29 leuke feiten over Kwallen

Waarmee spoel je een kwallensteek het best zo snel mogelijk?

Alcohol, ammonia, zoet water en urine worden afgeraden, omdat ze de verspreiding van het gif juist kunnen stimuleren.

Hoe heet Aurelia aurita, een in Nederland en België algemene kwallensoort, in het Nederlands?

Bij deze soort zwemmen de larven na het loslaten van de moederkwal naar de bodem, verliezen er hun trilharen en vestigen zich.

Wat doen de netelcellen van een kwal bij contact met de huid?

Elke tentakel bevat duizenden van die cellen; bij veel soorten wordt daarbij ook een gifstof in de huid geïnjecteerd.

In welke landen worden kwallen als delicatesse beschouwd?

Vóór consumptie worden de dieren eerst gedroogd en geperst, waarna ze in een gerecht worden verwerkt.

Uit hoeveel procent water bestaat de geleiachtige zwemklok van een kwal ongeveer?

De rest bestaat uit collageen, vezeleiwitten en rondzwervende amoebocyten die celresten en bacteriën opruimen.

Op welke dieren lijken de poliepen van kwallen qua uiterlijk?

Het poliepstadium kan jaren voortduren voordat de poliep aan zijn top afsnoeringen maakt die uitgroeien tot medusen.

Waarom heeft een kwal geen ademhalingssysteem nodig?

Een kwal mist ook gespecialiseerde organen voor bloedsomloop en osmoregulatie; de inwendige bouw blijft uiterst eenvoudig.

Hoe wordt de beruchte kubuskwal Chironex fleckeri in het Nederlands genoemd?

Een steek van dit dier kan binnen enkele minuten leiden tot hartritmestoornissen en een fatale hartstilstand.

Welke prijs kregen Shimomura, Chalfie en Tsien in 2008 voor hun werk aan GFP?

Roger Tsien bracht chemische wijzigingen aan in GFP om meerdere kleuren te maken, wat de toepassingen van de marker sterk verbreedde.

Bij welke watertemperatuur wordt aangeraden een kwallensteek te weken om het gif te inactiveren?

Achtergebleven netelcellen verwijder je door de huid voorzichtig te schrapen, bijvoorbeeld met de rand van een creditcard, en niet te wrijven.

Hoe heten de kleine larfjes die een kwal na geslachtelijke voortplanting voortbrengt?

De larve hecht zich aan het substraat en groeit uit tot een vastzittende poliep, waarmee de levenscyclus rond is.

Wat regelt het ringkanaal van zenuwen aan de rand van de zwemklok van een kwal?

Bij enkele kwallensoorten zijn ganglion-achtige structuren ontdekt die wijzen op een hogere mate van neurale organisatie dan lang werd gedacht.

Welke kwal geldt als mogelijk onsterfelijk omdat hij kan terugkeren naar het poliepstadium?

Deze omkering van de levenscyclus is tot dusver alleen in het laboratorium waargenomen, nooit in de vrije natuur.

Hoe heet de geleiachtige substantie waaruit de zwemklok van een kwal bestaat?

Deze zachte structuur fungeert als een hydrostatisch skelet: ze geeft de kwal stevigheid en maakt tegelijk beweging mogelijk.

In hoeveel maagzakken is de gastrovasculaire holte van een kwal door dikke septa verdeeld?

Die holte is in feite het enige inwendige orgaan van een volwassen meduse: er vindt vertering plaats en er worden voedingsstoffen opgenomen.

Uit hoeveel procent water bestaat het uiteindelijke kwallenvoedselproduct ongeveer?

Het overige deel is eiwit; door het persen wordt het weefsel droger, zuurder en knapperiger van textuur.

Waardoor kunnen kubuskwallen sneller zwemmen dan schijfkwallen?

Kubuskwallen hebben een kubusvormige zwemklok met aan elke hoek een of meer slanke tentakels.

Hoeveel soorten kubuskwallen zijn er ongeveer beschreven?

Hun naam danken ze aan de kubusvorm van het scherm in het volgroeide medusenstadium.

Welke groep neteldieren heeft in het kwalstadium meestal maar vier tentakels?

Veel soorten uit deze groep leven koloniaal en hebben helemaal geen opvallende meduse in hun levenscyclus.

Uit welke hydromeduse werd het groen fluorescent proteïne oorspronkelijk geïsoleerd?

Met dit eiwit maken onderzoekers onder een fluorescentiemicroscoop zichtbaar in welke weefsels een gen tot expressie komt.

Hoeveel dagen duurt de traditionele verwerking van eetbare kwallen doorgaans?

Eerst worden geslachtsklieren en slijmvliezen verwijderd, daarna worden zwemklok en tentakels geweekt in een mengsel van zout en aluin.

Hoe heet de steelachtige structuur die vanuit het midden van een kwal naar beneden hangt?

Rond deze structuur liggen aan de binnenzijde van de zwemklok de gonaden, die de geslachtscellen aanmaken.

Onder welke Nederlandse naam staat de eetbare kwal Stomolophus meleagris bekend?

Deze soort heeft een vlezig lichaam en gifstoffen die onschadelijk zijn voor mensen, waardoor hij graag gegeten wordt.

In welk jaar dook het woord 'kwal' voor het eerst op in Nederlandstalige documenten?

De term wordt overdrachtelijk ook gebruikt als belediging of aanduiding voor een vervelend persoon.

Hoe heten de rudimentaire zintuigorgaantjes aan de rand van de zwemklok van een kwal?

Deze orgaantjes registreren licht, trillingen en geurstoffen, waarmee de kwal zijn omgeving waarneemt en zich oriënteert.

Wie ontdekte dat het groen fluorescent proteïne als marker bij genetisch onderzoek kan dienen?

Bij zo'n onderzoek wordt het gen van interesse gefuseerd met het GFP-gen en ingebracht in het DNA van het te bestuderen organisme.

Hoeveel zwemmers verpleegde het Rode Kruis in 2006 langs de Costa Brava voor een kwallensteek?

Ieder jaar worden wereldwijd duizenden zwemmers en duikers gestoken; de gevolgen lopen uiteen van licht ongemak tot de dood.

Tot welke orde behoren de weinige eetbare kwallensoorten?

Vooral Rhopilema esculentum, in China bekend als hǎizhé, is geliefd vanwege zijn vlezige lichaam en gifstoffen die onschadelijk zijn voor de mens.

Aan welke groep zijn de kubuskwallen waarschijnlijk het dichtst verwant?

De kubusvormige klok gaf de klasse haar naam; de oudste fossielen dateren uit het Carboon.