30 leuke feiten over Joegoslavië: van koninkrijk tot uiteenvallen

Welke stad was de hoofdstad van alle opeenvolgende Joegoslavische staten?

De naam Joegoslavië werd vanaf 1918 tot in het begin van de 21e eeuw door meerdere opeenvolgende staten gedragen.

Wat betekent de landsnaam Joegoslavië letterlijk?

Bij de naamswijziging van 3 oktober 1929 verdwenen alle verwijzingen naar de afzonderlijke volkeren; de gebieden werden voortaan naar rivieren vernoemd.

In welk jaar overleed Josip Broz Tito?

Hij stierf in Ljubljana; daarna kwamen de tegenstellingen tussen de nationaliteiten verder aan de oppervlakte.

Welke twee deelrepublieken riepen in april 1992 de Federale Republiek Joegoslavië uit?

In de beginjaren werd deze rompstaat ook wel Klein-Joegoslavië genoemd; andere voormalige republieken hadden kritiek op het gebruik van de oude naam.

Welke organisatie besloot in maart 1999 zonder VN-mandaat tot militair ingrijpen om Kosovo?

Eerst werden alleen militaire doelen gebombardeerd, na enkele weken ook burgerdoelen; na twee maanden gaf Milošević toe.

In welk jaar riep Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid van Servië uit?

Binnen Joegoslavië was Kosovo een autonome provincie; de onafhankelijkheid werd op 17 februari uitgeroepen en bleef betwist.

Welke akkoorden maakten eind 1995 een einde aan de oorlog in Bosnië en Herzegovina?

De oorlog begon nadat een meerderheid van de kiezers in februari 1992 voor onafhankelijkheid had gekozen en de Bosnische Serviërs in verzet kwamen.

In welke stad werd Slobodan Milošević in 2006 dood in zijn cel aangetroffen?

Hij stond daar op dat moment terecht voor het Joegoslavië-tribunaal.

Naar welke drie volkeren was het Koninkrijk Joegoslavië tot 1929 vernoemd?

Dit eerste Joegoslavië was een monarchie; pas na ruim tien jaar kreeg het de naam waaronder het land bekend is gebleven.

In welk jaar brak het Joegoslavië van Tito met de Sovjet-Unie?

Stalin hield vol dat Joegoslavië dankzij de Sovjet-Unie was bevrijd; Tito vond dat het land zichzelf had bevrijd.

Van welke internationale organisatie was Joegoslavië vanaf 1961 een drijvende kracht?

Tito streefde naar een blokvrije positie voor zijn land en aanvaardde economische steun van alle kanten.

In welk jaar trad Kroatië toe tot de Europese Unie?

Slovenië ging Kroatië voor: die voormalige Joegoslavische republiek werd al op 1 mei 2004 lid.

In welk jaar kwam de Federale Republiek Joegoslavië ten einde?

De opvolger was een losse federatie van de twee overgebleven republieken, met een nieuwe grondwet die op 4 februari inging.

Welke Bosnisch-Servische ex-generaal werd op 26 mei 2011 bij toeval opgepakt?

Een speciaal politieteam maakte al jaren jacht op hem; in 2017 werd hij veroordeeld tot levenslang, onder meer voor genocide.

In welk jaar bevrijdden Tito's partizanen met Sovjethulp de Joegoslavische hoofdstad?

De bevrijding vond plaats in oktober; een jaar later volgden verkiezingen met slechts één lijst.

Hoe heette Joegoslavië officieel van 1963 tot 1992?

De staat van Tito heette eerst Federale Democratische Republiek en vanaf 1945 Federale Volksrepubliek.

Welk vorstenhuis leidde de erfmonarchie van het Koninkrijk Joegoslavië?

De koning verkondigde in september 1931 een opgelegde grondwet die de erfopvolging vastlegde.

Wie won in 2000 de verkiezingen waarna Slobodan Milošević aftrad?

Milošević werd het jaar daarna in zijn villa gearresteerd en overgedragen aan het Joegoslavië-tribunaal.

Tegen welke club speelde Rode Ster op 13 mei 1990 een duel dat op rellen uitliep?

De wedstrijd geldt als een soort voorbode van de burgeroorlog; supporters gooiden met stenen.

Wie richtte in 1989 de Democratische Liga van Kosovo op?

De partij wilde zich vreedzaam verzetten tegen de noodtoestand die in Kosovo was uitgeroepen.

In welk jaar werd Slobodan Milošević president van Joegoslavië?

In datzelfde jaar trad het Kosovaarse Bevrijdingsleger UCK nadrukkelijk naar voren in het conflict in Kosovo.

Welke prins-regent werd in 1941 door een Servische opstand ten val gebracht?

Aanleiding was dat de Joegoslavische regering zich in maart 1941 bij de asmogendheden had aangesloten; kort na de opstand viel Duitsland het land binnen.

In welk Joegoslavisch gebied belegerden Servische nationalisten in 1988 het parlement?

In november van dat jaar demonstreerden tienduizenden Serviërs voor het afschaffen van de autonomie van Kosovo.

Naar welke plaats is het akkoord genoemd dat in 1991 de oorlog om Slovenië beëindigde?

Die oorlog duurde tien dagen; tegen Kroatië vocht het federale leger door tot begin 1992.

Naar welke datum is de dictatuur genoemd die koning Alexander in 1929 instelde?

Alexander, koning sinds 1921, ontbond het parlement en ging persoonlijk regeren.

Naar welke plaats is het verdrag genoemd dat in 1919 de Joegoslavische noordgrens regelde?

De westgrens van het nieuwe koninkrijk werd een jaar later vastgelegd in het Verdrag van Rapallo.

Hoeveel procent van de kiezers koos in december 1990 voor een onafhankelijk Slovenië?

Slovenië en Kroatië, de welvarendste landsdelen, hadden eerder dat jaar al partijen aan de macht gebracht die onafhankelijkheid wilden.

Wie inspireerde de grondwet die de Joegoslavische republieken meer bevoegdheden gaf?

Die federale grondwet verminderde het centralisme en stelde de twee autonome provincies feitelijk gelijk aan de republieken.

Welk manifest van Servische intellectuelen verscheen in 1986?

Het stuk, geïnspireerd door Dobrica Ćosić, schilderde het Servische volk af als cultureel, economisch en politiek bedreigd.

Wie werd het eerste staatshoofd van de Federale Volksrepubliek Joegoslavië?

De werkelijke macht lag bij Josip Broz Tito, die in 1953 zelf het ambt van staatshoofd op zich nam.