30 leuke feiten over Europa, de ijsmaan van Jupiter

Welke plaats neemt Europa qua grootte in onder de vier Galileïsche manen?

In het hele zonnestelsel staat Europa wel hoog op de lijst: alleen vijf andere manen zijn groter.

Hoe laat het oppervlak van de maan Europa zich het best omschrijven?

Noemenswaardige hoogteverschillen zijn er niet en kraters zijn er schaars: het ijs is naar schatting pas 20 tot 180 miljoen jaar oud.

Uit welk gas bestaat de ijle atmosfeer van Jupiters maan Europa?

De druk is er minimaal: 1 micropascal. Anders dan op Aarde is het gas hier niet van biologische oorsprong.

Wat kan er door de getijdenwerking van Jupiter in de korst van Europa ontstaan?

Die korst bestaat uit een laag ijs waarvan de dikte wordt geschat op 1 tot 30 kilometer.

In welk jaar ontdekte Galileo Galilei de maan Europa?

De ontdekking viel op 8 januari; een dag eerder kon Galilei de maan nog niet los van Io zien.

Welke ruimtevaartorganisatie stuurde in april 2023 de sonde JUICE naar Jupiter?

JUICE moet helpen de ondergrondse oceanen te leren kennen, zodat er later een lander naar Europa kan.

Uit welk metaal bestaat de binnenste kern van de maan Europa vermoedelijk?

Dat blijkt uit metingen van het magneetveld. Rond die kern ligt silicaatrots, met daarboven water en ijs.

Welke energie houdt de oceaan onder het ijs van Europa vermoedelijk warm en vloeibaar?

De warmte die vrijkomt uit het verval van radioactieve elementen is daarvoor onvoldoende.

Welke ruimtetelescoop toonde in 1994 aan dat de maan Europa een ijle atmosfeer heeft?

Het lichtste gas dat bij het ontleden van de ijskorst vrijkomt, ontsnapt naar de ruimte; de rest blijft als dunne atmosfeer achter.

In welk jaar komt Europa Clipper naar verwachting aan bij Jupiters maan Europa?

De aankomst is in april gepland, na twee zwaartekrachtsslingers langs planeten onderweg.

Hoe heten de donkere lijnen die over het oppervlak van de maan Europa lopen?

Ze zijn vermoedelijk ontstaan door uitbarstingen van warm ijs, een effect dat lijkt op de vorming van een mid-oceanische rug op Aarde.

Waarnaar zijn alle structuren op het oppervlak van de maan Europa genoemd?

Dat past bij de maan zelf, die is genoemd naar een koningsdochter met wie Zeus een affaire had.

Hoeveel kilometer bedraagt de diameter van Jupiters maan Europa?

Daarmee is Europa net iets kleiner dan de Maan van de Aarde.

Hoeveel kilometer diep is de oceaan van zout water onder het ijs van Europa vermoedelijk?

De aanwijzing kwam van de ruimtesonde Galileo, die onder het oppervlak een elektrisch geleidende laag mat.

Welk verschijnsel kan, naast geisers, de lijnen op het oppervlak van Europa hebben gevormd?

Opvallend: de lijnen komen over het hele oppervlak voor, ook al keert Europa steeds hetzelfde halfrond naar Jupiter.

Welk element voor mogelijk leven op Europa kan door komeetinslagen zijn aangevoerd?

Leven is er waarschijnlijker naarmate de ijslaag dunner is; een aantal onderzoekers pleit voor fondsen om dat nader te onderzoeken.

Welke astronoom gaf de maan Europa haar naam?

Hij claimde de vier satellieten onafhankelijk te hebben ontdekt. De naam verwijst naar de dochter van koning Agenor, een geliefde van Zeus.

Zo hard als welk gesteente blijft de ijskorst van Europa door de kou permanent?

Het oppervlak is dan ook ijskoud: zelfs aan de evenaar ligt de gemiddelde temperatuur ver onder het vriespunt.

Welk Romeins cijfer droeg de maan Europa lang in de astronomische literatuur?

De volledige aanduiding bestond uit de naam van de planeet plus dat cijfer en is ook nu nog enigszins gangbaar.

Rond welke maan gaat de sonde JUICE aan het einde van haar missie draaien?

Tot die tijd blijft JUICE in een baan rond Jupiter en bestudeert ze de Galileïsche manen op afstand.

Aan welke universiteit gebruikte Galilei de telescoop waarmee hij Europa ontdekte?

Het ging om een refractietelescoop van lage sterkte: op 7 januari viel Europa er nog niet mee van Io te onderscheiden.

Hoe heet het verschijnsel waarbij Io precies twee keer zo snel om Jupiter draait als Europa?

Een derde maan doet mee en draait juist half zo snel als Europa. Door dit samenspel ontstaan getijdenkrachten.

Hoe koud is het gemiddeld aan de polen van Jupiters maan Europa, in graden Celsius?

Dat is maar 53 graden boven het absolute nulpunt. Aan de evenaar is het met gemiddeld −160 °C iets minder koud.

Welke organisatie hanteert 8 januari als officiële ontdekkingsdag van de maan Europa?

De mythologische naam bleef lang weinig populair: tot halverwege de 20e eeuw gebruikten veel astronomen liever een nummer.

Hoeveel procent bedraagt het albedo van Jupiters maan Europa?

Die waarde is een van de hoogste van het zonnestelsel; het oppervlak bestaat dan ook uit een laag ijs.

Door welk proces wordt de atmosfeer van de maan Europa vooral gevormd?

Watermoleculen in het ijs vallen uiteen doordat het oppervlak voortdurend blootstaat aan ultraviolette straling van de zon.

Wat stelde de ruimtesonde Galileo in 1997 vast rond Jupiters maan Europa?

Die dunne laag ontstond mogelijk door straling van de zon in combinatie met inslagen van deeltjes uit de magnetosfeer van Jupiter.

Met welke later afgeblazen sonde wilde NASA water onder het ijs van Europa zoeken?

Het project, afgekort JIMO, moest ook twee andere manen onderzoeken, maar strandde op de complexiteit.

In ongeveer hoeveel jaar draait de buitenste ijslaag van Europa eenmaal om de kern?

Dat de ijskorst sneller draait dan de vaste kern, wijst op een vloeibare oceaan ertussen.

Hoe groot is de excentriciteit van de bijna cirkelvormige baan van Europa om Jupiter?

Ook de helling is klein: het baanvlak wijkt maar 0,47° af van de evenaar van Jupiter.