30 leuke feiten over Melk en kaas

Hoe heet de melk die door mensen zelf wordt geproduceerd?

Wie het over 'melk' heeft zonder nadere aanduiding, bedoelt over het algemeen koemelk.

Welk bestanddeel hoort naast water, eiwitten, lactose en zouten tot de samenstelling van melk?

Melk is eigenlijk een emulsie van vetdruppels in water, geproduceerd door vrouwelijke zoogdieren die net een jong hebben gebaard.

Welk broeikasgas stoten koeien in grote hoeveelheden uit?

Het gas is een sterker broeikasgas dan kooldioxide; ook het vele krachtvoer voor de koeien weegt op het milieu.

Welk spreekwoord verwoordt de overtuiging dat iedereen dagelijks melk zou moeten drinken?

Een Amerikaanse studie uit 1997 vond geen lagere kans op heupfracturen bij volwassen vrouwen die melk dronken en calcium innamen.

Welke bevolkingsgroep vormt de belangrijkste uitzondering op de wereldwijde lactose-intolerantie?

Europeanen consumeren als een van de weinige volkeren al duizenden jaren zuivelproducten; toch is bijna de helft van Zuid-Europa lactose-intolerant.

Van welk Latijnse woord stamt het Nederlandse woord 'kaas' af?

Door stremsel en zuursel toe te voegen worden de vaste stoffen in melk gescheiden van het vocht, de wei.

Hoeveel procent vet bevat magere melk hoogstens volgens de Nederlandse standaard?

Halfvolle melk zit tussen 1,5 en 1,8 procent vet; bij niet-gehomogeniseerde melk komt de room snel bovendrijven.

Wat is bij ieder Nederlands verkooppunt van rauwe melk verplicht?

De NVWA pleit bovendien voor regels die voorkomen dat bezoekers van zuivelboerderijen bekertjes rauwe melk drinken.

Welke Vlaamse schrijver schreef de roman 'Kaas', over een kaashater die een kaashandel begint?

Het boek staat vol kaas-neologismen; 'Wie heeft mijn kaas gepikt?' van Spencer Johnson gaat daarentegen over omgaan met verandering.

Tot welk vetpercentage wordt verse melk in Nederland standaard afgeroomd?

Daardoor is 'volle melk' uit de supermarkt niet als echt vol te beschouwen: er is een vetstandaardisering op uitgevoerd.

Uit welke twee suikers bestaat lactose, elk voor de helft?

Bij muizen bleek galactose onder meer neurodegeneratieve schade, meer stresshormonen en chronisch geheugenverlies te veroorzaken.

Waarvoor wordt buffelmelk vrijwel uitsluitend gebruikt?

In Europa, Turkije en Rusland wordt daarnaast ook paardenmelk geproduceerd.

Welk instituut ziet een oorzakelijk verband tussen de uitstoot van stikstof en de melkveehouderij?

Veganisten kiezen voor melkvervangers zoals amandel-, soja- en havermelk, die vaak weinig voedingswaarde en soms veel toegevoegde suiker bevatten.

Hoeveel gram suiker bevat een liter melk gemiddeld in de vorm van lactose?

Het merendeel van de mensheid is lactose-intolerant; volkeren van Europese origine vormen de belangrijkste uitzondering.

Welke bacteriën kunnen volgens de NVWA in rauwe melk zitten?

Ook het Belgische FAVV raadt het drinken van rauwe melk af; begin deze eeuw zijn er diverse mensen ziek van geworden.

Waarom is rauwe melk in Nederland in principe vrijgegeven voor consumptie?

Boeren mogen rauwe melk verkopen omdat wordt aangenomen dat de kopers haar thuis koken, wat de bacteriën doodt.

Bij welke temperatuur vindt UHT-sterilisatie van melk ongeveer plaats?

Gekookte melk smaakt sterk anders; de kunst is een compromis te vinden tussen houdbaarheid en smaak.

Welke dierenmelk verving vroeger borstvoeding omdat de samenstelling er sterk op lijkt?

In het noorden van Scandinavië wordt ook rendiermelk gebruikt, en in Centraal-Azië en Tibet de melk van jaks.

Welk deel van de baby's heeft een koemelkallergie?

Bij deze allergie reageert het immuunsysteem abnormaal op koemelkeiwitten, wat eczeem veroorzaakt; op latere leeftijd verdwijnt de klacht meestal.

In welke twee kazen leeft de kaasmijt die gaten en spleten in de kaas vreet?

Een andere soort kaasmijt wordt juist bewust gebruikt bij de productie van de Duitse Milbenkäse of 'mijtkaas'.

In welk land wordt zelfs elandenmelk gebruikt?

Bij rauwe koemelk hangt het percentage melkvet af van het ras, de individuele koe, de voeding en het seizoen.

Meer dan hoeveel glazen melk per dag verhoogt volgens Zweeds onderzoek uit 2014 de kans op botbreuken?

Een vergelijking van 40 landen uit 2016 koppelde zuivelconsumptie eveneens aan een verhoogde kans op een heupfractuur.

In welk jaar werd in Nederland de melkstandaardisatie ingevoerd?

De standaardisatie bepaalt het minimale en maximale vetgehalte van melk die onder verschillende benamingen verkocht mag worden.

Tot welk aandeel van de melkproductie steeg halfvolle melk nadat andere bedrijven halfom navolgden?

Pas toen het product goedkeuring had gekregen, mocht de benaming halfvolle melk officieel worden gebruikt.

Rond welk jaar werd het woord 'melk' voor het eerst in het Middelnederlands gesignaleerd?

Het Oudnederlands kende het woord mlechan; andere varianten zijn milch, mælk en mlec.

Welke Amerikaanse biochemicus stelde bij Tros Radar dat dierlijke eiwitten in melk de botten verzwakken?

Volgens hem neutraliseert het lichaam de zuren uit melk door calcium aan de botten te onttrekken; andere onderzoeken spreken dat tegen.

Welk zuivelbedrijf introduceerde in 1968 'halfom'?

Halfom was halfvolle melk met 1,5% vet, die om juridische redenen nog niet halfvolle melk genoemd mocht worden.

Hoe heet de bewerking waarbij melk in een speciale centrifuge van bacteriën en sporen wordt gezuiverd?

Gewoon koken, verhitten tot de melk kookt, wordt in de zuivelfabriek over het algemeen niet toegepast.

Welk woord voor melk komt voor in het Oudnederlands?

Voor de voedingsmiddelenindustrie wordt meestal koemelk of geitenmelk verwerkt; schapen-, buffel- en kamelenmelk op veel kleinere schaal.

In welk besluit zijn de huidige Nederlandse regels voor de vetgehalten van melk vastgelegd?

De kwaliteit van melk wisselt door het jaar heen: afhankelijk van de omstandigheden is ze iets magerder of voller.