30 leuke feiten over De Balkan

In welke stad was het internationale Joegoslavië-tribunaal gevestigd?

Voor een EU-lidmaatschap moest er bij de voormalige deelstaten nog veel gebeuren, onder meer bij het uitleveren van oorlogsmisdadigers.

Welke zeestraat scheidt de Balkan van Anatolië in Azië?

Aan de andere kanten wordt het schiereiland door zeeën omsloten; alleen de noordelijke landgrens is minder duidelijk af te bakenen.

Van welke oorlog gelden de twee Balkanoorlogen van 1912 en 1913 als voorspel?

Beide Balkanoorlogen kwamen voort uit het verval van het Ottomaanse Rijk.

Welke plaats neemt de Balkan in onder de drie grote schiereilanden van Zuid-Europa?

Het gebied wordt door vier zeeën omgeven, maar zit zo breed aan het vasteland vast dat het eigenlijk geen echt schiereiland is.

Welke religie is veruit de grootste op de Balkan?

De religieuze voorkeur verschilt per etnische groep; op de tweede en derde plaats volgen de islam en het rooms-katholicisme.

Welke zee rond de Balkan is geen deel van de Middellandse Zee?

Rivieren die in het zuiden van het Balkangebergte ontspringen, monden uit in de Egeïsche Zee; maar weinig rivieren bereiken de Adriatische Zee.

Welk Balkanland werd in 2009 NAVO-lid en trad in 2013 toe tot de Europese Unie?

Tegelijk met deze voormalige Joegoslavische deelstaat werd in 2009 ook Albanië lid van de NAVO.

Welke Joegoslavische deelstaat lag het noordelijkst en ontsnapte goeddeels aan de burgeroorlog?

Volgens een politiek-culturele definitie uit 1808 hoort dit land niet eens bij de Balkan, maar bij Midden-Europa.

In welk jaar ontstond Joegoslavië als geheel nieuw land op de Balkan?

In het nieuwe land weerspiegelde zich de hele etnische en religieuze diversiteit van de Balkan, en dat bleef niet zonder gevolgen.

In welk jaar riep Kosovo op 17 februari eenzijdig de onafhankelijkheid uit?

De Verenigde Staten en een meerderheid van de West-Europese landen steunden de stap; Servië en Rusland betwisten hem fel.

Welke door het Joegoslavië-tribunaal gezochte verdachte werd op 21 juli 2008 gearresteerd?

De arrestatie in de Servische hoofdstad gold als een belangrijk succes voor Servië bij het uitleveren van oorlogsmisdadigers.

Wat betekent het Turkse woord waaraan de Balkan zijn naam ontleent?

De naam hoorde eerst alleen bij een bergketen in Bulgarije; de Bulgaren zelf gebruiken daarvoor een heel andere naam.

In welk land brak in 1944 een burgeroorlog uit toen communisten de macht wilden grijpen?

Na Amerikaanse en Britse interventie kwam het land in 1949 in het westerse kamp terecht en werd het zelfs NAVO-lid.

Welk gebergte begint voorbij de IJzeren Poort, ten noorden van de Donau?

Geologisch vormt het één geheel met het Balkangebergte, dat aan de overkant van de rivier ligt.

Ongeveer hoeveel procent van de inwoners van Kosovo is etnisch Albanees?

Kosovo was lange tijd een provincie van Servië; de status ervan geldt nog altijd als een onopgelost conflict op de Balkan.

Welk volk geldt naast de Grieken en de Roemenen als inheems op de Balkan?

De andere volkeren vestigden zich pas later op het schiereiland; sinds de Ottomaanse expansie woont er ook een kleine Turkse gemeenschap.

Bij welke grootmacht zocht het kleine communistische Albanië eerst aansluiting?

Na de dood van Stalin zocht het land steun bij de Volksrepubliek China; tot in de jaren 80 hield het vast aan een stalinistische koers.

In welk jaar verdeelde het Oosters Schisma de Balkan in twee kerkelijke invloedssferen?

Vanaf de 15e eeuw kwam daar door de expansie van het Ottomaanse Rijk nog een derde godsdienst bij: de islam.

Wie verdreven de Ottomanen in 1877 uit Bulgarije?

Een jaar later ontstond voor het eerst sinds eeuwen weer een enigszins zelfstandig Bulgarije.

Welke bergtop is de hoogste van de Balkan?

De top ligt in het Rilagebergte, in het zuidwesten van Bulgarije.

In welke eeuw arriveerden de Slavische volkeren op de Balkan?

Tot die volkeren horen onder meer de Bosniakken, Macedoniërs en Montenegrijnen; ze vestigden zich er tijdens de grote volksverhuizing.

Tegen welk volk vochten de Grieken in de Tweede Wereldoorlog aanvankelijk met succes?

Vanaf 1941 kwamen de Duitsers, die in enkele weken tijd de hele Balkan onder de voet liepen of tot bondgenoot maakten.

Hoe noemen de Bulgaren het gebergte dat bijna alle andere volken Balkan noemen?

De Bulgaarse naam betekent letterlijk ‘oude berg’; het gebergte loopt door Bulgarije en het oostelijke deel van Servië.

Welk ondiep meer in Albanië en Montenegro is het grootste van de Balkan?

Het schiereiland is rijk aan water: vooral in het hooggebergte regent het veel, en het noordelijke, continentale deel is opvallend groen.

Welk stuwingsgebergte ligt op de oostelijke Bulgaars-Griekse grens?

Het is minder steil dan de plooiingsgebergten van de Balkan, net als een tweede stuwingsgebergte in het zuidwesten van Bulgarije.

Welk deel van de Ottomaanse belastingopbrengsten kwam in de 18e en 19e eeuw van de Balkan?

In de 19e eeuw beschermden Engeland, Frankrijk en het Habsburgse rijk de Ottomaanse Balkanbezittingen tegen Russische pogingen om delen ervan te bevrijden.

Onder welk Ottomaans systeem moesten provincies christelijke kinderen aan de sultan leveren?

Deze ‘bloedbelasting’ bleef driehonderd jaar bestaan; de kinderen werden onder meer opgeleid tot janitsaar of hoveling.

Hoeveel jaar Griekse aanwezigheid aan de Anatolische kust eindigde in de jaren twintig?

Meer dan een miljoen etnische Grieken moesten toen van de zuid- en westkust van Anatolië vluchten naar hun land van oorsprong.

Welke rivier vormt met de Sava en de Donau de fysische noordgrens van het Balkanschiereiland?

De noordelijke landgrens is lastig af te bakenen: het gebied ten zuiden van deze rivieren hoort gewoon bij het Europese vasteland.

Hoe heetten de Ottomaanse wetten die joden en christenen ‘beschermden’ maar ook achterstelden?

De Ottomaanse sultans bestuurden hun Balkanprovincies via gouverneurs, die mudir of pasja werden genoemd.