30 leuke feiten over Het alfabet

Hoeveel letters telt het Latijnse alfabet zoals het Nederlands dat gebruikt?

Zes daarvan dienen als klinker; de y doet dienst als klinker én als medeklinker.

Uit de namen van welke twee Griekse letters is het woord 'alfabet' samengesteld?

De twee letternamen komen uit het Fenicisch en hebben in het Grieks zelf geen betekenis.

Welk volk verspreidde het Klassiek Latijns alfabet door Europa toen het zijn rijk uitbreidde?

Dat alfabet was een van de Oud-Italische schriften, die ontstonden toen Griekse kolonisten hun letters naar het schiereiland brachten.

Na welke oorlog ontstond behoefte aan één internationaal spelalfabet?

De NAVO was een van de voornaamste belanghebbenden bij die standaardisatie.

Welk schrift is een uitzondering omdat de letters niet uit lijnen bestaan?

Van de tientallen alfabetten die in gebruik zijn, is het Latijnse het populairst.

Welke letter zien sommigen naast de Y als 25e letter van het Nederlandse alfabet?

Bij het oplezen van het abc wordt die letter meestal genoemd; de Y heet ook wel i-grec.

In welk land uit de oudheid begon de geschiedenis van het alfabet?

Het hiërogliefenschrift had al een set tekens voor lettergrepen die met één enkele medeklinker beginnen.

Waarvoor heeft het NAVO-alfabet behalve voor letters ook codewoorden?

Het is een spelalfabet en geen fonetisch alfabet, ook al wordt het wel zo genoemd.

Wat betekent de Fenicische letternaam 'alef'?

De lettertekens waren aanvankelijk kleine tekeningetjes; de naam 'beth' betekent huis.

In welke richting gingen de oude Grieken schrijven, waardoor de letters omklapten?

De Grieken gaven klinkers bovendien eigen lettervormen, los van die van de medeklinkers.

Welke letter, een 'grote o', voegden de Grieken toe aan het overgenomen Fenicische schrift?

Voor andere klinkers hergebruikten ze bestaande letters: de alef werd de a-klank en de he een e-klank.

Voor welke talen werden de runenschriften van 100 n.Chr. tot de late middeleeuwen gebruikt?

Meestal gaat het om gravures op steen en sieraden, maar er zijn ook inscripties op bot en hout gevonden.

Welke twee letters gebruikt het Fries in de hedendaagse spelling niet?

Zo benut het Fries, net als het Hawaiiaans, slechts een deel van het Latijnse alfabet.

Welke taal gebruikt de letters j, k, x, y en w alleen in vreemde woorden?

Het Latijnse alfabet werd eerst gebruikt voor de Romaanse talen, de nazaten van het Latijn, en daarna voor de meeste andere talen van Europa.

Welke taal heeft met 46 letters het langste alfabet van Europa?

Het is afgeleid van het Latijnse alfabet, dat veel talen uitbreiden door bestaande letters van extra tekens te voorzien.

Welke Koreaanse koning schiep het Hangul-alfabet?

Veel Hangul-letters zijn ontworpen naar de plaats van articulatie: de P lijkt op een verwijde mond, de L op een ingetrokken tong.

Hoe heet het omzetten van een tekst van het ene alfabet in het andere?

Europese alfabetten zoals het Latijnse en het cyrillische zijn ook aangepast voor veel talen in Azië.

Hoe spreek je het getal 35 uit in het NAVO-spellingsalfabet?

Zo'n vaste uitspraak moet verwarring voorkomen, ook bij een slechte radio- of telefoonverbinding.

Hoe noemen taalkundigen een alfabet zonder klinkertekens, zoals het Arabische?

Die schrijfwijze past goed bij Semitische talen, waarin woorden worden gevormd uit een wortel van meestal drie medeklinkers.

Welke luchtvaartorganisatie was naast de NAVO de grootste belanghebbende bij het spelalfabet?

De afkorting staat voor de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie; ook de spoorwegen en de politie gebruiken het spelalfabet.

Uit welk schrift kwam het Hebreeuwse alfabet voort?

Tegen de tiende eeuw voor Christus was het naast het Kanaänitisch als aparte vorm te onderscheiden.

Welk codewoord moest in het NAVO-spellingsalfabet plaatsmaken voor 'November'?

De N was de laatste letter waarover men het eens werd.

Hoeveel letters telt het Khmerschrift van Cambodja, het langste alfabet?

De letters van een alfabet hebben meestal een vaste volgorde, zodat je ze ook kunt gebruiken om lijsten te nummeren.

Sinds welk jaar is het NAVO-spellingsalfabet als standaard van kracht?

De standaard ging in op 1 maart en wordt in Nederland onder meer gebruikt door ProRail en de Nederlandse Spoorwegen.

Uit welk schrift komt de letter thorn (þ) van het Oud-Engels en IJslands?

De eth (ð) is daarentegen een aangepaste d, en de æ van het Deens is een ligatuur.

Hoeveel eenconsonantentekens telde het Egyptische hiërogliefenschrift ongeveer?

Ze dienden als uitspraakgids bij logogrammen en later ook om leenwoorden en buitenlandse namen te schrijven.

In wat voor mijnen op de Sinaï is het Proto-Sinaïtische schrift gevonden?

De inscripties dateren van rond de 15e eeuw voor Christus en zijn vermoedelijk achtergelaten door Kanaänitische arbeiders.

Welk alfabet was het eerste schrift van de liturgische taal Oudkerkslavisch?

Samen met het Griekse unciale schrift vormde het de basis van het cyrillische schrift.

Wat stelde het Fenicische letterteken 'gimel' oorspronkelijk voor?

Ook de 'daleth' begon als een tekeningetje: die stelde een deur voor.

In welke stad werd een alfabetisch spijkerschrift met 30 tekens uitgevonden?

Drie van de tekens gaven de volgende klinker aan; na de vernietiging van de stad raakte het schrift buiten gebruik.