30 leuke feiten over Bedreigde soorten

Welke lichaamsdelen van een volwassen Amerikaanse zeearend zijn wit?

De rest van het lichaam is geheel donkerbruin; de Engelse naam Bald Eagle verwijst naar dat contrast.

Wat zegt de status 'bedreigde soort' over een soort in een bepaald gebied?

Veel staten hebben speciale wetten en verdragen om uitsterven te voorkomen, bijvoorbeeld door leefgebieden te beschermen of schadelijke activiteiten te reguleren.

In welke twee landen broedt de Amerikaanse zeearend?

De roofvogel heet ook wel witkopzeearend en draagt de wetenschappelijke naam Haliaeetus leucocephalus.

Welke rode lijsten bestaan er naast de wereldwijde Rode Lijst van de IUCN?

Landen en bevoegde regio's stellen zulke lijsten op omdat ze zich verantwoordelijk voelen voor het behoud van de biodiversiteit binnen hun grenzen.

In welke richting kan het leefgebied van een organisme door klimaatverandering verschuiven?

In het ergste geval verschuift het leefgebied niet, maar verdwijnt het helemaal.

Op welke schaal zijn de soorten bedreigd die op de Rode Lijst van de IUCN staan?

Een soort kan in één land al ernstig in gevaar zijn terwijl ze elders nog volop voorkomt; daarvoor bestaan aparte landelijke lijsten.

Welke bedreigende factor betreft predatoren en ziekteverspreiders die de mens heeft ingevoerd?

Zulke introducties gebeuren soms bewust en soms per ongeluk; ook voedselconcurrenten en veroorzakers van biotoopschade horen erbij.

Wanneer worden de vooraf vastgelegde IUCN-criteria aan een soort toegekend?

De criteria gelden voor de drie categorieën ernstig bedreigd, bedreigd en kwetsbaar, en betreffen planten en dieren die wereldwijd in gevaar zijn.

Welke dieren wilde de Conventie van Ramsar met de bescherming van watergebieden vooral helpen?

Het ging om watergebieden van internationale betekenis, en het was de allereerste internationale overeenkomst over milieuzaken.

Welke bedreigende factor maakt leefgebieden te klein om populaties zeker te stellen?

Andere bedreigingen zijn het onttrekken van leefgebied, bijvoorbeeld door ontbossing, stadsuitbreiding of de aanleg van mijnbouwgebieden.

Onder welke bedreigende factor valt het verzamelen van eieren van een soort?

Tot dezelfde categorie horen jagen, vissen en het verzamelen van planten, delen van planten of paddenstoelen.

Wat reguleert het CITES-verdrag uit 1974 uitsluitend?

CITES staat voor Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora en is de bekendste afspraak op dit gebied.

Hoe ziet de snavel van de Amerikaanse zeearend eruit, anders dan bij de Afrikaanse zeearend?

Het verenkleed van een volwassen dier is geheel donkerbruin, met uitzondering van de witte kop en staart.

Voor welke diergroep bestond er aanvankelijk nog geen Europese Rode Lijst?

Voor alle gewervelde landdieren in Europa bestond zo'n lijst al wel toen de Europese Commissie het project ging financieren.

Welke groep wilde de Conventie van Bonn uit 1979 laten beschermen?

De conventie werd geratificeerd in de stad waarnaar ze is genoemd en moest staten kunnen verplichten tot bescherming.

Op welke soorten legt de Conventie van Bern vooral de nadruk?

Daaronder vallen uitdrukkelijk ook soorten die tussen verschillende landen migreren; samenwerking tussen staten is een van de doelen.

Van welk type gebied zijn de trekvogels afhankelijk die het AEWA-verdrag beschermt?

Het verdrag richt zich op bedreigde trekkende vogelsoorten die daar geheel of slechts gedeeltelijk van afhankelijk zijn.

Welke richtlijn nam de EEG in 1979 aan als reactie op de conventies van Bern en Bonn?

De richtlijn met nummer 79/409/EEC regelt de bescherming, het beheer en de omgang met wilde vogelsoorten en speelt nog altijd een rol in de EU.

Welke drie IUCN-categorieën vallen onder de formele definitie van een bedreigde diersoort?

De afkortingen staan voor ernstig bedreigd, bedreigd en kwetsbaar; voor elk van die categorieën gelden vooraf vastgelegde criteria.

Welke spanwijdte heeft een volwassen vrouwtje van de Amerikaanse zeearend ongeveer?

Uitschieters halen zelfs 244 cm; de mannetjes blijven duidelijk kleiner dan de vrouwtjes.

In welk jaar kwam het internationale Biodiversiteitsverdrag tot stand?

In het verdrag verplichten landen zich om zorg te dragen voor het behoud van de biodiversiteit binnen hun eigen grenzen.

Welke richtlijn nam de EEG aan om de Conventie van Bern beter te kunnen implementeren?

De richtlijn draagt het nummer 92/43/EEC en moet bedreigde biotopen en wilde flora en fauna beter beschermen.

Welke weidevogel is in Nederland ernstig bedreigd, maar op de Rode Lijst van de IUCN niet?

Op de Vlaamse Rode Lijst staat deze vogel zelfs als verdwenen in het wild, wat betekent dat hij in Vlaanderen is uitgestorven.

Hoeveel kleiner zijn de mannetjes van de Amerikaanse zeearend dan de vrouwtjes?

Een volwassen vrouwtje heeft een spanwijdte van zo'n twee meter, met uitschieters tot 244 cm.

Hoe heten de beschermde gebieden voor vogelsoorten die onder Annex I vallen?

De afkorting is SBZ; zulke gebieden kunnen samen netwerken vormen die de betreffende vogelsoorten over grotere afstanden beschermen.

In welk jaar begon de Europese Commissie een project voor een Europese Rode Lijst te financieren?

Het project zet de criteria van de IUCN om naar een Europese lijst van soorten die bescherming verdienen.

Welke organisatie coördineerde tussen 2012 en 2015 de classificatie van alle Europese vogelsoorten?

Door dat project kan de status van een soort binnen Europa of de Europese Unie afwijken van haar internationale IUCN-status.

In welk jaar werd de Conventie van Ramsar geratificeerd?

Ramsar was de eerste internationale overeenkomst op het gebied van milieuzaken en richt zich op waardevolle watergebieden.

Wanneer werd de Conventie van Bern geïmplementeerd?

De conventie zelf was al in september 1979 aangenomen; ze beschermt wilde flora en fauna en hun natuurlijke biotoop.

In het kader van welke conventie werd de Afrikaans-Euraziatische AEWA-overeenkomst getekend?

De implementatie van de AEWA-overeenkomst vond plaats in 1995.