30 leuke feiten over Bomen

Welke korrels geven een blad zijn groene kleur en verzorgen de fotosynthese?

Bij dat proces ontstaan naast koolhydraten ook zuurstof; de wortels leveren intussen water, zuurstof en voedingszouten uit de bodem.

Tot welke groep zaadplanten behoren de naaldbomen?

Tot die groep horen ook palmvarens, ginkgofyten en gnetalen; loofbomen vallen juist onder de bedektzadigen.

Hoe heet de Wereldboom in de Noordse kosmogonie?

Ook in vroegchristelijke tijden speelden bomen een rol: aan lapjes- of koortsbomen hing men lijfgoed in de hoop dat de koorts zou zakken.

Hoe heet een een- of tweejarige houtige stengel van een boom?

Aan het uiteinde van elke houtige stengel zit een eindknop; pas na drie groeiseizoenen spreekt men officieel van een tak.

Waarin vormen naaktzadige bomen hun zaden?

Een ander kenmerk van veel van deze soorten zijn harde, wasachtige bladen zoals dennennaalden.

Hoe heet de hoofdwortel die uit het zaad van een boom groeit?

Het ondergrondse wortelstelsel is vaak nog groter dan de kroon en onttrekt water met voedingsstoffen aan de bodem.

Hoe heet de laag delingsweefsel rond de houtcilinder van een boomstam?

Die laag zet naar binnen hout en naar buiten bastweefsel af, waardoor de stam jaar na jaar dikker wordt: de secundaire diktegroei.

Hoeveel volgroeide bomen staan er naar schatting op aarde?

Dat aantal neemt af door grootschalige ontbossing; in 2021 werd bovendien 30 % van alle boomsoorten met uitsterven bedreigd.

Welke lagen vormden de boomvormige paardenstaarten en varens uit het Devoon en Carboon later?

De boomvarens van nu zijn nog maar een betrekkelijk soortenarme groep en worden niet tot de zaadplanten gerekend.

Welke boom draagt cauliflore vruchten, die rechtstreeks aan de stam groeien?

Cauliflorie maakt het mogelijk zware vruchten te vormen die zwakkere takken niet zouden kunnen dragen.

Hoe lang geleden ontstonden de eerste bomen ongeveer?

Al in het Devoon en Carboon stonden er varens en paardenstaarten van boomgrootte, die later de steenkoollagen vormden.

Welk deel van het plantenrijk bestaat ongeveer uit boomsoorten?

Het gaat om naar schatting 60.000 tot 100.000 soorten, waarvan veruit de meeste in tropische regenwouden groeien.

Hoe heet een jaar met een zware vruchtdracht bij bomen?

Daarna blijft de vruchtdracht 1 tot 4 jaar uit omdat de reservestoffen op zijn; fruittelers gaan dat tegen met vruchtdunning.

Welk percentage van alle boomsoorten werd in 2021 wereldwijd met uitsterven bedreigd?

Het gaat om 17.500 van de 60.000 soorten; landbouw en boskap zijn de belangrijkste oorzaken, naast verstedelijking, bosbranden en invasieve exoten.

Van welk type evolutie zijn bomen een klassiek voorbeeld, doordat ze meermaals los van elkaar ontstonden?

De gedeelde selectiedruk was de concurrentie om zonlicht: wie in de hoogte groeit, steekt boven andere levensvormen uit.

Met hoeveel huishoudelijke airco-installaties is de koelcapaciteit van een volwassen boom vergelijkbaar?

Periodes van droogte en hitte in de 20e en 21e eeuw brachten die koelende werking en het afsterven van bomen onder de aandacht.

Op welke hoogte wordt de stamdiameter gemeten voor de h/d-verhouding van een boom?

De verhouding deelt de hoogte in meters door die diameter in centimeters en vermenigvuldigt met 100; hoe hoger de uitkomst, hoe lager de stabiliteit.

Welk plantenhormoon coördineert de apicale dominantie bij het uitlopen van nieuwe takken?

Door die dominantie groeit één van de nieuwe takken uit tot boom en wordt de groei van de andere onderdrukt, al treedt vaak eerst bossige groei op.

Sinds welk decennium kent het Amerikaanse milieurecht het idee dat bomen rechten kunnen hebben?

Sinds het begin van de 21e eeuw is dat principe in sommige landen daadwerkelijk in de wet opgenomen.

Vanaf welke leeftijd heet een houtige stengel van een boom officieel een tak?

Op takken staan eindknoppen, zijknoppen en bijknoppen, die verspreid, tegenover elkaar of in kransen kunnen staan.

Hoe groot is de koelcapaciteit van een volwassen boom?

Bomen verdampen water om zich tegen hitte te verdedigen; bij watertekort gooien ze hun blad af en tonen ze midden in de zomer een herfstbeeld.

Met welk instrument boort men een cilindervormig stukje hout uit een levende boom?

Aan zo'n boorkern is de groeigeschiedenis af te lezen, al staat niet vast dat elk jaar precies één ring wordt gevormd: schijnjaarringen komen voor.

Welke boom, ook bekend als treurvijg (Ficus benjamina), maakt luchtwortels?

Gewone boomwortels kunnen diep doordringen en verankeren de boom; spoelt de bodem weg, dan komen ze gedeeltelijk bloot te liggen.

Hoe groot is het bladoppervlak van een honderd jaar oude beuk?

Zo'n beuk voorziet in de jaarlijkse zuurstofbehoefte van tien mensen en vangt na elke regenbui opnieuw fijnstof op.

Hoe heet het als na schade aan de hoofdstam een zijtak uitgroeit tot de dominante tak?

Ook een afgezaagde boom kan opnieuw uitlopen, uit slapende knoppen of uit nieuw gevormde adventiefknoppen.

Vanaf welke h/d-verhouding geldt een boom als instabiel?

Jonge bomen scoren vaak hoog omdat ze eerst naar het licht groeien en pas later in dikte investeren; na een dunning zijn ze extra stormgevoelig.

Bij welk dorp onder Oosterhout staat de Heilige Eik, een nog bestaand boomheiligdom?

Bomen dienden in West-Europa vooral in voorchristelijke tijden als heiligdom waar rituelen werden uitgevoerd.

In welk Waals dorp staat de zomereik die de dikste boom van de Benelux is?

De boom heet in het Frans Le Gros-Chêne; elders in België staat in Geetbets vermoedelijk de oudste Japanse notenboom van Europa.

Hoeveel fijnstof nemen de bladeren van een honderdjarige beuk op in de maanden dat hij in blad staat?

Na elke regenbui is het blad weer schoon en kan het dezelfde hoeveelheid stof opnieuw opnemen.

In welk bos bij Breda is nog altijd een lapjes- of koortsboom te vinden?

Een tweede koortsboom staat bij de Sint-Walrickskapel van Overasselt, en in Yde staat een vergelijkbare breukenboom.