30 leuke feiten over Dammen en stuwmeren

Welk dier bouwt van nature dammen in beken en rivieren?

Wereldwijd hebben mensen tienduizenden dammen aangelegd, waarvan zo'n 5000 in Europa.

Van welk waterbouwkundig project maken de bekendste dammen van Nederland deel uit?

Nederland kent vrijwel geen stuwdammen; de bekende Nederlandse dammen zijn bedoeld om het waterpeil te reguleren, niet om energie te produceren.

Wat is meestal de belangrijkste functie van een stuwdam?

Vanwege de negatieve gevolgen voor de natuur worden dammen tegenwoordig ook weer afgebroken.

Welke dam is met 30 kilometer de langste van Nederland?

Zulke afsluitdammen reguleren het waterpeil van grote binnenwateren en beschermen het laaggelegen land eromheen.

Wat lieten de jaarlijkse overstromingen van de Nijl achter op de oevers?

Sinds de dam blijft die aanvoer uit, waardoor de delta het grootste deel van haar vruchtbaarheid al heeft verloren.

Hoe werden tempels gered die door het stuwmeer bij Aswan onder water dreigden te raken?

Eén van die tempels belandde zelfs in Nederland, in het Rijksmuseum van Oudheden.

Waarom worden er tegenwoordig ook weer dammen afgebroken?

Dammen en stuwmeren dienen onder meer voor irrigatie, drinkwater, het regelen van de waterstand en recreatie.

In welk seizoen trad de jaarlijkse Nijlvloed vroeger op?

De overstromingen waren onvoorspelbaar en richtten vaak schade aan, wat de roep om een dam deed groeien.

Welke beroemde tempelsite moest worden verplaatst voor het Nassermeer?

Het vullen van het stuwmeer begon al na de eerste bouwfase, jaren voordat de dam helemaal klaar was.

Wat nationaliseerde Egypte om de bouw van de Hoge Aswandam te financieren?

Het ontwerp van de enorme zwaartekrachtdam kwam van het Russische Zuk Hydroprojectinstituut.

In welk land komt de plaatsnaam Damme voor?

Plaatsen als Amsterdam, Rotterdam, Schiedam en Zaandam danken hun naam aan een dam in de Amstel, de Rotte, de Schie en de Zaan.

Wanneer nam het aantal dammen in Europa snel toe?

Van de dammen in Europa wordt bijna driekwart gebruikt om energie op te wekken, veel meer dan elders in de wereld.

Waarom bood de Sovjet-Unie hulp aan bij de bouw van de Hoge Aswandam?

Egypte ontving behalve geld ook zware machinerie en technici uit de Sovjet-Unie.

Hoeveel dammen hebben mensen wereldwijd ongeveer aangelegd?

Europa telt er zo'n 5000, vooral in de rivieren van de Alpenlanden, het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk en het noorden van Spanje.

Welk volk legde omstreeks 12 v.Chr. de Drususdam aan, de oudste bij naam bekende dam?

De eerste moderne dammen van Europa kwamen pas begin twintigste eeuw; daarna volgde een snelle groei van het aantal.

Hoe lang is het Nassermeer, het stuwmeer achter de Hoge Aswandam?

Het stuwmeer ligt voor een deel in Sudan en dwong duizenden mensen om te verhuizen.

Welk aandeel van de Europese dammen wordt gebruikt voor energieopwekking?

Buiten Europa ligt dat aandeel veel lager: daar dient maar een op de vijf dammen voor het opwekken van stroom.

Welk land kent, anders dan Nederland, wel enkele stuwdammen?

Bij zo'n stuwdam hoort meestal een waterkrachtcentrale, zodat energie de belangrijkste opbrengst is.

In welke Nederlandse stad staat het Egyptische Taffeh-tempeltje?

Het tempeltje staat in het Rijksmuseum van Oudheden en hoort bij de monumenten die voor het stuwmeer moesten wijken.

In welk jaar werd de Lage Aswandam voltooid?

Al snel bleek het ontwerp te bescheiden: de dam werd in de decennia erna tweemaal verhoogd.

Waarom trokken de VS en het VK in 1956 hun steun voor de Hoge Aswandam in?

Ook de Wereldbank trok zich terug; Egypte had daarnaast de Volksrepubliek China officieel erkend.

Hoe ver stroomopwaarts van de Lage Aswandam werd de Hoge Aswandam gebouwd?

Aanleiding was een bijna-overstroming van de oude dam in 1946, enkele jaren voor de machtsgreep van Nasser.

In welk jaar begon de planning van de Hoge Aswandam, kort na de machtsgreep van Nasser?

De dam groeide uit tot een prestigeproject van het regime van Nasser.

Welke Britse civiel ingenieur ontwierp de Lage Aswandam?

De Britten begonnen in 1899 met de bouw van deze lage dam, die later nog twee keer verhoogd werd.

Hoe hoog was de Lage Aswandam bij oplevering?

De dam was bovendien 1900 meter lang, ruim de helft van de lengte van de latere Hoge Aswandam.

Hoe heet een dam in een watergang in het noorden van Nederland ook wel?

Het woord is afgeleid van 'pennen', een oud werkwoord uit de Noord-Nederlandse waterbouw.

Wat betekent het oude woord 'pennen' in de Noord-Nederlandse waterbouw?

Veel Nederlandse plaatsnamen eindigen op -dam omdat er bebouwing ontstond waar het verkeer naar zo'n afsluiting werd geleid.

Met welk meer ten westen staat het Nassermeer in verbinding?

Een van de gemeenschappen die bij de voltooiing van de dam verplicht moest wijken, gaf later haar naam aan dit meer.

Welke naam dragen kades langs watergangen in het noorden van Nederland ook wel?

Omdat de oude betekenis vergeten raakte, werd de naam soms verlengd met -dijk, wat feitelijk een tautologie oplevert.

In welke periode werd de Lage Aswandam voor de tweede keer verhoogd?

Toen de dam in 1946 bijna overstroomde, besloot men tot een geheel nieuwe dam stroomopwaarts.