26 leuke feiten over Archimedes

Waar bevond Archimedes zich volgens de anekdote toen hij het bewijs over de vervalste kroon vond?

Volgens het verhaal sprong hij enthousiast het water uit en rende hij naakt de straat op.

Door wie werd Archimedes bij de inname van Syracuse gedood?

Dat gebeurde ondanks een uitdrukkelijk bevel van de Romeinse bevelhebber om de geleerde te sparen.

Op welk eiland lag de geboortestad van Archimedes?

Zijn geboortestad Syracuse was destijds een zelfbesturende Griekse kolonie, waar hij na zijn studie zijn hele verdere leven bleef werken.

Met welk metaal was de kroon van Hiëro II volgens Archimedes' bewijs vervalst?

Het bewijs leverde de naar hem genoemde wet op over de opwaartse kracht die een ondergedompeld lichaam ondervindt.

Welke laatste woorden worden vaak aan Archimedes toegeschreven?

Geen van de oudste bronnen vermeldt deze woorden; de Latijnse versie luidt Noli turbare circulos meos.

In welke kosmopolitische hoofdstad met een befaamde bibliotheek studeerde Archimedes wiskunde?

Hij studeerde er bij leerlingen van Euclides, zoals Conon van Samos en Eratosthenes van Cyrene, en bleef er later schriftelijk mee in contact.

In welk land wordt de waterschroef van Archimedes nog steeds gebruikt om akkers te bevloeien?

Waarschijnlijk ontdekte of perfectioneerde Archimedes het principe van de waterschroef al tijdens zijn studietijd in het buitenland.

Welke figuur stond op het graf van Archimedes?

Archimedes beschouwde de verhouding tussen beide lichamen zelf als zijn belangrijkste ontdekking en vroeg om het bewijs in reliëf.

Hoeveel van Archimedes' monografieën zijn bewaard gebleven?

Archimedes beschreef zijn onderzoek in monografieën die opvallen door helderheid en oorspronkelijkheid; veel ander werk ging verloren.

Welke Romeinse staatsman zocht als quaestor naar het graf van Archimedes?

Het graf op de grote begraafplaats van Syracuse werd nog eeuwen na Archimedes' dood aan toeristen getoond.

In welk overgeleverd werk bespreekt Archimedes als enige zijn ideeën over sterrenkunde?

Het werk staat ook bekend als Psammites en vermeldt in de inleidende brief de naam van zijn vader.

Welke breuk gaf Archimedes als bovengrens voor de waarde van π?

Die bovengrens werd in de Middeleeuwen als benadering gebruikt en volstaat ook vandaag nog voor een ruwe schatting.

Welke zijde koos Syracuse in de Tweede Punische Oorlog na de dood van Hiëro II?

In de Eerste Punische Oorlog had de stad nog de kant van Rome gekozen; de ommezwaai leidde prompt tot een Romeinse belegering.

Welk deel van de inhoud van de omgeschreven cilinder heeft een bol volgens Archimedes?

Dezelfde verhouding geldt voor het oppervlak; het was het bewijs waar Archimedes het trotst op was.

In welk jaar werd Syracuse uiteindelijk door de Romeinen ingenomen?

Archimedes had de stad met allerlei oorlogsmachines lange tijd onneembaar gehouden voor de belegeraars.

Waarvoor zagen soldaten de instrumenten van Archimedes volgens een overlevering aan?

In die versie was Archimedes onderweg naar de Romeinse bevelhebber toen hij werd gedood.

Van welk gebied maakte Syracuse deel uit toen Archimedes er werd geboren?

De havenstad was een zelfbesturende kolonie; Archimedes keerde er na zijn studie terug en reisde volgens de overlevering nooit meer weg.

Hoeveel versies van de dood van Archimedes noemt Plutarchus?

In een ervan weigerde Archimedes mee te gaan tot hij zijn wiskundige probleem had opgelost, waarop een soldaat hem in woede doodde.

Wiens heliocentrische model gebruikte Archimedes om de grootte van het heelal te schatten?

Hij combineerde dat model met eigentijdse ideeën over de grootte van de aarde en de afstanden tussen hemellichamen.

In welk werk schreef Plutarchus dat Archimedes verwant was aan de koning van Syracuse?

Hiëro II was de heerser van Syracuse; diens vervalste kroon leverde Archimedes later zijn beroemdste anekdote op.

Hoe oud werd Archimedes volgens de Byzantijnse overlevering?

Uit dat getal en het jaar van de inname van Syracuse leidden historici zijn vermoedelijke geboortejaar af.

Op machten van welk getal baseerde Archimedes zijn systeem voor zeer grote getallen?

Met dat systeem kon hij getallen noteren die tevoren onmogelijk op te schrijven waren.

Welk bijzonder model zat bij de spullen van Archimedes die na zijn dood naar Rome gingen?

Volgens kroniekschrijvers waren zijn geschriften en modellen daar nog lang te bezichtigen.

Wie zou de uitputtingstechniek hebben uitgevonden die Archimedes later perfectioneerde?

De uitputtingstechniek geldt als een voorloper van de integraalrekening; Archimedes behaalde er de beste resultaten mee.

Hoe heette de vader van Archimedes?

Over deze astronoom is verder niets bekend; Archimedes noemt hem zelf in de inleidende brief van zijn verhandeling over zandkorrels.

Bij welke latere auteur komt een variant van de laatste woorden van Archimedes voor?

Bij hem zegt Archimedes: 'Ik smeek je, verstoor dit niet', een variant die in de oudste verslagen nog ontbreekt.