Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Joegoslavië bestond in verschillende gedaanten van 1918 tot in de 21e eeuw: eerst als koninkrijk, daarna als socialistische federatie onder Tito en ten slotte als rompstaat. Deze quiz loopt door die hele geschiedenis: de koningen, de partizanenstrijd, de breuk met de Sovjet-Unie, de staatsinrichting en het bloedige uiteenvallen in de jaren negentig. De vragen lopen op van makkelijk tot pittig, met bij elk antwoord een korte toelichting.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke stad was de hoofdstad van alle opeenvolgende Joegoslavische staten?
Belgrado
De naam Joegoslavië werd vanaf 1918 tot in het begin van de 21e eeuw door meerdere opeenvolgende staten gedragen.
Q 02Wat betekent de landsnaam Joegoslavië letterlijk?
Zuid-Slavië
Bij de naamswijziging van 3 oktober 1929 verdwenen alle verwijzingen naar de afzonderlijke volkeren; de gebieden werden voortaan naar rivieren vernoemd.
Q 03In welk jaar overleed Josip Broz Tito?
1980
Hij stierf in Ljubljana; daarna kwamen de tegenstellingen tussen de nationaliteiten verder aan de oppervlakte.
Q 04Welke twee deelrepublieken riepen in april 1992 de Federale Republiek Joegoslavië uit?
Servië en Montenegro
In de beginjaren werd deze rompstaat ook wel Klein-Joegoslavië genoemd; andere voormalige republieken hadden kritiek op het gebruik van de oude naam.
Q 05Welke organisatie besloot in maart 1999 zonder VN-mandaat tot militair ingrijpen om Kosovo?
NAVO
Eerst werden alleen militaire doelen gebombardeerd, na enkele weken ook burgerdoelen; na twee maanden gaf Milošević toe.
Q 06In welk jaar riep Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid van Servië uit?
2008
Binnen Joegoslavië was Kosovo een autonome provincie; de onafhankelijkheid werd op 17 februari uitgeroepen en bleef betwist.
Q 07Welke akkoorden maakten eind 1995 een einde aan de oorlog in Bosnië en Herzegovina?
Dayton-akkoorden
De oorlog begon nadat een meerderheid van de kiezers in februari 1992 voor onafhankelijkheid had gekozen en de Bosnische Serviërs in verzet kwamen.
Q 08In welke stad werd Slobodan Milošević in 2006 dood in zijn cel aangetroffen?
Den Haag
Hij stond daar op dat moment terecht voor het Joegoslavië-tribunaal.
Q 09Naar welke drie volkeren was het Koninkrijk Joegoslavië tot 1929 vernoemd?
Serviërs, Kroaten en Slovenen
Dit eerste Joegoslavië was een monarchie; pas na ruim tien jaar kreeg het de naam waaronder het land bekend is gebleven.
Q 10In welk jaar brak het Joegoslavië van Tito met de Sovjet-Unie?
1948
Stalin hield vol dat Joegoslavië dankzij de Sovjet-Unie was bevrijd; Tito vond dat het land zichzelf had bevrijd.
Q 11Van welke internationale organisatie was Joegoslavië vanaf 1961 een drijvende kracht?
Niet-gebonden Landen
Tito streefde naar een blokvrije positie voor zijn land en aanvaardde economische steun van alle kanten.
Q 12In welk jaar trad Kroatië toe tot de Europese Unie?
2013
Slovenië ging Kroatië voor: die voormalige Joegoslavische republiek werd al op 1 mei 2004 lid.
Q 13In welk jaar kwam de Federale Republiek Joegoslavië ten einde?
2003
De opvolger was een losse federatie van de twee overgebleven republieken, met een nieuwe grondwet die op 4 februari inging.
Q 21In welk jaar werd Slobodan Milošević president van Joegoslavië?
1997
In datzelfde jaar trad het Kosovaarse Bevrijdingsleger UCK nadrukkelijk naar voren in het conflict in Kosovo.
