Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Litouwen is de grootste en zuidelijkste van de drie Baltische staten, een land dat ooit als Grootvorstendom tot aan de Zwarte Zee reikte en in 1990 als eerste Sovjetrepubliek weer zelfstandig werd. Deze quiz neemt je mee van de middeleeuwse stichting van Vilnius via Napoleon en de Sovjettijd naar het Litouwen van vandaag: de euro, de NAVO, de Koerse Schoorwal en het kasteel van Trakai. Test je kennis van geschiedenis, geografie, taal en cultuur met vragen van makkelijk tot expert.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke stad is de grootste van de Baltische staten, vóór Vilnius?
Riga
Vilnius telde in 2021 ruim 546.000 inwoners en huisvest een van de oudste universiteiten in dit deel van Europa.
Q 02Op welke datum trad Litouwen toe tot de Europese Unie?
1 mei 2004
Litouwen is daarnaast lid van de NAVO, de OESO, de Raad van Europa en de Wereldhandelsorganisatie en maakt deel uit van de Schengenruimte.
Q 03Tot welke taalgroep behoren het Litouws en het Lets?
Baltische talen
Ongeveer 2.700.000 inwoners van Litouwen spreken Litouws als moedertaal; daarnaast zijn er Poolse, Russische en Wit-Russische minderheden.
Q 04Welke geloofsrichting overheerst in Litouwen, als enige van de drie Baltische staten?
Rooms-katholicisme
De Russische minderheid behoort vooral tot de Russisch-Orthodoxe Kerk en de oudgelovigen; lutheranen en calvinisten vormen maar kleine groepen.
Q 05Welke geografische bijzonderheid ligt binnen de grenzen van Litouwen?
Het middelpunt van Europa
Litouwen is de grootste en zuidelijkste van de drie Baltische staten en grenst in het westen aan de Oostzee, met een kustlijn van maar 99 km.
Q 06In welke stad ligt de belangrijkste zeehaven van Litouwen, die het hele jaar ijsvrij is?
Klaipėda
Schepen tot 250 meter lang met een diepgang van maximaal 13,5 meter kunnen de haven in; in 2013 werd er zo'n 33 miljoen ton lading overgeslagen.
Q 07Op welke dag in 1990 maakte Litouwen zich als eerste Baltische land los van het Sovjetbewind?
11 maart
Litouwen was daarmee de eerste van de vijftien Sovjetrepublieken die weer een zelfstandige staat werd; Letland en Estland volgden later.
Q 08Welk kasteel te midden van meren, ten westen van Vilnius, is een topattractie van Litouwen?
Trakai
Het kasteel is gebouwd in een voor Litouwen karakteristieke stijl: roodbruine baksteen, ronde torens en rode daken.
Q 09Tot welke zee reikte het Grootvorstendom Litouwen op het hoogtepunt van zijn macht?
Zwarte Zee
Anders dan Letland en Estland was Litouwen ooit een grootmacht; de geschiedenis van de drie Baltische staten loopt pas relatief kort synchroon.
Q 10Wat was de belangrijkste oorzaak van de bevolkingsdaling in Litouwen tussen 2001 en 2011?
Emigratie naar West-Europa
Het Litouws Bureau voor de Statistiek wees het vertrek van inwoners aan als oorzaak; in 2019 werden er nog maar 27.729 kinderen geboren tegen 38.378 sterfgevallen.
Q 11Welk uniek nationaal park aan de westkant van Litouwen trekt veel toeristen?
Koerse Schoorwal
Het plaatsje Nida in dit park krijgt jaarlijks vele duizenden bezoekers; Litouwen telt in totaal vijf nationale parken en verschillende regionale parken.
Q 12In welk deel van Litouwen is de Poolse minderheid vooral geconcentreerd?
Zuidoosten
Dit gebied hoorde tussen de twee wereldoorlogen bij de Tweede Poolse Republiek, wat de sterke Poolse aanwezigheid tot op vandaag verklaart.
Q 13Welke rivier is met 475 km op Litouws grondgebied de langste van het land?
Memel
De rivier is bevaarbaar en vormt naast de zeehaven en het spoor een eigen route voor het vrachtverkeer van en naar het achterland.
Q 21Met welke stad deelde Vilnius in 2009 de titel Culturele Hoofdstad van Europa?
Linz
Vilnius heeft een grote historische binnenstad met meer dan veertig kerken en huisvest een van de oudste universiteiten van de regio.
