30 leuke feiten over Nicolaas Copernicus

Hoe heet het wereldbeeld van Copernicus waarin de planeten om de zon draaien?

Tot dan toe gold de aarde als het middelpunt van het heelal, een beeld waaraan in Europa lange tijd gezag was toegekend.

Welk instrument ontbrak Copernicus nog om de fasen van Venus te kunnen zien?

De uitvinding liet nog 60 jaar op zich wachten; ook Mercurius moest volgens de theorie schijngestalten vertonen.

In welke taal schreef Copernicus het grootste deel van zijn wetenschappelijke werk?

Zijn zakelijke en persoonlijke brieven schreef hij grotendeels in het Duits; teksten van zijn hand in het Pools zijn niet bekend.

In welke stad werd Nicolaas Copernicus geboren als Niklas Koppernigk?

De Hanzestad had veel Poolse en Duitse inwoners en stond onder Pools gezag.

Met de natuurkunde van welke Griekse denker botste de theorie van Copernicus?

Volgens die natuurkunde vielen alle dingen naar het centrum van de aarde, wat bij een bewegende aarde erg ingewikkeld werd.

Waar kreeg Copernicus volgens de legende het eerste exemplaar van zijn boek overhandigd?

Hij had lang geaarzeld over publicatie van een theorie die meer problemen opwierp dan ze oploste.

In welk jaar verscheen ‘De revolutionibus orbium coelestium’ van Copernicus?

De titel betekent ‘Over de omwentelingen van de hemellichamen’; met dit boek begon de Copernicaanse revolutie.

In welke stad overleed Copernicus op 70-jarige leeftijd?

Hij werd er in de kathedraal in een naamloos graf begraven; in de kathedraal en de bijgebouwen is nu een museum over hem gevestigd.

Aan de universiteit van welke stad schreef Copernicus zich in 1491 in?

Hij studeerde er theologie, klassieke talen en astrologie en astronomie, die destijds nauwer verweven waren dan nu.

Welke vorm moest de cirkel vervangen om het model van Copernicus eenvoudiger te maken?

Het model van Copernicus had zelfs meer kleine hulpcirkels nodig dan dat van Ptolemaeus.

Welke Griek kwam al in de Oudheid met een model waarin de zon centraal stond?

Copernicus was dus niet de eerste met dit idee, maar hij geldt wel als de grondlegger van de theorie.

Welk kerkelijk ambt kreeg Copernicus in 1497 op voordracht van zijn oom?

Het was een sinecure: de aanstelling verbeterde zijn financiële situatie aanzienlijk en hij hoefde er geen tegenprestatie voor te leveren.

Wat moest Copernicus als expert helpen verbeteren voor het Vijfde Lateraans Concilie?

Hij besloot wijselijk niet zelf te gaan en antwoordde slechts per brief.

In welk jaar plaatste de Katholieke Kerk het werk van Copernicus op de Index?

Het werk bleef verboden in afwachting van correcties en werd enkele jaren later in licht gewijzigde vorm vrijgegeven.

Welk beroep had de vader van Nicolaas Copernicus?

Hij stierf toen zijn zoon tien jaar was; daarna nam een oom de opvoeding op zich.

In welk werk legde Claudius Ptolemaeus het wereldbeeld met de aarde in het midden vast?

Aan dit werk werd in Europa lange tijd gezag toegekend; Copernicus brak met het uitgangspunt ervan.

Welke jonge astronoom haalde Copernicus over om zijn hoofdwerk te publiceren?

Hij heette eigenlijk Georg Joachim von Lauchen en kwam uit Wittenberg.

In welke Italiaanse stad studeerde Copernicus kerkelijk en burgerlijk recht?

Naast zijn hoofdstudie legde hij zich er toe op wiskunde en astronomie en deed hij zijn eerste waarnemingen.

Naar welke universiteit ging Copernicus vanwege haar goede naam op medisch gebied?

Zijn studie geneeskunde voltooide hij er niet, al diende hij later wel als lijfarts van zijn oom.

In welk vak behaalde Copernicus zijn enige doctoraat?

Daarnaast was hij arts, vertaler, gouverneur, diplomaat en econoom, maar allemaal zonder diploma.

Welk soort planeetbeweging nam Copernicus over van Ptolemaeus?

Die aanname werd pas in 1609 rechtgezet door Johannes Kepler.

In welke stad liet men het hoofdwerk van Copernicus drukken bij Johannes Petreius?

Copernicus had zijn manuscript via een vriend laten bezorgen bij de astronoom die de druk regelde.

In welk jaar werden de teruggevonden resten van Copernicus herbegraven?

De herbegrafenis vond plaats op 22 mei in de kathedraal van zijn voormalige woonplaats.

Welke oom, later prins-bisschop van Ermland, voedde de jonge Copernicus op?

Zijn positie hielp Copernicus in diens kerkelijke carrière, zodat die tijd overhield voor zijn hobby: sterrenkunde.

In welk werk uit 1609 zette Johannes Kepler de theorie van Copernicus recht?

Later in die eeuw staafden de wetten van Kepler en de zwaartekrachttheorie van Isaac Newton het copernicaanse wereldbeeld.

Aan welke universiteit promoveerde Copernicus in 1503 in de rechten?

Na enkele maanden ging hij terug naar zijn medicijnenstudie, maar die maakte hij nooit af.

Wie mat in 1838 als eerste met succes de parallax van een ster?

Copernicus nam aan dat de sterren zo ver weg staan dat de parallax onmeetbaar klein is; astronomen van toen vonden dat een ongefundeerde kunstgreep.

Op hoeveel axioma's baseerde Copernicus het werkje dat hij in 1514 uitbracht?

Het handgeschreven boekje verspreidde hij alleen onder vrienden, en zijn naam stond er niet in.

Welke uitgever voegde een voorwoord toe aan het hoofdwerk van Copernicus?

Volgens dat voorwoord moest het nieuwe wereldbeeld vooral worden gezien als een wiskundig model en niet als de realiteit.

In welk jaar stierf de oom die Copernicus als lijfarts en secretaris had gediend?

Daarna had Copernicus veel tijd voor astronomische observaties; in zijn vertrekken beschikte hij over een observatorium.