Q 22Welke prins-regent werd in 1941 door een Servische opstand ten val gebracht?
Paul
Aanleiding was dat de Joegoslavische regering zich in maart 1941 bij de asmogendheden had aangesloten; kort na de opstand viel Duitsland het land binnen.
Q 23In welk Joegoslavisch gebied belegerden Servische nationalisten in 1988 het parlement?
Vojvodina
In november van dat jaar demonstreerden tienduizenden Serviërs voor het afschaffen van de autonomie van Kosovo.
Q 14Welke Bosnisch-Servische ex-generaal werd op 26 mei 2011 bij toeval opgepakt?
Ratko Mladić
Een speciaal politieteam maakte al jaren jacht op hem; in 2017 werd hij veroordeeld tot levenslang, onder meer voor genocide.
Q 15In welk jaar bevrijdden Tito's partizanen met Sovjethulp de Joegoslavische hoofdstad?
1944
De bevrijding vond plaats in oktober; een jaar later volgden verkiezingen met slechts één lijst.
Q 16Hoe heette Joegoslavië officieel van 1963 tot 1992?
Socialistische Federale Republiek
De staat van Tito heette eerst Federale Democratische Republiek en vanaf 1945 Federale Volksrepubliek.
Q 17Welk vorstenhuis leidde de erfmonarchie van het Koninkrijk Joegoslavië?
Karađorđević
De koning verkondigde in september 1931 een opgelegde grondwet die de erfopvolging vastlegde.
Q 18Wie won in 2000 de verkiezingen waarna Slobodan Milošević aftrad?
Vojislav Koštunica
Milošević werd het jaar daarna in zijn villa gearresteerd en overgedragen aan het Joegoslavië-tribunaal.
Q 19Tegen welke club speelde Rode Ster op 13 mei 1990 een duel dat op rellen uitliep?
Dinamo Zagreb
De wedstrijd geldt als een soort voorbode van de burgeroorlog; supporters gooiden met stenen.
Q 20Wie richtte in 1989 de Democratische Liga van Kosovo op?
Ibrahim Rugova
De partij wilde zich vreedzaam verzetten tegen de noodtoestand die in Kosovo was uitgeroepen.
Q 24Naar welke plaats is het akkoord genoemd dat in 1991 de oorlog om Slovenië beëindigde?
Brioni
Die oorlog duurde tien dagen; tegen Kroatië vocht het federale leger door tot begin 1992.
Q 25Naar welke datum is de dictatuur genoemd die koning Alexander in 1929 instelde?
6 januari
Alexander, koning sinds 1921, ontbond het parlement en ging persoonlijk regeren.
Q 26Naar welke plaats is het verdrag genoemd dat in 1919 de Joegoslavische noordgrens regelde?
Saint-Germain
De westgrens van het nieuwe koninkrijk werd een jaar later vastgelegd in het Verdrag van Rapallo.
Q 27Hoeveel procent van de kiezers koos in december 1990 voor een onafhankelijk Slovenië?
88,5%
Slovenië en Kroatië, de welvarendste landsdelen, hadden eerder dat jaar al partijen aan de macht gebracht die onafhankelijkheid wilden.
Q 28Wie inspireerde de grondwet die de Joegoslavische republieken meer bevoegdheden gaf?
Edvard Kardelj
Die federale grondwet verminderde het centralisme en stelde de twee autonome provincies feitelijk gelijk aan de republieken.
Q 29Welk manifest van Servische intellectuelen verscheen in 1986?
Sanu-Memorandum
Het stuk, geïnspireerd door Dobrica Ćosić, schilderde het Servische volk af als cultureel, economisch en politiek bedreigd.
Q 30Wie werd het eerste staatshoofd van de Federale Volksrepubliek Joegoslavië?
Ivan Ribar
De werkelijke macht lag bij Josip Broz Tito, die in 1953 zelf het ambt van staatshoofd op zich nam.