Naar de inhoud

30 feiten

30 leuke feiten over Geisers

Leer iets nieuws en test jezelf daarna met de quiz.

Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.

Wist je dit allemaal? Bewijs het.

Doe de quiz van 30 vragen
1

In welk land ligt de Geysir, de bron waaraan alle geisers hun naam danken?

De naam gaat terug op het werkwoord að gjósa, dat ‘uitbarsten’ betekent – van een vulkaan of van een thermische bron.

2

Wat betekent de naam van de beroemde geiser Old Faithful in het Nederlands?

Old Faithful ligt in het Upper Geyser Basin en geldt als een van de grootste attracties van Yellowstone.

3

Welk mengsel spuit een geiser op min of meer gezette tijden de lucht in?

Een geiser is een natuurlijke bron die door aardwarmte wordt verwarmd en geldt als een vulkanisch verschijnsel.

4

Waardoor worden de hete rotsen onder een geiser op hun beurt verwarmd?

Het begint met oppervlaktewater dat langzaam de grond in sijpelt en daar door het hete gesteente wordt opgewarmd.

5

Wat dringt na een eruptie langzaam weer een geiser binnen, waarna de cyclus opnieuw begint?

Eerst loopt de druk terug en koelt het water af tot onder het kookpunt; pas daarna vult de bron zich opnieuw.

6

Wat gooiden mensen in geisers, waardoor er veel vernield zijn?

Geisers zijn fragiele fenomenen: als de omstandigheden veranderen, gaan ze ‘dood’. Ook energiewinning heeft er veel verwoest.

7

Op welk eiland van Nieuw-Zeeland ligt het geiserrijke vulkanische gebied Taupo?

Het merendeel van de Nieuw-Zeelandse geisers is sinds 1886 verdwenen, door menselijke of natuurlijke oorzaken.

8

Waarvoor gebruikten mensen Old Faithful vaak in de begindagen van het nationale park?

Vlak bij de geiser staan de beroemde Old Faithful Inn en de Old Faithful Lodge.

9

In welke Amerikaanse staat ligt het geiserrijke Yellowstone National Park?

Yellowstone bevat verreweg het grootste en actiefste geiserveld ter wereld, verdeeld over negen bassins.

10

Welk middel werd door het water van de Geysir gemengd om een eruptie te forceren?

Het middel veranderde de oppervlaktespanning van het water, zodat de ingedutte bron toch nog tot spuiten kwam.

11

In welk Duits gebied liggen de koudwatergeisers van Wallenborn en Andernach?

De geiser van Andernach spuit tot 60 meter hoog; de Wallende Born in Wallenborn wordt ook wel ‘der Brubbel’ genoemd.

12

Welk opgelost gas laat koudwaterbronnen uitbarsten als een geiser?

Echte geisers zijn het niet, maar ze heten wel koudwatergeisers. De bekendste is Crystal Geyser bij Green River in Utah.

13

Van hoeveel factoren is het bestaan van een geiser afhankelijk?

Nodig zijn een waterhoudende grondlaag, een warmtebron en minstens één reservoir met een bijbehorend leidingsysteem.

14

Welke natuurgebeurtenis liet de Geysir in 2000 weer regelmatig spuiten?

Aanvankelijk spoot de bron weer ongeveer acht keer per dag, daarna liep dat aantal gestaag terug.

15

Welk type geiser barst uit vanuit een waterpoel, meestal met een serie intense stralen?

Het andere hoofdtype komt op uit een kegel van afzettingen en spuit meestal met één lange straal.

16

Welke geiser in Yellowstone geldt als de grootste ter wereld?

Hij ligt in het Norris Geyser Basin; de beroemdste geiser van het park, Old Faithful, staat in het Upper Geyser Basin.

17

Waarin verschillen geisers wezenlijk van gewone warme bronnen?

Meestal leidt een kleine buis aan de oppervlakte via een of meer nauwe buizen naar grote opslagreservoirs in de bodem.

18

Uit welke stof bestaan de pluimen op Neptunusmaan Triton waarschijnlijk?

Wat deze verre geisers aandrijft, is nog niet bekend; mogelijk speelt opwarming door de zon een rol.

19

Waarmee wordt het koudere water boven in een geiser vaak vergeleken?

Door die druk van bovenaf blijft het hetere water onderin vloeibaar, ook bij temperaturen ver boven het kookpunt.

20

Door welk proces stijgt opgewarmd water onder een geiser op door poreuze rotsgrond?

In het nauwe kanaal van de geiser zelf is zo'n stroming juist onmogelijk, waardoor de druk op het water onderin oploopt.

21

Hoe heten plaatsen in vulkanische gebieden waar gassen aan de oppervlakte komen?

Zulke gasbronnen komen, net als hete bronnen en kokende modder, op veel meer plaatsen voor dan geisers.

22

In welke Amerikaanse staat viel het geisergebied Beowawe in de jaren tachtig stil?

Een geothermische krachtinstallatie in de buurt deed de beschikbare warmte afnemen, waarna de geisers ermee ophielden.

23

Welke eigenschap van de uitbarsting geldt als voornaam kenmerk van een echte geiser?

Daarom telt een bron die zonder ophouden heet water spuit strikt genomen niet mee, al krijgt ze vaak wel die naam.

24

Hoe noem je water dat vloeibaar blijft bij temperaturen ver boven het kookpunt?

In een geiser gebeurt dat doordat het koudere water bovenin als een zware afsluiting op het hetere water eronder drukt.

25

Wat is het grootste nog bestaande geiserveld van Nieuw-Zeeland, gelegen bij Rotorua?

Kleinere aantallen geisers zijn er elders in het gebied Taupo, onder meer bij Ketetahi, Tokaanu en Waiotapu.

26

Welke vulkaan vernietigde in 1886 met een uitbarsting het geiserveld Rotomahana?

Andere velden in Nieuw-Zeeland gingen juist door mensenhand verloren: door een stuwdam, een omgelegde rivier en energiewinning.

27

Op welk eiland van Hawaï ligt Nakalele Point, waar zeewater door de rots omhoog spuit?

Nakalele Point ligt op het noordelijkste punt van het eiland; hoe hoog het water opspat, hangt af van de golven en het weer.

28

Op welke hoogte boven zeeniveau ligt het Chileense geiserveld El Tatio?

El Tatio ligt in het Andesgebergte en is het op twee na grootste geiserveld ter wereld.

29

Welke Nieuw-Zeelandse geiser, actief van 1900 tot 1904, was de grootst bekende ooit?

Hij bestond maar een paar jaar; ook veel andere geisers van het land zijn sinds 1886 verdwenen.

30

Hoe wordt de siliciumrijke afzetting genoemd waaruit conusgeisers omhoogkomen?

Deze geisers spuiten meestal met één ononderbroken straal, die enkele seconden tot vele minuten kan aanhouden.

Ken jij Geisers?

Test deze feiten in de interactieve quiz.

Doe de quiz van 30 vragen
30 feiten over Geisers die je nog niet kende