27 leuke feiten over Antikythera en het Voynichmanuscript

Welke universiteit bezit het Voynichmanuscript tegenwoordig?

Het handschrift is anno 2025 nog altijd niet ontcijferd en geldt als de heilige graal van de cryptografie.

In welk museum zijn de restanten van het mechanisme van Antikythera te zien?

De bronzen tandwielen zijn zo door corrosie aangetast dat het meer dan een eeuw duurde voordat de werking goed werd doorgrond.

Welk beroep had Wilfrid Voynich, die het manuscript in 1912 in handen kreeg?

De Pools-Amerikaan kocht dat jaar dertig manuscripten van het Collegio Romano, dat discreet geld probeerde te verdienen.

In welk jaar werd het mechanisme van Antikythera uit een gezonken schip opgedoken?

Het wrak lag bij het Griekse eiland waaraan het apparaat zijn naam dankt; het mechanisme zelf dateert van circa 178 tot 80 v.Chr.

Waarmee zijn de tekst en de illustraties van het Voynichmanuscript gemaakt?

De illustraties zijn, mogelijk pas later, met verf ingekleurd.

Uit hoeveel hoofdstukken lijkt het Voynichmanuscript op basis van de illustraties te bestaan?

De secties worden meestal plantkundig, astronomisch, biologisch, kosmologisch, farmaceutisch en recepten genoemd.

Welk blad beschreef in november 2006 hoe het mechanisme van Antikythera waarschijnlijk werkte?

Het artikel verscheen op 29 november 2006, hetzelfde jaar waarin CT-scans het inwendige van het apparaat blootlegden.

Uit hoeveel bladen vellum bestaat het Voynichmanuscript ongeveer?

Gaten in de later toegevoegde bladzijdenummering laten zien dat er al pagina's ontbraken toen Voynich het boek in handen kreeg.

In welke eeuw werd het vakmanschap van het mechanisme van Antikythera pas weer geëvenaard?

Latere antieke modellen waren veel eenvoudiger, met circa acht tandwielen.

Op welk eiland leefde Posidonius, de sterrenkundige die het mechanisme mogelijk ontwierp?

Ook Hipparchus woonde op dat eiland, destijds een vooraanstaand centrum voor sterrenkunde, en wordt als mogelijke maker genoemd.

Hoe lang bleef het mechanisme van Antikythera het ingewikkeldste navigatie-instrument?

Het apparaat kon onder meer de opkomst en ondergang van de voornaamste heldere sterren en de maanfasen weergeven.

Welke kalender stond op de voorzijde van het mechanisme van Antikythera?

Een gebruiker kon een datum invoeren met draaischijven, waarna de wijzerplaten de stand van de zon, de maan en vier planeten toonden.

In welk jaar verscheen de eerste facsimile-editie van het Voynichmanuscript?

Ondanks talloze pogingen van cryptografen is er tot nu toe nog geen enkel woord uit het handschrift ontcijferd.

Uit hoeveel tandwielen bestond het mechanisme van Antikythera naar schatting oorspronkelijk?

Sommige tandwielen waren epicyclisch, een tandwieltje op een tandwieltje, zodat ook zons- en maansverduisteringen berekend konden worden.

Hoeveel woorden bevat de tekst van het Voynichmanuscript ongeveer?

De woorden lijken spellingsregels te volgen: bepaalde tekens moeten in elk woord voorkomen, zoals elk Nederlands woord een klinker heeft.

Naar welke stad wijzen de maandnamen op het mechanisme van Antikythera als plaats van herkomst?

Het apparaat kan ook uit een van de Siciliaanse koloniën van die stad komen, zoals Syracuse of Taurominion, of daarvoor bestemd zijn geweest.

Hoeveel vrouwenfiguren omringen elk dierenriemteken in het Voynichmanuscript?

De meeste figuren zijn naakt en houden een ster vast; de bladen met de laatste twee tekens van de dierenriem zijn verloren gegaan.

Waar werden de Spelen van Naa gehouden, die op het mechanisme van Antikythera staan?

Dat het apparaat ook een kalender van culturele evenementen kon weergeven, werd pas in 2008 ontdekt.

Hoeveel lettertekens telt de tekst van het Voynichmanuscript ongeveer?

Het alfabet bestaat uit twintig tot dertig verschillende tekens, plus enkele tientallen tekens die maar een- of tweemaal voorkomen.

Welke Romeinse generaal liet na het Beleg van Syracuse een planetarium naar Rome overbrengen?

Bij dat beleg kwam Archimedes om, die volgens Cicero zelf een planetarium had gebouwd en een later verloren boek over sterrenkundige berekeningen schreef.

Welk schrift deelt met het Voynichmanuscript de vaste positie van letters in een woord?

In het Latijnse en het Cyrillische alfabet komt zo'n patroon niet voor; sommige tekens staan alleen aan het begin, andere alleen aan het eind van een woord.

Wie voerde in 2011 de C14-datering van het perkament van het Voynichmanuscript uit?

Tot dan toe was de ouderdom alleen geschat aan de hand van de kleding en kapsels op de tekeningen.

Uit hoeveel brokstukken bestaat het mechanisme van Antikythera tegenwoordig?

Daarvan zijn er zeven groot, aangeduid met de letters A tot en met G, en 75 klein, genummerd van 1 tot 75.

Welk sterrenbeeld ging de zon binnen op de vermoedelijke ijkdatum van het mechanisme?

Astronomen zochten die datum vanuit de stelling dat elk meetsysteem op iets geijkt moet zijn om correct te kunnen werken.

Welke verdeling volgt de woordfrequentie in het Voynichmanuscript?

Tegen een polyalfabetisch cijfer pleit juist dat zo'n versleuteling dit soort natuurlijke statistische patronen zou doen verdwijnen.

Welk bedrijf maakte in 2006 microfocus-CT-scans van het mechanisme van Antikythera?

De scans gaven voor het eerst een goed beeld van het inwendige van het apparaat, dat al sinds 1901 bekend was.

Welke datum geldt als mogelijke ijkdatum van het mechanisme van Antikythera?

Op die dag vond een langdurige zonsverduistering plaats terwijl de maan in het apogeum stond; het was bovendien zonnewende en nieuwe maan.