30 leuke feiten over De bronstijd

Welke twee ertsen, de grondstoffen voor brons, komen in Nederland niet voor?

Al het brons moest dus worden ingevoerd; van opgebruikte voorwerpen werden lokaal weer nieuwe gegoten.

Op welke periode volgde de bronstijd in het drieperiodensysteem?

Het tijdperk wordt gedateerd van ca. 3000 tot 800 voor Christus, al verschillen de precieze grenzen per land en zelfs per streek.

Welk materiaal werd in de bronstijd geleidelijk door brons vervangen bij gereedschap en wapens?

Het nieuwe metaal diende daarnaast voor sieraden en zelfs voor enkele uitzonderlijke beelden, zoals bronzen slangen.

Met welke beschaving begon rond 3300 v.Chr. de bronstijd in Zuid-Azië?

De bronstijd duurde in dit deel van de wereld tot de Vedische tijd, rond 1400 v.Chr.

Welke regio lag in de bronstijd ingeklemd tussen Mesopotamië, Anatolië en Egypte?

Omringd door die grootmachten bleef het gebied zelf politiek versplinterd.

Rond welk jaar v.Chr. stortten de samenlevingen in het oostelijke mediterrane gebied ineen?

Veel steden gingen toen in vlammen op en hele beschavingen raakten ernstig in verval.

Hoe wordt de tijd direct na de ineenstorting van de late bronstijd genoemd?

Grote gebieden gleden terug in de prehistorie: uit die tijd zijn nauwelijks geschreven bronnen bekend.

Welke voorwerpen vormen het grootste deel van de oudste overgebleven bronzen vondsten?

Daarnaast zijn enkele dolken, stafdolken en sieraden zoals armbanden bewaard; pas later kwamen steeds meer soorten metalen voorwerpen in gebruik.

Het rijk van welk volk in Anatolië ging ten onder bij de ineenstorting van de late bronstijd?

Ook het rijk Mitanni verdween, terwijl andere grootmachten uit die tijd in verval raakten.

In welke Nederlandse provincie werd in de bronstijd duidelijk meer brons gegoten dan elders?

De vondsten wijzen daarop; mogelijk kwam het door een pan-Europese handelsweg die over de plaatselijke heuvelrug liep.

Tot in welk gebied werd het barnsteen van de Noord-Europese kusten in de bronstijd verhandeld?

Dankzij dit gewilde ruilmiddel beleefde de Noordse bronstijd (1700–500 v.Chr.) een grote bloei, ondanks de schaarste aan ertsen.

Welke Egeïsche beschaving verloor haar paleiseconomieën aan het einde van de late bronstijd?

In dezelfde periode werden ook de beschavingen op Cyprus belaagd.

Het einde van welk rijk markeert in Egypte ook het einde van de bronstijd?

Brons bleef er lange tijd zeldzaam, omdat er te weinig ertsvoorraden waren.

Welke cultuur was belangrijk voor de verspreiding van de vroege metallurgie in Europa?

Rond 2500 v.Chr. ontplooide deze cultuur zich in Portugal; ze droeg ook bij aan de metallurgie op het Iberisch schiereiland.

Welke taal verspreidde zich volgens de koerganhypothese door ruitercultuur en metallurgie?

De vroege expansie naar Midden- en West-Europa bracht overigens niet meteen een volledige bronstechnologie mee.

Welk element werd oorspronkelijk in Europees brons gebruikt, voordat tin de overhand kreeg?

Na de ontdekking van tinertsen in de Karpaten en het Ertsgebergte ontstond een levendige bronshandel over heel Europa.

Ten noorden van welk gebergte lag de Majkopcultuur, de eerste bronstijdcultuur van Europa?

De cultuur wordt gedateerd op ca. 3700–2500 v.Chr.; hier is ook het oudste bronzen zwaard ter wereld gevonden.

Welke cultuur hoort bij de middenbronstijd in Nederland, van 1800 tot 1100 v.Chr.?

De periode wordt nog onderverdeeld in midden A (1800–1500 v.Chr.) en midden B (1500–1100 v.Chr.).

Welke cultuur wordt verbonden met de late bronstijd in Nederland (1100–800 v.Chr.)?

De Nederlandse bronstijd begint rond 2000 v.Chr. met een vroege fase, die bij de wikkeldraadbekercultuur hoort.

Met de val van welk rijk eindigde de bronstijd in Mesopotamië?

Sommige westelijke buitenposten van die staat gingen al in vlammen op tijdens de ineenstorting van de late bronstijd.

Welk Nubisch koninkrijk was in de bronstijd een belangrijke handelspartner van Egypte?

Er zijn daar bewijzen voor bronsgieten gevonden die op 2300–1900 v.Chr. worden gedateerd.

Welke cultuur geldt als een van de eerste bronstijdculturen op de Britse Eilanden?

Ze ontstond mede onder invloed van een bekercultuur die ook op het Iberisch schiereiland de metallurgie vooruithielp.

Met het einde van welke dynastie eindigt de Chinese bronstijd volgens de gangbare definitie?

De periode begint rond 2000 v.Chr. tijdens de Erlitoucultuur en loopt tot 771 v.Chr.; een duidelijke overgang naar een ijzertijd is er niet.

Van welk schrift is het schrift van de Frygische inscripties van rond 800 v.Chr. afgeleid?

Na de ineenstorting van de late bronstijd waren uit Anatolië aanvankelijk geen geschreven bronnen meer bekend.

In welke periode van Soemer werd brons voor het eerst gebruikt?

Het gaat om de late fase ervan, rond 3500 v.Chr.; in een groot deel van Zuidwest-Azië valt de bronstijd al in de historische periode.

Waar lagen de eerste centra toen de techniek om brons te maken Midden-Europa bereikte?

De techniek kwam vanaf omstreeks 2500 v.Chr. uit het oosten, via de steppeculturen.

Onder welke farao van de 2e dynastie wordt het eerste echte brons in Egypte gevonden?

Hij regeerde van 2734 tot 2707 v.Chr. en was de laatste heerser van zijn dynastie.

Welke geleerde betitelde de ineenstorting van de late bronstijd als de brandcatastrofe?

De naam verwijst naar de vele steden die in die tijd door brandstichting ten onder gingen.

Welk Belgisch bronsdepot is een voorbeeld van de depotvondsten uit de late bronstijd?

Zulke bewust achtergelaten verzamelingen bronzen voorwerpen hadden een rituele betekenis.

In welke streek lag de Xemirxekcultuur, een vroege bronstijdcultuur met westerse invloeden?

De eerste bronstijdculturen op het grondgebied van het huidige China liggen in het uiterste noordwesten.