30 leuke feiten over Goud

Hoeveel karaat is zuiver goud?

In Nederland zijn 14, 18 en 22 karaat de gangbare zuiverheidsgraden voor sieraden, met goudgehaltes van 58,3% tot 91,7%.

Na hoeveel jaar huwelijk viert een echtpaar zijn gouden bruiloft?

Ook een gouden jubileum volgt dezelfde telling, terwijl de gouden medaille symbool staat voor de eerste plaats.

Welk atoomnummer heeft goud in het periodiek systeem?

Goud is een metalliek overgangsmetaal dat al sinds de stroomculturen van het Nabije Oosten, vanaf 3500 v.Chr., zeer gewaardeerd wordt.

Van welk Latijns woord is het scheikundige symbool Au afgeleid?

De Nederlandse naam goud gaat terug op een Indo-Europese wortel die ook de naam van een kleur opleverde.

Met welk gas reageert goud niet, waardoor het niet roest of aanloopt?

Toch zijn er flink wat goudverbindingen bekend, zoals goudhalogeniden en goudchalcogeniden.

Waarnaar zochten alchemisten eeuwenlang om andere materialen in goud te veranderen?

Dat die zoektocht nooit slaagde, valt met de huidige kennis over de opbouw van atomen goed te verklaren.

Bij welk soort sterexplosie ontstaan zware metalen zoals goud?

Alleen sterren vanaf ongeveer 8 zonsmassa's eindigen zo; de gewone kernfusie in sterren levert te weinig energie om goud te maken.

Welk mineraal wordt vanwege zijn goudachtige uiterlijk klatergoud genoemd?

Pseudoalchemisten en kwakzalvers waren er dol op; in het Engels heet het fool's gold, in het Duits narrengold.

Welke bijnaam kreeg goud omdat het aan de lucht niet oxideert?

Vanwege diezelfde onaantastbaarheid stond goud in de oudheid symbool voor zuiverheid en ging er zelfs magie van uit.

In welk land worden sinds 1880 de hoogste goudconcentraties ter wereld gevonden?

Andere grote goudmijnen liggen in de Amerikaanse staten Nevada en South Dakota.

Welk metaal wordt aan goud toegevoegd om roségoud of rood goud te krijgen?

Roodachtige legeringen zijn maar een van de honderden mogelijke goudlegeringen en -mengsels die bestaan.

Waarom wordt goud in de ruimtevaart gebruikt als coating voor satellieten?

Dezelfde eigenschap maakt goud ook op aarde nuttig; daarnaast zit het in hoogwaardige elektrische schakelaars en connectoren.

In welk zuurmengsel lost goud wél op?

Daarbij ontstaat een chloridecomplex; goud reageert verder nauwelijks, al is het met telluur wel behoorlijk reactief.

Welke twee landen zijn de grootste kopers van goud ter wereld?

Centrale banken kopen jaarlijks ongeveer een tiende van het goudaanbod op en bergen dat op in hun kluizen.

Hoeveel weegt een troy ounce, de eenheid waarin de goudprijs wordt uitgedrukt?

In 1980 piekte de goudprijs op 887 dollar per troy ounce; in 2011 volgde een nieuw nominaal record van 1900 dollar.

Welke giftige stof wordt bij een gangbare winningsmethode gebruikt om goud op te lossen?

Het opgeloste goud wordt vervolgens met een onedeler metaal weer tot vast goud gereduceerd.

Tot hoeveel bladgoud kan een blokje goud van 1 gram worden gewalst?

Zo'n flinterdun velletje kan op voorwerpen worden gelijmd; een metalen voorwerp kan ook via elektrolyse een goudlaagje krijgen.

Hoe groot is de dichtheid van zuiver goud, in kilogram per kubieke meter?

Vanwege die hoge dichtheid dient goud als gewicht in zelfopwindende horloges uit de hogere prijsklasse.

Welk Nederlands kleurwoord komt van dezelfde Indo-Europese wortel als het woord goud?

Die wortel, ĝhel-, betekende zoiets als 'glanzend'; het woord duidde dus letterlijk het glanzende metaal aan.

Hoe heet de grootste goudklomp die ooit is gevonden, ruim 71 kg zwaar?

De klomp werd in 1869 op nog geen meter diepte gevonden in Moliagul, in de Australische staat Victoria, en is later omgesmolten.

Wanneer maakte president Nixon een einde aan de vaste goudkoppeling van de dollar?

Daarmee eindigde het systeem van Bretton Woods, waarin de andere valuta's een vaste wisselkoers ten opzichte van de dollar hadden.

Welk metaal is bij kamertemperatuur nog makkelijker te buigen en te vervormen dan goud?

Die kneedbaarheid maakt goud ideaal om te walsen tot bladgoud, waarmee voorwerpen worden verguld.

Welk metaal kan naast zilver en palladium worden gebruikt om witgoud te maken?

Goud laat zich in allerlei tinten legeren: er bestaat ook groen, zwart, grijs, paars en blauw goud.

Uit welke eeuw stammen Egyptische hiërogliefen die goud al als betaalmiddel noemen?

Tot ongeveer halverwege de twintigste eeuw werd goud nog veelvuldig gebruikt om munten van te slaan.

In welke Siberische regio werden in de jaren 20 enorme goudvoorraden ontdekt?

De vondsten werden geheimgehouden, er werd ook uranium gevonden, en het gebied viel tot begin jaren 90 onder de geheime dienst van de Sovjet-Unie.

Hoeveel weegt de Serra Pelada Nugget, de grootste nog intact bestaande goudklomp?

Deze klomp werd in 1983 gevonden bij Serra Pelada in de Braziliaanse deelstaat Pará.

Hoe heten de verbindingen waarin goud het oxidatiegetal -1 aanneemt?

Lange tijd dacht men dat AuF7 bestond, met oxidatiegetal +7, maar in 2007 bleek het om een complex met oxidatiegetal +5 te gaan.

Hoe lang is de halveringstijd van 195Au, de stabielste van de instabiele goudisotopen?

Goud kent naast ongeveer 18 instabiele isotopen maar een enkele stabiele; 195Au wordt ingezet bij kankeronderzoek.

In welke taal werd goud 'goltz' genoemd?

Alle Germaanse vormen gaan terug op het protogermaanse *gulþ-a, dat het glanzende metaal aanduidde.

Bij welke mijn in Colorado veroorzaakte cyanide uit de goudwinning een grote milieuramp?

De mijn ligt in Rio Grande County; de ramp geldt als een van de bekendste voorbeelden van de gevaren van cyanidewinning.