30 leuke feiten over De jaren veertig

Welke twee Japanse steden werden in augustus 1945 met een kernwapen getroffen?

Napalm werd in 1945 eveneens op grote schaal tegen Japanse steden ingezet, waaronder Tokio.

Welke stad werd na een Russische blokkade via een luchtbrug bevoorraad?

In de Griekse Burgeroorlog onthield Stalin zich intussen, conform de afspraken van Jalta, van steun aan de communisten.

Hoe heette de Amerikaanse steun waarmee de Europese economieën na de oorlog werden opgebouwd?

De OESO hield toezicht op de besteding; de landen in de invloedssfeer van de Sovjet-Unie weigerden het geld.

Ten gunste van wie deed koningin Wilhelmina na de oorlog troonsafstand?

Haar teleurstelling gold de mislukte doorbraak in de Nederlandse politiek: de vooroorlogse zuilen richtten zich weer op.

Hoeveel Europese Joden werden volgens schattingen tijdens de Holocaust vermoord?

De Porajmos, de vervolging van zigeuners, had hetzelfde doel en gebruikte dezelfde middelen, maar werd nauwelijks geregistreerd.

Welk soldatenliedje werd aan beide kanten van het front dé oorlogshit?

De Duitse versie van Lale Andersen werd in het Duits en Engels gecoverd door Marlene Dietrich; Russische soldaten hadden hun eigen lied.

Onder welke naam viel Hitler in 1941 de Sovjet-Unie aan?

Het plan om de communistische elite te vervangen door Duitse kolonisten mislukte grotendeels doordat de Wehrmacht vlak voor Moskou werd gestopt.

Wie proclameerde de staat Israël, waarna de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 uitbrak?

Tussen 1945 en 1948 waren al zo'n 21.000 Joden in 35 schepen vanuit La Spezia naar Palestina gevaren, veelal georganiseerd door de Mossad Le'Aliyah Bet.

In welk jaar werd de Benelux opgericht?

De basis was een monetaire overeenkomst die de drie regeringen in ballingschap op 21 oktober 1943 in Londen ondertekenden.

Welk bestrijdingsmiddel tegen de coloradokever kwam in 1942 in Amerika op de markt?

Het onmatige gebruik door boeren veroorzaakte grote schade aan bodem, planten en dieren.

Welke doctrine probeerde in 1947 de wereld te mobiliseren tegen het oprukkende communisme?

In hetzelfde jaar moest het Verenigd Koninkrijk zijn status van wereldmacht opgeven en vroeg het de VS zijn verplichtingen jegens Griekenland en Turkije over te nemen.

Welke twee instellingen werden tijdens de Conferentie van Bretton Woods opgericht?

In dezelfde jaren namen de Verenigde Naties de plaats in van de Volkenbond en werd de Raad van Europa opgericht om de mensenrechten te bevorderen.

Naar welk eiland werd de nationalistische Kwomintang-regering in 1949 verdreven?

Daarna werd de Volksrepubliek China uitgeroepen; de Chinese burgeroorlog was na de Japanse nederlaag hervat.

Tot welke staking riep de Nederlandse regering in Londen op toen het zuiden werd bevrijd?

De bezetter grendelde daarop het westen af van voedsel en kolen; de hongerwinter die volgde kostte duizenden het leven.

Welke Joegoslavische premier onttrok zich aan Stalins gelijkschakeling van Oost-Europa?

Na de breuk begonnen nieuwe zuiveringen: de partijleiders van Polen en Hongarije werden op beschuldiging van titoïsme weggezuiverd.

Wanneer droeg Nederland de soevereiniteit over Indonesië over?

Nederland had eerst troepen gestuurd om de orde te herstellen, maar onderhandelde ook in Linggadjati.

Welke prins werd regent van België toen Leopold III na de bevrijding niet kon terugkeren?

De Koningskwestie verscheurde het land na de bevrijding; de regent was de broer van de koning.

Hoe heette de Nederlandse geldhervorming van na de bevrijding in de volksmond?

In België kreeg de geldsanering de naam Operatie Gutt; ook jaren na de oorlog bleef distributie van consumptiegoederen nodig.

Welke organisatie richtte de Sovjet-Unie in 1949 op als antwoord op het Marshallplan?

De Amerikaanse steun werd door de landen in de Sovjetinvloedssfeer geweigerd; in 1948 nam de Koude Oorlog een aanvang met de machtsovername in Tsjecho-Slowakije.

Hoe vaak werd in de jaren veertig een Elfstedentocht verreden?

Voor het eerst deden er vrouwen mee, maar Wopkje Kooistra, Sjoerdtsje Faber en Antje Schaap mochten alleen als toerrijders starten.

Welke Poolse jurist formuleerde in 1944 het begrip genocide?

In 1948 erkende de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties genocide als misdrijf tegen de mensheid.

Dankzij wie werd het jodelen populair in Nederland?

In België zorgde Bobbejaan Schoepen voor de populariteit; hij introduceerde daar ook de Amerikaanse volksmuziek.

Hoe heetten de miljoenen dwangarbeiders die de Japanners in Nederlands-Indië ronselden?

Minstens honderdduizend van hen kwamen om door ontberingen en geweld; Soekarno had met de bezetter een akkoord gesloten.

Welke NSB'er haalde Anton Mussert rechts in en wilde Nederland in het Derde Rijk laten opgaan?

De NSB probeerde tevergeefs aan de macht te komen; de Duitsers namen ook het driemanschap van de Nederlandse Unie niet serieus.

Het noorden van welk land weigerde de Sovjet-Unie na de oorlog te ontruimen?

De Amerikanen dreigden in 1946 met geweld en Stalin bond in; de crisis geldt als een voorbode van de Koude Oorlog.

Welke speciale VN-gezant werd in Jeruzalem vermoord door een joodse extremist?

Een verdelingsplan voor Palestina werd door de Veiligheidsraad goedgekeurd, maar zowel Joden als Palestijnen verwierpen het.

Welk schip voer vanaf 1946 jaarlijks uit voor de herstarte Nederlandse walvisvaart?

Nederland hervatte de walvisvaart na een eeuw om een nijpend tekort aan vet op te vangen.

Onder welke naam werden na de oorlog Rijksduitsers uit Nederland uitgezet?

In totaal werden na de oorlog 3.691 Rijksduitsers uit Nederland gedeporteerd, via kampen bij Nijmegen en Ellecom.

Welk kerkgenootschap ontstond uit de kerkscheuring rond dominee Klaas Schilder?

Schilder was als hoogleraar in Kampen afgezet; de scheuring voltrok zich binnen de Gereformeerde Kerken in Nederland.

Welk Nederlands vrouwenkorps werd in 1944 gevormd na een petitie van Francien de Zeeuw?

De petitie werd vanuit het bevrijde zuiden van Nederland aan de regering in Londen gericht, naar het voorbeeld van het Amerikaanse vrouwencorps bij de marine.