30 leuke feiten over Litouwen

Welke stad is de grootste van de Baltische staten, vóór Vilnius?

Vilnius telde in 2021 ruim 546.000 inwoners en huisvest een van de oudste universiteiten in dit deel van Europa.

Op welke datum trad Litouwen toe tot de Europese Unie?

Litouwen is daarnaast lid van de NAVO, de OESO, de Raad van Europa en de Wereldhandelsorganisatie en maakt deel uit van de Schengenruimte.

Tot welke taalgroep behoren het Litouws en het Lets?

Ongeveer 2.700.000 inwoners van Litouwen spreken Litouws als moedertaal; daarnaast zijn er Poolse, Russische en Wit-Russische minderheden.

Welke geloofsrichting overheerst in Litouwen, als enige van de drie Baltische staten?

De Russische minderheid behoort vooral tot de Russisch-Orthodoxe Kerk en de oudgelovigen; lutheranen en calvinisten vormen maar kleine groepen.

Welke geografische bijzonderheid ligt binnen de grenzen van Litouwen?

Litouwen is de grootste en zuidelijkste van de drie Baltische staten en grenst in het westen aan de Oostzee, met een kustlijn van maar 99 km.

In welke stad ligt de belangrijkste zeehaven van Litouwen, die het hele jaar ijsvrij is?

Schepen tot 250 meter lang met een diepgang van maximaal 13,5 meter kunnen de haven in; in 2013 werd er zo'n 33 miljoen ton lading overgeslagen.

Op welke dag in 1990 maakte Litouwen zich als eerste Baltische land los van het Sovjetbewind?

Litouwen was daarmee de eerste van de vijftien Sovjetrepublieken die weer een zelfstandige staat werd; Letland en Estland volgden later.

Welk kasteel te midden van meren, ten westen van Vilnius, is een topattractie van Litouwen?

Het kasteel is gebouwd in een voor Litouwen karakteristieke stijl: roodbruine baksteen, ronde torens en rode daken.

Tot welke zee reikte het Grootvorstendom Litouwen op het hoogtepunt van zijn macht?

Anders dan Letland en Estland was Litouwen ooit een grootmacht; de geschiedenis van de drie Baltische staten loopt pas relatief kort synchroon.

Wat was de belangrijkste oorzaak van de bevolkingsdaling in Litouwen tussen 2001 en 2011?

Het Litouws Bureau voor de Statistiek wees het vertrek van inwoners aan als oorzaak; in 2019 werden er nog maar 27.729 kinderen geboren tegen 38.378 sterfgevallen.

Welk uniek nationaal park aan de westkant van Litouwen trekt veel toeristen?

Het plaatsje Nida in dit park krijgt jaarlijks vele duizenden bezoekers; Litouwen telt in totaal vijf nationale parken en verschillende regionale parken.

In welk deel van Litouwen is de Poolse minderheid vooral geconcentreerd?

Dit gebied hoorde tussen de twee wereldoorlogen bij de Tweede Poolse Republiek, wat de sterke Poolse aanwezigheid tot op vandaag verklaart.

Welke rivier is met 475 km op Litouws grondgebied de langste van het land?

De rivier is bevaarbaar en vormt naast de zeehaven en het spoor een eigen route voor het vrachtverkeer van en naar het achterland.

Uit welk land komen de meeste toeristen die Litouwen bezoeken?

Jaarlijks gaat het om 174.000 bezoekers, op de voet gevolgd door de oostelijke buurlanden; het toerisme is in Litouwen pas langzaam in opkomst.

Wat kondigde Litouwen in februari 2015 aan vanwege de dreigende situatie met Rusland?

De maatregel geldt in elk geval vijf jaar: elke dienstplichtige dient negen maanden en per lichting worden circa 3000 jongeren van 19 tot 26 jaar opgeroepen.

Uit welk land betrekt Litouwen vloeibaar gas om minder afhankelijk van Rusland te worden?

Vooral voor energie leunt Litouwen nog altijd deels op Rusland, ondanks het lidmaatschap van de EU, de NAVO en de Schengenruimte.

Wie is sinds 12 juli 2019 president van Litouwen?

Litouwen is een parlementaire democratie; sinds 12 december 2024 is Gintautas Paluckas de premier van het land.

Hoe heet de nieuwe spoorlijn die Tallinn via de Baltische staten met Warschau moet verbinden?

De lijn moet in 2026 klaar zijn; Litouwen beschikt nu over 1762 km spoorweg, met verbindingen naar Polen en de andere Baltische staten.

Hoeveel inwoners telde Litouwen bij de volkstelling van 2011?

Tien jaar eerder, bij de telling van 2001, waren het er nog 3,48 miljoen; sinds 1994 sterven er jaarlijks meer Litouwers dan er geboren worden.

Vanaf welk jaar maakte Litouwen deel uit van het Keizerrijk Rusland?

Het land bleef tot 1918 Russisch en was daarna tot 1940 een onafhankelijke staat, voordat het opnieuw werd bezet.

Met welke stad deelde Vilnius in 2009 de titel Culturele Hoofdstad van Europa?

Vilnius heeft een grote historische binnenstad met meer dan veertig kerken en huisvest een van de oudste universiteiten van de regio.

Waarom telt Litouwen maar weinig gebouwen in gotische stijl?

Anders dan Estland en Letland kende Litouwen geen belangrijke Hanzesteden of bolwerken van de Duitse Ridderorde.

Hoe hoog is Aukštojas, het hoogste punt van Litouwen?

Aukštojas ligt in het Hoogland van Medininkai; ter vergelijking is de Europatoren in Vilnius 150 meter hoog.

In welk jaar schafte Litouwen de dienstplicht af, voordat die in 2015 terugkwam?

Het Litouwse leger telt zo'n 15.000 man, maar heeft geen tanks of gevechtsvliegtuigen; het land is sinds 2004 lid van de NAVO.

Hoeveel aanhangers telt de grootste geloofsgemeenschap van Litouwen?

Dat komt neer op 77,2% van de bevolking; het jodendom telde in 2011 nog maar 1.229 aanhangers, een zwakke herinnering aan het vooroorlogse verleden.

Welke kerk in Vilnius, gebouwd rond 1500, is beroemd om haar gotische bakstenen gevel?

Napoleon Bonaparte sprak tijdens zijn Rusland-campagne zijn bewondering uit voor deze bijzondere kerkgevel met zijn unieke rondboogvenster.

Hoeveel leden telt de Seimas, het eenkamerparlement van Litouwen?

De leden zitten vier jaar; 71 zetels worden verdeeld over de zeven kiesdistricten en de overige 70 naar evenredigheid van de nationale verhoudingen.

Welk meer is met 44,79 km² het grootste natuurlijke meer van Litouwen?

Het grootste stuwmeer van het land, Kauno marios, is met 63,5 km² nog een flink stuk groter dan het grootste natuurlijke meer.

Hoe heten de soennitische moslims die al sinds de 14e eeuw in Litouwen wonen?

Bij de volkstelling van 2011 telde Litouwen 2.727 soennitische moslims, nakomelingen van Tataren die zich in het Grootvorstendom vestigden.

Welke EU-commissaris stelde in juli 2014 voor om Litouwen de euro te laten invoeren?

Litouwen voldeed aan alle criteria: een begrotingstekort van 2,1% en een overheidsschuld van 39%, ruim onder de Maastrichtnormen van 3% en 60%.