Zmiana klimatu — 27 ciekawostek

Jak nazywa się ogólnie metoda badania dawnych zmian klimatu, by wnioskować o obecnych?

Obok niej przyczyny zmian klimatu bada się pomiarami bezpośrednimi w atmosferze, reanalizą istniejących danych i modelami numerycznymi.

Jakie zjawisko jest najlepiej poznanym przykładem niewymuszonej zmienności klimatycznej?

Taka zmienność wynika głównie z wewnętrznych interakcji i przepływu energii między atmosferą a oceanami, bez zewnętrznego wymuszenia.

Jaki gaz cieplarniany jest najpowszechniejszy w ziemskiej atmosferze?

Jej ilość w atmosferze silnie zależy od temperatury, dlatego udziały poszczególnych gazów w efekcie cieplarnianym określa się tylko w przybliżeniu.

W jakich skalach czasowych rozumie się klimat jako średni stan atmosfery i oceanu?

Precyzyjniej jest to statystyczny opis systemu klimatycznego za pomocą takich miar jak średnia czy wariancja parametrów meteorologicznych.

W jakich obszarach szczególnym problemem jest duża odległość między stacjami pomiarowymi?

Lukę tę wypełniła teledetekcja z satelitów meteorologicznych, jeden z największych sukcesów współczesnej meteorologii.

W którym kraju leży wulkan Tambora, którego erupcja zniszczyła plony w Ameryce Północnej?

W czerwcu tego samego roku dwie wielkie burze śnieżne we wschodniej Kanadzie i Nowej Anglii doprowadziły do wielu ofiar śmiertelnych.

Którą warstwę atmosfery ogrzewa bezpośrednio efekt cieplarniany?

Mechanizm polega na absorpcji i emisji promieniowania podczerwonego przez gazy atmosferyczne, co podnosi temperaturę powierzchni planety.

Kiedy zaczęto dokonywać większości systematycznych pomiarów wielkości atmosferycznych?

Ciągi pomiarowe nawet tak podstawowych wielkości jak temperatura powierzchni Ziemi są bardzo krótkie, a ich jakość zależy od kraju.

Ile wynosi obecnie stężenie CO2 w ziemskiej atmosferze?

Bezpośredni wpływ tego gazu na absorpcję promieniowania jest niewielki; większe znaczenie ma sprzężenie temperatury z ilością chmur i wilgoci.

O ilości jakiej substancji w oceanie informują satelity na podstawie koloru wody?

Metody satelitarne dostarczają też globalnych danych o rozkładzie temperatury z wysokością i prędkości wiatru nad powierzchnią oceanu.

Które naturalne wymuszenia klimatyczne są najważniejsze w skali lat, dekad i stuleci?

Wymuszenia naturalne działają poprzez zmianę ilości energii krążącej w systemie klimatycznym.

Jak długo zazwyczaj trwają intensywne pomiary polowe w badaniach zmian klimatu?

W badaniach polowych wybiera się zwykle jeden konkretny proces fizyczny, podczas gdy same zmiany klimatu mierzy się w kategoriach lat.

Jaki odsetek przychodzącego promieniowania słonecznego odbijają chmury?

W tropikach oznacza to około 500 W/m² w środku dnia, podczas gdy dwutlenek węgla pochłania bezpośrednio tylko około 2 W/m².

O ile, według modeli numerycznych, zmieni się temperatura Ziemi przy podwojeniu stężenia CO2?

Możliwość zadawania takich pytań o różne scenariusze jest główną zaletą numerycznych modeli ogólnej cyrkulacji.

Jak rozwija się skrót GCM, oznaczający numeryczne modele stosowane w badaniach klimatu?

Takie modele opisują przepływ powietrza z pierwszych zasad fizycznych, a zjawiska jak pokrywa chmur czy transport aerozoli są w nich parametryzowane.

Które trzy cykle astronomiczne obejmuje teoria Milankovicia?

Niezależnie od tych cykli zmienia się także stała słoneczna, z czym wiąże się m.in. średniowieczne optimum klimatyczne i małą epokę lodową.

Do zwiększenia ilości jakich aerozoli prowadzi obecność siarczku dimetylu (DMS) w atmosferze?

Ten łańcuch, od fitoplanktonu do aerozolu, leży u podstaw hipotezy CLAW o ujemnym sprzężeniu zwrotnym między oceanem a chmurami.

Czego wpływ na klimat bada się, porównując zanieczyszczoną półkulę północną z południową?

Podczas zimowego monsunu indyjskiego znad Indii nad Ocean Indyjski napływa dużo zanieczyszczeń, których w tym czasie brakuje na półkuli południowej.

Co opisuje rozdzielczość numerycznego modelu cyrkulacji GCM?

Drugą wadą takich modeli jest to, że parametryzacje stosowane do opisu zjawisk fizycznych mogą być kwestionowane.

O ile naturalnie występujące gazy cieplarniane podnoszą przeciętną temperaturę Ziemi?

Dzięki temu naturalnemu ociepleniu planeta jest w ogóle zamieszkiwalna.

Które dwa typy aerozoli atmosferycznych pochłaniają promieniowanie?

Własności absorbujące tych cząstek są intensywnie badane, bo ich efekt przypomina działanie gazów cieplarnianych.

Od kiedy dostępne są szczegółowe dane z ponownej analizy pomiarów meteorologicznych?

Reanaliza ujednolica pomiary technikami asymilacji danych, bo techniki pomiarowe zmieniały się w czasie i utrudniały porównania.

Jak nazywa się okres małej aktywności słonecznej w latach 1790–1830?

Ochłodzenie pogłębiły też erupcje wulkanów Mayon w 1814 roku i Soufrière na Saint Vincent w 1812 roku oraz być może nieznanego wulkanu około 1810 roku.

Jaki minimalny poziom osiągnęło stężenie CO2 około 1800 roku, pod koniec małej epoki lodowej?

Koniec małej epoki lodowej przyspieszył wyrzut gazów wulkanicznych z Tambory, wśród których dominował dwutlenek węgla.

Ile śniegu leżało w mieście Quebec na początku czerwca w roku erupcji Tambory?

Śnieg doprowadził do wymrożenia ziemi i zniszczenia upraw, a już w maju mróz zniszczył większość plonów w Ameryce Północnej.

W którym eksperymencie klimatycznym badano hipotezę termostatu tropikalnego?

Hipoteza zakłada, że cieplejszy ocean wytwarza chmury odbijające promieniowanie słoneczne, co jest przykładem ujemnego sprzężenia zwrotnego.

Jaki związek produkowany przez fitoplankton jest przekształcany w siarczek dimetylu?

Wiele gazów cieplarnianych, jak dwutlenek siarki, powstaje w naturalnych procesach biologicznych, a aerozol soli morskiej zależy od prędkości wiatru.