30 leuke feiten over Alfred Nobel

In welke stad werd de Zweedse chemicus Alfred Nobel in 1833 geboren?

Hij was een zoon van Immanuel Nobel en Caroline Andrietta Ahlsell en kampte als kind met gezondheidsproblemen.

In welke hoofdstad wordt de Nobelprijs voor de Vrede jaarlijks uitgereikt?

De overige Nobelprijzen worden op dezelfde dag in de Zweedse hoofdstad uitgereikt.

Wie won Nobelprijzen voor zowel natuurkunde als scheikunde?

Linus Pauling is de andere winnaar op twee verschillende gebieden: hij kreeg de prijs voor scheikunde en die voor de vrede.

Op welke datum worden de Nobelprijzen elk jaar uitgereikt?

Het is de sterfdag van Alfred Nobel, die in 1896 in zijn Italiaanse villa overleed.

Hoe werd Alfred Nobel genoemd in de necrologie die in 1888 per vergissing verscheen?

De krant verwarde hem met een broer die net was gestorven. Het bericht raakte hem diep en zette hem ertoe aan zijn naam te zuiveren.

In welke maand worden de winnaars van de Nobelprijzen bekendgemaakt?

De bekendmaking begint op de eerste maandag van die maand en loopt door tot en met de tweede maandag.

In welke Italiaanse kustplaats overleed Alfred Nobel in 1896?

Hij was al een tijd ziek en stierf in zijn eigen villa; begraven werd hij in Zweden, op het kerkhof Norra.

In welk jaar werden de Nobelprijzen voor het eerst uitgereikt?

De Nobelstichting, die de prijzen uitreikt, was pas een jaar eerder ontstaan, op 29 juni 1900.

Wat bouwde Alfred Nobel in de tuin van zijn Italiaanse villa?

Hij deed bij de villa ook regelmatig ontstekingsproeven op het water, wat hem geen vrienden onder zijn buren opleverde.

Hoeveel laureaten mogen één Nobelprijs maximaal delen?

Een prijs mag bovendien over hooguit twee werken worden verdeeld.

Welke organisatie won de Nobelprijs voor de Vrede in 1917, 1944 en 1963?

Ook de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR won de prijs meer dan eens: in 1954 en 1981.

Waarop mocht bij kandidaten volgens het testament van Alfred Nobel niet worden gelet?

Juist dat internationale karakter maakte de prijs bijzonder: bestaande geldprijzen werden op zuiver nationale basis uitgereikt.

In welke vreemde taal kon Alfred Nobel zelfs poëzie schrijven?

Zonder voortgezet onderwijs ontwikkelde hij op eigen kracht een brede talenkennis.

Welke broer van Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen won in 1969 zelf de economieprijs?

Niko Tinbergen kreeg zijn eigen prijs in 1973, voor geneeskunde.

In welk jaar veranderde Alfred Nobel zijn testament ten gunste van de latere Nobelprijzen?

Zijn nalatenschap was bestemd voor prijzen voor natuurkunde, scheikunde, geneeskunde, letterkunde en de vrede in de wereld.

Hoe heet het Noorse parlement, dat in 1897 het testament van Alfred Nobel goedkeurde?

Sommige verwanten van Nobel betwistten het testament; de Zweedse instellingen keurden het pas in juni 1898 goed.

In welke stad ondertekende Alfred Nobel de laatste versie van zijn testament?

Dat gebeurde op 27 november in de Zweeds-Noorse Club; een jaar later overleed hij.

Welke jongere broer van Alfred Nobel kwam in 1864 om bij een ontploffing?

Bij de ontploffing in de fabriek van de familie kwamen ook werknemers om. Kort daarna vond Nobel een veilige manier om nitroglycerine te laten ontploffen.

Hoeveel jaar blijven de nominaties voor een Nobelprijs geheim?

De termijn gaat in zodra de winnaar van dat jaar bekend is. Ook winnaars uit het verleden mogen iemand nomineren.

Welke broer van Alfred Nobel nam in 1859 de fabriek van hun vader over?

De machinefabriek draaide slecht, maar deze tweede zoon wist het bedrijf wel tot grote bloei te brengen.

Welke instelling reikt sinds 1969 een naar Alfred Nobel vernoemde economieprijs uit?

De prijs maakt geen deel uit van Nobels nalatenschap: de bank stelde hem in 1968 in bij haar 300-jarig bestaan.

Welke Zweedse instelling kent de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde toe?

De prijs voor literatuur wordt toegekend door de Zweedse Academie.

Hoeveel leden telt het comité van het Noorse parlement dat de Vredesprijs toekent?

Dit Nobelcomité heet sinds 1 januari 1977 officieel het Noors Nobelcomité.

Met welke stof vermengde Alfred Nobel nitroglycerine om het stabiel te maken?

De stof diende als absorberend medium; het mengsel bleef stabiel tot ongeveer 35 °C.

Waarom werd bijna de hele oplage van Alfred Nobels tragedie na zijn dood vernietigd?

Het stuk werd als schandelijk beschouwd; slechts een handvol exemplaren bleef gespaard.

Hoeveel miljoen Zweedse kronen bedroeg het kapitaal van Alfred Nobel ongeveer?

Van de rente moesten volgens zijn testament elk jaar op zijn sterfdag prijzen worden uitgereikt.

Hoe heet de tragedie in vier bedrijven die Alfred Nobel schreef?

Het stuk gaat over Beatrice Cenci en is deels geïnspireerd op een tragedie van Percy Bysshe Shelley.

Welke vader en zoon kregen in 1915 samen de Nobelprijs voor natuurkunde?

Het is de enige prijs die aan een vader en zijn zoon gezamenlijk werd uitgereikt.

Welke wetenschapper won tweemaal de Nobelprijs voor de natuurkunde?

Frederick Sanger en Karl Barry Sharpless wonnen allebei tweemaal de prijs voor de scheikunde.

Van welk echtpaar wonnen beide partners afzonderlijk een Nobelprijs, in 1974 en 1982?

Gunnar kreeg de economieprijs en Alva, acht jaar later, de prijs voor de vrede.