30 leuke feiten over Bibliotheek van Alexandrië

Met de dood van welke vorstin hield de dynastie van de Ptolemaeën op te bestaan?

Omstreeks 30 v.Chr. werd Egypte bij het Romeinse Rijk ingelijfd; daarmee verdween de belangrijkste geldbron van de bibliotheek.

Onder welke veldheer veroverden de Macedonische Grieken Egypte in de 4e eeuw v.Chr.?

Sindsdien was Egypte een kerngebied van de hellenistische wereld; Alexandrië werd de hoofdstad van het Grieks-Egyptische Rijk.

Van welk schrijfmateriaal verbood Ptolemeus de uitvoer toen Pergamon een bibliotheek bouwde?

Egypte had het monopolie op de productie ervan, zodat de koning van Pergamon een ander materiaal voor zijn boeken moest zoeken.

Welke Romeinse veldheer wordt verbonden met de brand van 48 v.Chr. in Alexandrië?

De brand brak uit tijdens een beleg van de stad en geldt als de eerste vermeende verwoesting van de bibliotheek, al wordt daaraan getwijfeld.

Welk schrijfmateriaal dankt zijn naam waarschijnlijk aan de stad Pergamon?

Het gaat om geprepareerd vel van runderen en schapen, waarop de koning van Pergamon zijn boeken liet schrijven.

Van welke cultuurperiode geldt de Bibliotheek van Alexandrië als een icoon?

Haar groei en verval staan model voor alle vormen van het ordenen van kennis uit boeken, tot aan het aanleggen van een privébibliotheek toe.

Welke internationale organisatie steunde de bouw van de moderne bibliotheek in Alexandrië?

Daarnaast kwamen er schenkingen uit grote bibliotheken in Amerika en Europa en grote donaties aan geld en zeldzame manuscripten uit de Arabische wereld.

Welke koning stichtte begin 3e eeuw v.Chr. de Bibliotheek van Alexandrië?

De verzameling moest de meest complete van de hellenistische wereld worden en groeide uit tot het centrum van de westerse kennis in de klassieke oudheid.

Aan welke godinnen was het Mouseion in Alexandrië als tempel gewijd?

Zij golden als de godinnen van de wetenschappen en schone kunsten. Ptolemaeus I Soter, een voormalig generaal, had hun tempel al opgericht voordat zijn zoon er een boekenverzameling aan toevoegde.

Naar welke stad stuurde Ptolemeus volgens een anekdote kopieerders voor de Griekse tragedies?

De kopieerders namen de originelen mee naar Egypte en lieten hun afschriften achter; de bedrogen stad kreeg haar boeken voor zover bekend nooit terug.

In welke stad stond het Huis der Wijsheid, waar veel antieke kennis bewaard bleef?

Vooral dankzij middeleeuwse islamitische geleerden is opmerkelijk veel van de kennis uit Alexandrië toch overgeleverd.

Welke Romein schonk zijn geliefde de bibliotheek van Pergamon met 200.000 boekrollen?

Het geschenk moest eventuele verliezen in Alexandrië goedmaken. Wat de inwoners van Pergamon ervan vonden, wordt nergens vermeld.

Onder welke naam werd de Griekse vertaling van de Tenach uit Alexandrië bekend?

Ook geschriften van het zoroastrisme, het nog jonge boeddhisme en het al oude hindoeïsme werden in Alexandrië vertaald.

Hoeveel boekrollen telde de Bibliotheek van Alexandrië hoogstens in de 1e eeuw v.Chr.?

De laagste schatting voor die bloeitijd is 400.000 rollen. Om zo veel te verzamelen trokken opkopers naar alle windstreken, van Spanje tot India.

Waar zouden de boekrollen van Alexandrië volgens de legende van Al-Qifti zijn opgestookt?

Volgens hetzelfde verhaal bleven alleen de werken van één Griekse filosoof gespaard.

Welke keizer verklaarde in 391 per edict de Romeinse tempels tot verboden terrein?

Enkele maanden later herhaalde hij het edict speciaal voor Egypte. Toestemming om de oude tempels af te breken had hij daarmee niet gegeven.

In welk jaar veroverden de Arabieren Egypte, het decor van een legende over de bibliotheek?

Dat de veroveraars toen de boekrollen van Alexandrië vernietigden is ronduit een legende: het verhaal dook pas eeuwen later op.

In welke tempel had de Bibliotheek van Alexandrië naast het Mouseion een kleinere afdeling?

Ook in het koninklijke paleis zelf lag een deel van de collectie, die inmiddels over verschillende gebouwen in de stad verspreid was.

Welke schrijver beweerde later dat de Bibliotheek van Alexandrië in 48 v.Chr. afbrandde?

Aan zijn bewering wordt getwijfeld: hij kwam er pas later mee en er zijn maar weinig andere bronnen die haar steunen.

Waarnaar verwees het begrip bibliothekai in de Bibliotheek van Alexandrië?

Volgens een reconstructie liepen ze langs de wanden van een erg lange, hoge zaal of gang; daarachter lagen ruimtes om te werken, elkaar te ontmoeten en samen te eten.

Welke discipline stamt net als de grammatica uit Alexandrië?

Ook deelgebieden van de natuurkunde, zoals astronomie, mechanica, pneumatica en optica, werden in deze stad begonnen.

Welke keizer zou net als Augustus boeken en geld voor renovatie hebben gegeven in Alexandrië?

Zulke gulle keizers waren uitzonderingen: de Romeinse gouverneurs van Egypte lieten de financiële steun doorgaans aan rijke bibliofielen over.

Welke bibliothecaris stelde als eerste een canon van Griekse schrijvers samen?

Deze Alexandrijnse canon somde de auteurs op die het waard waren om te worden gekopieerd. Dezelfde geleerde reviseerde ook de Pinakes.

Hoeveel rollen besloeg de Pinakes, de eerste onderwerpscatalogus van Alexandrië?

De indeling telde twaalf hoofdrubrieken, van epiek, lyriek en filosofie tot natuurwetenschappen, met een restrubriek voor al het overige.

In welk koninklijk kwartier van het antieke Alexandrië was de bibliotheek gevestigd?

Een Pools-Egyptisch team zou daar in 2004 bij opgravingen restanten van collegezalen van het Mouseion hebben gevonden.

Welke heerser kreeg veel kritiek voor het verwoesten van de bibliotheek van de Fatimiden?

Mogelijk is de legende over de verbranding van de boeken van Alexandrië door de Arabieren verzonnen om hem uit de wind te zetten.

Welke patriarch leidde in Alexandrië de monniken die een tempel met bibliotheek vernietigden?

De boekencollectie van de bibliotheek die bij deze tempel hoorde, is bij de aanval waarschijnlijk ook verbrand.

In welke eeuw lanceerde Ibn al-Qifti het verhaal dat Arabieren de bibliotheek vernietigden?

Waarom het verhaal werd verzonnen is minder duidelijk; er zijn in elk geval meer dan genoeg gronden om het als ongeloofwaardig af te wijzen.

Welke papyri zijn een bron voor de lijst van bibliothecarissen van Alexandrië?

De lijst steunt daarnaast op het werk van Johannes Tzetzes en loopt van de 3e eeuw v.Chr. tot Theon van Alexandrië in de 4e eeuw.

In welk woestijngebied woonden monniken die Alexandriës bibliotheek zouden hebben verwoest?

Deze verklaring plaatst het einde van de bibliotheek tegen het eind van de 4e eeuw; de christelijke monniken woonden buiten de stad.