30 leuke feiten over Bijen

Op welk continent komen bijen van nature niet voor?

Bijen leven in alle ecosystemen waarin tweezaadlobbige planten groeien, van de tropen tot ver in het noorden.

Hoeveel vleugels heeft een honingbij in totaal?

Aan dat aantal is de honingbij te onderscheiden van sterk gelijkende vliegen zoals de blinde bij uit de familie Syrphidae.

Wat geven imkers hun bijen als voedsel in ruil voor de weggenomen honing?

Honing is de overwinteringsvoeding van het volk; larven krijgen voedersap, een eiwitrijk mengsel van kliersap, nectar en stuifmeel.

Tegen welke vijand gebruiken honingbijen warmte als verdedigingsmiddel?

De bijen bespringen de indringer met een groep, bedekken hem en laten hun vliegspieren razendsnel trillen tot hij bezwijkt aan de hitte.

Welke kleur valt buiten het waarnemingsvermogen van een honingbij?

Een bij kan wel kleuren zien, maar ziet andere kleuren dan het menselijk oog en koppelt zo vormen en kleuren aan een voedselbron.

Welke zoete afscheiding eten bijen naast nectar en stuifmeel?

Voedersappen voor de larven worden door voedsterbijen gemaakt uit lichaamseigen kliersappen, nectar en stuifmeel.

Hoeveel eitjes kan een honingbijkoningin maximaal per dag leggen?

De koningin of moer is de zeldzaamste van de drie kasten in het volk; de werksters zijn net als zij vrouwelijk.

Hoeveel bijensoorten zijn er wereldwijd ongeveer beschreven?

Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk nog hoger; slechts enkele soorten leven in volken, de meeste bijen zijn solitair.

Hoe heet het houden van honingbijen door imkers?

Naast honing leveren de volken in de fruitteelt een belangrijke dienst: de bevruchting van de bloesem.

Welke kaste ontbreekt in de winter volledig in een honingbijennest?

In de zomer verschijnen enkele honderden mannetjes, die behalve bij de paring ook meehelpen met de temperatuurregeling in de kolonie.

In welk Europees land is de bijensterfte het grootst?

Imkers geven sinds de massale sterfte vaker les over de bij op basisscholen, waar ‘de bloemetjes en de bijtjes’ ook een andere betekenis heeft.

Waardoor kunnen hommels in koelere streken overleven dan de meeste andere bijen?

Taxonomisch zijn hommels gewoon sterk behaarde bijen en ze worden tot dezelfde familie Apidae gerekend.

Welke parasiet veroorzaakt acariose, een besmetting waaraan een bij kan sterven?

Onverklaarde bijensterfte geldt sinds het begin van de 21e eeuw als een serieuze bedreiging voor het milieu.

Tot hoeveel procent bijensterfte in een kolonie kan een strenge winter leiden?

Naast kou gelden mijten, pesticiden en een eenzijdig voedselaanbod door grote akkers met hetzelfde gewas als oorzaken van de sterfte.

Hoeveel ocelli, enkelvoudige oogjes, heeft een honingbij boven op de kop?

De facetogen doen het echte kijkwerk; de ocelli nemen alleen grove lichtverschuivingen waar en zijn door de lange beharing vaak lastig te zien.

Wat betekent Anthophila, de wetenschappelijke naam voor de groep van alle bijen?

Anthophila heeft geen formele rang en staat onder de superfamilie Apoidea, waartoe ook alle graafwespen worden gerekend.

In welke twee landen nemen vogels, vliegen en vleermuizen de rol van bestuiver over?

Bijen spelen via bestuiving indirect een rol van ongeveer dertig procent in de keten van al het menselijk voedsel.

Wat betekent de wetenschappelijke naam Apis mellifera letterlijk?

Vele bijensoorten verzamelen honing, maar de westerse honingbij is daarvan verreweg de bekendste.

Sinds welk jaar geldt in de EU een volledig verbod op drie pesticiden met neonicotinoïden?

Zaden worden in deze middelen gedompeld tegen insectenvraat, maar resten komen in bodem en grondwater terecht en doden ook vlinders en bijen.

Welke twee vormen kan een honingbij niet van elkaar onderscheiden?

Het zicht van een bij is beperkt, maar ze leert wel bepaalde vormen te koppelen aan een plek waar voedsel te halen is.

Waaraan kunnen hommels zien of een bloem vers is of net bezocht?

Daarom vermoeden sommigen dat ook elektromagnetische velden van mobiele telefonie het oriëntatievermogen van bijen beïnvloeden.

Van welk oud woord voor een bijenzwerm is het woord ‘imker’ afgeleid?

De naam honingbij verwijst naar het vermogen om nectar met enzymen om te zetten in honing, die daardoor langer houdbaar blijft.

Vanaf hoeveel tegelijk trillende honingbijen stijgt de omgevingstemperatuur significant?

Een honingbij laat haar borststuk warmte uitstralen door de vliegspieren heel snel te laten trillen; bijen in het hart van zo'n warmteval offeren zich soms op.

Welke ondersoort van de honingbij heeft de grootste verspreiding binnen Europa?

Deze Europese zwarte bij gedijt het best in het noorden van Europa en komt voor van de Pyreneeën tot in de Oeral en zuidelijk Scandinavië.

In welk jaar werd het Middelnederlandse woord ‘bie’ voor het eerst gebruikt?

Van dat oude woord is de huidige naam bij afgeleid; de herkomst van bie zelf is onzeker.

Welke lijn vormt ongeveer de noordgrens van het natuurlijke leefgebied van honingbijen?

Die grens ligt op ongeveer 60 graden noorderbreedte; de soort komt oorspronkelijk uit Afrika en Europa.

Welke toxicoloog schreef in 2010 het boek ‘A disaster in the making’ over bijensterfte?

Tennekes toonde met statistieken aan dat vogelsoorten die voor hun voedsel van bijen afhankelijk zijn, in Nederland aan het verdwijnen zijn.

Welke wespenfamilie legt net als bijen honingvoorraden aan?

Deze honingwespen zijn verwant aan de papierwespen; hun honingvoorraad geldt als een vorm van convergente evolutie.

Welke universiteit onderzocht de invloed van elektromagnetische velden op bijensterfte?

In de kleine steekproef was de wintersterfte bij blootgestelde volken groter, maar het onderzoek was te klein voor conclusies.

Hoe heet de bijenfamilie Megachilidae in het Nederlands?

Deze familie werd in 1802 beschreven door Latreille, die in datzelfde jaar ook de langtongbijen (Apidae) benoemde.