Naar de inhoud

21 feiten

21 leuke feiten over De drukpers en de Gutenbergbijbel

Leer iets nieuws en test jezelf daarna met de quiz.

Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.

Wist je dit allemaal? Bewijs het.

Doe de quiz van 30 vragen
1

Welke Duitser werd beroemd als de man achter het drukken met losse letters?

Zijn bekendste werk is een bijbel die hij in drie jaar tijd drukte; het was het eerste grote boek dat met losse letters werd gemaakt.

2

Hoe heet de techniek waarbij teksten met losse letters worden gevormd en gedrukt?

Met deze techniek hoefden boeken niet langer met de hand te worden geschreven, wat tot dan toe zeer kostbaar en tijdrovend was.

3

In welke taal is de tekst van de Gutenbergbijbel gesteld?

Afkortingen werden in die taal veel gebruikt, wat de zetters hielp om alle regels precies even lang te maken.

4

In welke Duitse stad werd de Gutenbergbijbel gedrukt?

In het Gutenberg-Museum in dezelfde stad zijn tegenwoordig een paar exemplaren van de bijbel te bezichtigen.

5

In welke Belgische stad staat het Plantin-Moretusmuseum met de oudste Europese drukpersen?

Hetzelfde museum bezit ook een exemplaar van de zeldzame tweede uitgave van de Gutenbergbijbel.

6

Welke culturele beweging kreeg een extra impuls door gedrukte klassieke werken?

Dankzij de drukpers werden klassieke teksten voor het eerst voor een breed publiek beschikbaar in plaats van voor een handvol rijke bezitters van handschriften.

7

Naar welk aantal regels per pagina is de Gutenbergbijbel ook vernoemd?

Een latere, veel zeldzamere tweede uitgave kreeg juist minder regels per pagina en is daarnaar vernoemd.

8

Welk drukprocedé kwam in de twintigste eeuw in zwang?

Naast dit procedé bestaan er nog altijd aparte persen voor foliedruk, diepdruk, zeefdruk en tampondruk.

9

Wat is het oudste type drukpers in Europa?

Dit perstype bestaat uit een stellage met een onderplaat voor de drukvorm en een bovenplaat die op het papier wordt gedrukt.

10

Hoeveel exemplaren van de Gutenbergbijbel zijn wereldwijd nog bekend?

Van de perkamenten versie zijn er maar een handvol volledig bewaard gebleven, waaronder een exemplaar in Nedersaksen.

11

Met welk onderdeel wordt de bovenplaat van een handpers omlaag gedraaid?

De afdruk ontstaat doordat de bovenplaat tegen het papier op de drukvorm wordt gedrukt; later werden sneller werkende cilinder- en rotatiepersen ontwikkeld.

12

Welke Chinees vond de eerste drukpers met losse letters uit?

Zijn uitvinding dateert uit de elfde eeuw, ruim vier eeuwen voordat de techniek met losse letters in Europa doorbrak.

13

Hoeveel exemplaren van de Gutenbergbijbel werden vermoedelijk gedrukt?

Het grootste deel van de oplage werd op papier gedrukt; maar een klein deel kreeg het veel kostbaardere perkament.

14

Hoe heet de bovenplaat van een handpers die op de drukvorm wordt gedrukt?

De drukvorm op de onderplaat wordt met de hand ingeïnkt, waarna er een vel papier op wordt gelegd en de bovenplaat omlaag komt.

15

Welke vorstenfamilie bezat ooit de Gutenbergbijbel van het Bodmer-Instituut?

Na de Russische Revolutie verkocht het Sovjet-bewind beide delen aan een Londense boekhandel, waarna ze in Zwitserland terechtkwamen.

16

Welke twee steden waren tussen 1470 en 1550 belangrijke centra voor gedrukte werken?

In die periode waren er veel verschillende drukkers actief en liepen de onderwerpen van het gedrukte werk sterk uiteen.

17

In welk land ontstonden de eerste Europese blokdrukpersen?

Die eerste blokdrukpersen verschenen rond 1350, een eeuw voordat losse letters het drukken van teksten ingrijpend zouden veranderen.

18

Hoeveel pagina's telt een complete Gutenbergbijbel?

Vanwege die omvang werd het werk meestal in meerdere banden gebonden.

19

Hoeveel perkamenten exemplaren van de 42-regelige bijbel zijn volledig bewaard gebleven?

Een van die complete perkamenten exemplaren staat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst voor documenten.

20

In welke Duitse stad ligt de perkamenten Gutenbergbijbel die op de UNESCO-lijst staat?

Het exemplaar wordt bewaard in de Nedersaksische Staats- en Universiteitsbibliotheek en is een van de weinige complete perkamenten bijbels.

21

Aan welke Londense firma verkocht het Sovjet-bewind een Gutenbergbijbel?

De bijbel kwam uiteindelijk terecht in de verzameling bijzondere eerste drukken van de Zwitser Martin Bodmer.

Ken jij De drukpers en de Gutenbergbijbel?

Test deze feiten in de interactieve quiz.

Doe de quiz van 30 vragen
21 feiten over De drukpers en de Gutenbergbijbel