30 leuke feiten over Diabetes mellitus

Onder welke alledaagse Nederlandse naam staat diabetes mellitus bekend?

Bij type 1 maakt de alvleesklier te weinig insuline aan; bij type 2 reageren de lichaamscellen er onvoldoende op.

Waar prikt een diabetespatiënt meestal om zelf de bloedglucose te meten?

Met de gemeten waarde kan de patiënt de hoeveelheid te injecteren insuline aanpassen. Een sensor in de arm kan de waarde ook constant meten.

Welke arts kijkt diabetespatiënten geregeld na op diabetische retinopathie?

Wordt de afwijking in een vroeg stadium ontdekt, dan is ze te behandelen met lasertherapie.

Welke oudere naam voor diabetes type 2 is niet meer van toepassing?

Door overgewicht en weinig lichaamsbeweging treedt type 2 steeds vaker op bij mensen van onder de 50.

Welk leefstijladvies gaat hyperglykemie tegen doordat actieve spieren zelf glucose opnemen?

De gebruikte skeletspieren hebben geen insuline nodig om glucose op te nemen. Daarnaast telt: niet roken en een normaal gewicht handhaven.

Voor welke groep ziekten is diabetes mellitus de belangrijkste risicofactor?

In de grotere slagaders treedt bij diabetes een sterk versnelde atherosclerose op.

Wanneer verdwijnt zwangerschapsdiabetes meestal weer?

Moeders die het hebben gehad, lopen later wel een duidelijk grotere kans op diabetes type 2.

Welke zorgverlener wordt zo nodig ingeschakeld bij de voetcontrole van diabetespatiënten?

Bij dezelfde controles wordt ook gelet op neuropathie, rookgedrag, hoge bloeddruk en het cholesterolgehalte.

Wat betekent het Latijnse woord mellitus in de naam diabetes mellitus?

Het Griekse diabètès betekent sifon. De naam ontstond door de zoete smaak van de urine, die artsen vroeger zelf proefden.

Welk deel van het oog raakt beschadigd bij diabetische retinopathie?

De schade ontstaat doordat de kleinste slagadertjes minder goed gaan werken, en kan leiden tot slechtziendheid of zelfs blindheid.

Welke cellen van de alvleesklier maken insuline aan?

Het hormoon wordt daarna via het bloed vervoerd en verlaagt daar het glucosegehalte.

Welke voedingsstof geldt als 'trage koolhydraten' doordat de afbraak meer tijd kost?

Snelle koolhydraten geven bij een gelijk caloriegehalte een scherpere piek in de glucoseconcentratie van het bloed.

Waardoor ontstaan de meeste gevallen van diabetes type 1?

Type 1 openbaart zich soms al in het tweede levensjaar en is bij kinderen en jongeren veruit de meest voorkomende vorm.

Wat betekent het Latijnse woord insula, waarvan de naam insuline is afgeleid?

De naam dateert uit 1910, ruim tien jaar voordat het hormoon voor het eerst uit een alvleesklier werd geïsoleerd.

Hoe heet het produceren van grote volumes urine, zoals bij diabetes?

De nieren kunnen niet alle glucose terugwinnen, waardoor er extra water verloren gaat. Daardoor stijgt ook het dorstgevoel.

Welke stof is soms te ruiken in de adem van iemand met ontregelde diabetes?

Het lichaam is dan overgeschakeld op vetverbranding, waarbij ketonen als nevenproducten ontstaan.

Bij welk dier verwijderden Minkowski en Von Mering de alvleesklier?

Het dier kreeg daarna diabetes. Sinds 1890 werd daarom verondersteld dat er een stof als insuline moest bestaan.

Hoe heet weefselsterfte, die bij diabetes tot amputatie van tenen of voeten kan leiden?

Wondjes aan de voet worden laat opgemerkt doordat de gevoelszenuwen minder goed werken, en genezen slechter door de verstoorde bloedtoevoer.

Wat is de meest acute complicatie van hyperglykemie bij diabetes?

Hierbij treedt verzuring op in alle weefsels en organen, wat misselijkheid en soms braken tot gevolg heeft.

In welk jaar isoleerden Frederick Banting en Charles Best voor het eerst insuline?

De twee Canadezen haalden het hormoon op 27 juli van dat jaar uit dierlijke alvleesklieren.

Welk orgaan maakt bij zwangerschapsdiabetes hormonen aan die insuline tegenwerken?

De alvleesklier van de moeder moet dan twee tot drie maal zo veel insuline produceren om hetzelfde effect te behouden.

Wat betekent insipidus in de naam van de aandoening diabetes insipidus?

Bij deze aandoening is de hormonale regulatie van de terugresorptie van water in de nieren verstoord.

Hoeveel hoger is de kans op diabetes type 2 voor wie rookt?

Bij het ontstaan van type 2 spelen daarnaast overgewicht, onvoldoende lichaamsbeweging en genetische factoren een rol.

Welke plantenstoffen in druiven, uien en thee worden gelinkt aan minder type 2-diabetes?

Ook citrusvruchten, paprika's, pure chocolade, appels en bessen zijn er rijk aan.

Wie was de eerste diabetespatiënt die met externe insuline werd behandeld?

De behandeling werd in 1922 uitgevoerd door Frederick Banting.

Welke onderzoekster ontrafelde in 1969 na 35 jaar onderzoek de structuur van insuline?

Al in 1935 publiceerde ze de eerste röntgenfoto's van insulinekristallen. Het molecuul telt meer dan 800 atomen.

In welke stad werd begin 1923 de eerste Nederlander met insuline behandeld?

De patiënt was Jan Volkert Rijpperda Wierdsma; hij werd behandeld bij prof. Leonard Polak Daniels.

Via welke bindingen zijn de twee polypeptiden van het insulinemolecuul verbonden?

Polypeptiden zijn polymere ketens van aan elkaar geschakelde aminozuren.

Welke aandoening met ijzerstapeling wordt ook wel bronzen diabetes genoemd?

Het is een van de mogelijke oorzaken van de vernietiging van de insulineproducerende cellen, het kenmerk van type 1.

Onder welke merknaam kwam in 1996 het eerste insulineanalogon, insuline lispro, op de markt?

Insuline-analoga zijn gebaseerd op synthetische humane insuline, maar zo aangepast dat ze korter en sneller of juist langer werken.