jak nazywa się połączenie między szkliwem a dziąsłem, które z wiekiem fizjologicznie się obniża?

Jego obniżanie się prowadzi do obnażania korzeni; w chorobach przyzębia recesja dziąseł może mocno skrócić korzeń kliniczny.

Jakie komórki wytwarzają szkliwo zęba?

Po wytworzeniu szkliwa komórki te ulegają unieczynnieniu, dlatego szkliwo jest tkanką nieodnawialną; pochodzą z narządu szkliwotwórczego.

Odgałęzienia której tętnicy unaczyniają oba łuki zębowe człowieka?

Gałązki zębodołowe górne środkowe i przednie odchodzą od tętnicy podoczodołowej, jednej z końcowych gałęzi tego naczynia.

Jak nazywa się największy obwód korony zęba?

Przebiega na różnej wysokości z każdej strony zęba; rozdrobniony pokarm ześlizguje się z niego, nie wnikając do kieszonki dziąsłowej.

Jak nazywa się wspólna jednostka strukturalno-funkcjonalna tworzona przez miazgę i zębinę?

Niektórzy zaliczają do miazgi także warstwę odontoblastów i tzw. prazębinę, czyli dopiero co wytworzoną, tworzącą się zębinę.

Jak nazywa się występowanie u człowieka najpierw zębów mlecznych, a potem stałych?

Ludzkie uzębienie cechują ponadto tekodontyzm i heterodontyzm, czyli zróżnicowanie zębów na kilka typów o odmiennej budowie i funkcji.

Jak nazywa się gęsty splot włókien nerwowych znajdujący się w miazdze zęba?

Włókna te są nerwami mielinowymi klasyfikowanymi jako A-β i A-δ, a klasyfikacja zależy od średnicy aksonu i szybkości przewodzenia.

Jaka osłonka pokrywa szkliwo tuż po wyrznięciu zęba i szybko się ściera?

Korona najbardziej odróżnia zęby jednej grupy od innych, bo jej powierzchnia jest w poszczególnych grupach bardzo zróżnicowana.

Skąd pochodzą włókna współczulne regulujące przepływ krwi w naczyniach miazgi zęba?

Są to bezmielinowe włókna typu C, odpowiedzialne za słabo zlokalizowany, tępy ból; tuż przy odontoblastach tworzą splot pododontoblastyczny.

Jak nazywa się zewnętrzna, skąpokomórkowa warstwa miazgi zęba?

To w tej warstwie biorą początek naczynia chłonne, które opuszczają ząb przez deltę korzeniową.

Jak nazywa się wada polegająca na przetrwaniu zębów mlecznych obok już wyrzniętych zębów stałych?

Opóźnioną resorpcję zębów mlecznych może powodować np. łuszczyca albo napromieniowanie RTG.

Jak nazywają się wypustki odontoblastów przebiegające w kanalikach zębinowych?

Odontoblasty należą do miazgi zęba i tworzą na jej obwodzie zbitą, jednokomórkową warstwę.

Jak inaczej nazywa się delta korzeniowa, powstająca z podziału kanału przy ujściu na 3 gałęzie?

Kanały korzeniowe mogą też oddawać kanały boczne, a próg kanału, czyli wystająca część zębiny blisko komory, utrudnia zgłębnikowanie i oczyszczanie.