30 leuke feiten over Klonen: van stekje tot schaap Dolly

Naar welke countryzangeres vernoemden Schotse wetenschappers hun beroemde gekloonde schaap?

Het schaap leefde ruim zes jaar en staat nu opgezet in een Schots museum.

Hoe wordt vlees van gekloonde dieren, dat in de VS op de markt kwam, ook wel genoemd?

Het klonen van dieren wordt vooral gecombineerd met genetische modificatie, bijvoorbeeld om heel precies een gen uit te schakelen.

Klonen is een kunstmatige wijze van welke vorm van voortplanting?

Het resultaat is een nakomeling van slechts één ouder, met vrijwel hetzelfde erfelijke materiaal.

In welk jaar werd Dolly geboren, 's werelds eerste kloon van een volwassen zoogdier?

Haar geboorte op 5 juli bleef maandenlang stil: pas in februari van het jaar erna werd het nieuws bekendgemaakt.

Hoe ontwikkeld is de kloon van een celdonor van 10 jaar oud bij zijn eigen geboorte?

De kloon is dus niet meteen 10 jaar oud, ook al komt het celmateriaal van een ouder dier.

Vanwege welk soort bezwaren is het klonen van mensen in veel landen verboden?

Het debat gaat onder meer over het welzijn en de gezondheid van de kloon.

Een kloon is geen exacte kopie van het origineel, maar wat voor kopie dan wel?

Daarom wordt klonen ten onrechte vaak verward met het exact kopiëren van een organisme.

Wat gebeurt er met de meeste gekloonde embryo's en foetussen?

De kloontechniek geldt daarom als inefficiënt, en veel dieren die wel geboren werden bleken niet gezond.

Welke cellen kunnen in kweek uitgroeien tot ieder gewenst celtype?

Dat lukt door de kweekomstandigheden te manipuleren; de nieuwe weefsels kunnen daarna bij een zieke worden geïmplanteerd.

Uit welk weefsel van een volwassen ooi kwam de celkern waaruit schaap Dolly ontstond?

Revolutionair was dat een al gespecialiseerde cel van een volwassen dier als oorsprong diende.

Wat is het doel van therapeutisch klonen?

De techniek is vooral bedoeld om mensen te genezen en geldt als experimenteel.

Welke ziekte kunnen bepaalde genetisch aangepaste, gekloonde runderen niet meer krijgen?

Op dezelfde manier zijn varkens gemaakt die beter geschikt zijn voor xenotransplantatie.

Via welk proces vermeerderen sommige eencelligen zich, waarbij twee identieke klonen ontstaan?

Toch wordt het werkwoord klonen hier niet gebruikt: dat is voorbehouden aan menselijk ingrijpen.

Wat blijft uit doordat therapeutisch gekloonde cellen genetisch gelijk zijn aan eigen cellen?

Bij xenotransplantatie ontbreekt dat voordeel juist.

Voor wie brengt het klonen van mensen, behalve voor de kloon zelf, ook risico's mee?

Bij dieren is er al een groot risico op spontane abortussen en misvormingen.

Welke onderzoeker slaagde erin schaap Dolly te klonen uit de kern van een volwassen cel?

Daarna werden onder meer ratten, muizen, geiten, koeien, varkens, konijnen, poezen, honden en apen op dezelfde manier gekloond.

In welke stad is het opgezette schaap Dolly te zien in een museum?

Het dier staat daar in het National Museum of Scotland.

Wat is bij klonen overdraagbaar, terwijl bepaalde eigenschappen zelf dat niet zijn?

Milieu, sociale omgeving en opvoeding spelen namelijk ook een rol.

In welk tijdschrift verscheen in 1997 het wetenschappelijke artikel over de geboorte van Dolly?

De geboorte werd op 22 februari bekendgemaakt; het artikel volgde vijf dagen later.

Hoeveel gevangenisstraf staat in Nederland maximaal op het klonen van mensen?

In plaats daarvan kan ook een geldboete in de vierde categorie worden opgelegd.

In wat voor cel wordt bij het klonen de kern van het donordier in vitro ingebracht?

Daarna gaat de cel naar de baarmoeder van een vrouwtjesdier dat de kloon uitdraagt.

Wat is de meest klassieke methode van reproductief klonen?

Het resultaat is net hetzelfde als bij een identieke tweeling.

Welke zeedieren krijgen spontaan, zonder partner, genetisch identiek nageslacht?

Zo'n nakomeling heet een kloon van de ouder, maar het werkwoord klonen gebruikt men hier meestal niet.

Wat is bij gekloonde dieren al bij de geboorte korter, wat hun kwalen mogelijk verklaart?

Gekloonde dieren kampten onder meer met overgewicht, diabetes en defecten aan het afweersysteem.

Uit welk jaar dateert de Nederlandse Embryowet, die het klonen van mensen verbiedt?

Artikel 24 verbiedt handelingen die gericht zijn op de geboorte van genetisch identieke menselijke individuen.

Welke Duitse embryoloog en Nobelprijswinnaar is de grondlegger van het splitsen van embryo's?

Hij stelde ook als eerste het overplaatsen van een celkern voor, maar voerde dat zelf nooit uit.

Bij ongeveer hoeveel cellen wordt een embryo bij therapeutisch klonen geoogst voor celkweek?

Het embryo is met kerntransplantatie gekweekt en is genetisch identiek aan degene die behandeld wordt.

Welk erfelijk materiaal blijft na het ontkernen van een dierlijke eicel toch aanwezig?

Dat kan later problemen geven; een mogelijke oplossing is om mitochondriën van de donor mee te transplanteren.

Door welk verschijnsel kunnen natuurlijke klonen ontstaan, naast vegetatieve vermeerdering?

Bolgewassen en knollen, zoals narcissen en aardappelen, worden al eeuwen op een vergelijkbare manier vermeerderd.

Wie kloonde in 1984 als eerste een zoogdier door een celkern over te plaatsen?

Het ging om een schaap; de gebruikte kern was afkomstig uit een embryonale cel.