Q 22Waarom telt Litouwen maar weinig gebouwen in gotische stijl?
De late kerstening
Anders dan Estland en Letland kende Litouwen geen belangrijke Hanzesteden of bolwerken van de Duitse Ridderorde.
Q 23Hoe hoog is Aukštojas, het hoogste punt van Litouwen?
294 meter
Aukštojas ligt in het Hoogland van Medininkai; ter vergelijking is de Europatoren in Vilnius 150 meter hoog.
Q 14Uit welk land komen de meeste toeristen die Litouwen bezoeken?
Duitsland
Jaarlijks gaat het om 174.000 bezoekers, op de voet gevolgd door de oostelijke buurlanden; het toerisme is in Litouwen pas langzaam in opkomst.
Q 15Wat kondigde Litouwen in februari 2015 aan vanwege de dreigende situatie met Rusland?
Herinvoering van de dienstplicht
De maatregel geldt in elk geval vijf jaar: elke dienstplichtige dient negen maanden en per lichting worden circa 3000 jongeren van 19 tot 26 jaar opgeroepen.
Q 16Uit welk land betrekt Litouwen vloeibaar gas om minder afhankelijk van Rusland te worden?
Noorwegen
Vooral voor energie leunt Litouwen nog altijd deels op Rusland, ondanks het lidmaatschap van de EU, de NAVO en de Schengenruimte.
Q 17Wie is sinds 12 juli 2019 president van Litouwen?
Gitanas Nausėda
Litouwen is een parlementaire democratie; sinds 12 december 2024 is Gintautas Paluckas de premier van het land.
Q 18Hoe heet de nieuwe spoorlijn die Tallinn via de Baltische staten met Warschau moet verbinden?
Rail Baltica
De lijn moet in 2026 klaar zijn; Litouwen beschikt nu over 1762 km spoorweg, met verbindingen naar Polen en de andere Baltische staten.
Q 19Hoeveel inwoners telde Litouwen bij de volkstelling van 2011?
3,04 miljoen
Tien jaar eerder, bij de telling van 2001, waren het er nog 3,48 miljoen; sinds 1994 sterven er jaarlijks meer Litouwers dan er geboren worden.
Q 20Vanaf welk jaar maakte Litouwen deel uit van het Keizerrijk Rusland?
1795
Het land bleef tot 1918 Russisch en was daarna tot 1940 een onafhankelijke staat, voordat het opnieuw werd bezet.
Q 24In welk jaar schafte Litouwen de dienstplicht af, voordat die in 2015 terugkwam?
2008
Het Litouwse leger telt zo'n 15.000 man, maar heeft geen tanks of gevechtsvliegtuigen; het land is sinds 2004 lid van de NAVO.
Q 25Hoeveel aanhangers telt de grootste geloofsgemeenschap van Litouwen?
2,35 miljoen
Dat komt neer op 77,2% van de bevolking; het jodendom telde in 2011 nog maar 1.229 aanhangers, een zwakke herinnering aan het vooroorlogse verleden.
Q 26Welke kerk in Vilnius, gebouwd rond 1500, is beroemd om haar gotische bakstenen gevel?
Annakerk
Napoleon Bonaparte sprak tijdens zijn Rusland-campagne zijn bewondering uit voor deze bijzondere kerkgevel met zijn unieke rondboogvenster.
Q 27Hoeveel leden telt de Seimas, het eenkamerparlement van Litouwen?
141
De leden zitten vier jaar; 71 zetels worden verdeeld over de zeven kiesdistricten en de overige 70 naar evenredigheid van de nationale verhoudingen.
Q 28Welk meer is met 44,79 km² het grootste natuurlijke meer van Litouwen?
Drūkšiaimeer
Het grootste stuwmeer van het land, Kauno marios, is met 63,5 km² nog een flink stuk groter dan het grootste natuurlijke meer.
Q 29Hoe heten de soennitische moslims die al sinds de 14e eeuw in Litouwen wonen?
Lipka-Tataren
Bij de volkstelling van 2011 telde Litouwen 2.727 soennitische moslims, nakomelingen van Tataren die zich in het Grootvorstendom vestigden.
Q 30Welke EU-commissaris stelde in juli 2014 voor om Litouwen de euro te laten invoeren?
Olli Rehn
Litouwen voldeed aan alle criteria: een begrotingstekort van 2,1% en een overheidsschuld van 39%, ruim onder de Maastrichtnormen van 3% en 60%.