30 leuke feiten over Poollicht

Welke kleur komt bij poollicht het meest voor?

Die kleur ontstaat bij botsingen van geladen deeltjes met zuurstofmoleculen op 100 tot 300 km hoogte.

Waardoor wordt poollicht veroorzaakt?

Die deeltjesstroom is vooral sterk bij uitbarstingen van plasmawolken op de zon; het poollicht wordt dan beter zichtbaar tot extreem veel sterker.

In welk seizoen is poollicht op hoge breedten vooral zichtbaar?

Het verschijnsel is alleen bij duisternis te zien, en op hoge breedtes blijft het 's zomers zeer lang licht.

Naar welke streken wordt de deeltjesstroom van de zon door het magnetisch veld afgebogen?

Daar dringt de stroom met verhoogde snelheid de atmosfeer binnen, wat respectievelijk het noorderlicht en het zuiderlicht oplevert.

Hoe heet het zuiderlicht in het Latijn?

Het noorderlicht heet aurora borealis; beide zijn vormen van poollicht, dat vooral op hoge geografische breedtes zichtbaar is.

Hoeveel jaar duurt de activiteitscyclus van de zon?

In die tijdspanne neemt de zonneactiviteit toe en zwakt ze weer af; de kans op poollicht is het grootst in jaren met veel zonnevlekken.

Wat zorgt ervoor dat de deeltjesstroom van de zon richting de aarde wordt aangetrokken?

Zonder die afbuiging zouden de geladen deeltjes de atmosfeer niet bij de polen met verhoogde snelheid binnendringen.

Wat is de Latijnse naam voor poollicht in het algemeen, ongeacht het halfrond?

Het verschijnsel ontstaat in de bovenste lagen van de aardatmosfeer en heeft op elk halfrond een eigen naam.

Op welke atomen dragen de geladen zonnedeeltjes hun energie over in de bovenste atmosfeer?

De energie die daarbij weer vrijkomt, wordt uitgestraald als talrijke emissielijnen in het spectrum van het poollicht.

Welk instrument zag Sabine afwijken tijdens de magnetische stormen die hij onderzocht?

Die wisselingen in het aardmagnetisme traden tegelijkertijd op met noorder- en zuiderlicht.

Waarvan zagen sommige middeleeuwse Europeanen een roodgloeiend poollicht als voorteken?

Voor veel mensen was het verschijnsel waarschijnlijk angstaanjagend; verklaringen draaiden om leven, dood en de geestenwereld.

Waarmee worden de stralen vergeleken die uit een poollichtboog omhoogschieten?

Zo'n boog staat doorgaans boven de noordelijke horizon; verder toont poollicht zich als gloed, bewegende bogen, stralenbundels of gordijnen.

Van welke elementen in de ionosfeer zijn blauw en paars poollicht afkomstig?

Elke kleur van het poollicht hoort bij een eigen hoogte en een eigen deeltje dat wordt aangeslagen.

Welke Noorse ingenieur ontwikkelde de theorie achter het poollicht en bewees die met metingen?

Birkeland leefde van 1867 tot 1917; zijn theorie werd destijds nog niet wetenschappelijk aanvaard.

Hoe verwijzen de mythologieën van de Inuit en de Maori's onder meer naar de aurora's?

In veel culturen hing de verklaring samen met leven en dood, de geestenwereld en de strijd tussen bovennatuurlijke krachten.

Waarmee is het zeldzame, vlammende en pulserende karakter van poollicht vergelijkbaar?

Sommige stralen lijken daarbij te roteren: een straal schuift een weinig opzij en verdwijnt, om plaats te maken voor een nieuwe.

Op welke hoogte, in kilometer, wordt de energie van het poollicht uitgestraald?

Die straling bestaat uit talrijke emissielijnen, die samen het spectrum van het kleurrijke poollicht vormen.

Welke moleculen veroorzaken roze en donkerrood poollicht op 100 km hoogte?

Deze tinten verschijnen soms onder de zuurstofemissie die het poollicht zijn bekendste kleur geeft.

Hoe snel (in km per seconde) worden deeltjes bij plasma-uitbarstingen op de zon weggeslingerd?

Het gaat om ionen en elektronen; bij zulke uitbarstingen is de deeltjesstroom vanaf de zon extra sterk en wordt het poollicht veel feller.

Waardoor wordt rood poollicht op meer dan 300 km hoogte veroorzaakt?

Lager, tussen 100 en 300 km, zorgen juist zuurstofmoleculen voor de bekendste kleur van het poollicht.

Wat ontstaat er tegen het einde van een poollichtverschijning?

Ze doen sterk denken aan de kunstmatige verlichting van een bewolkte nachthemel boven verstedelijkte gebieden.

Volgens welk volk belandt wie sterft in de dansende geest van de aurora?

Dit volk uit Noord-Amerika heeft de aurora's altijd als heilig beschouwd.

Welke radiozenders raken enige uren vóór een poollichtverschijning ernstig gestoord?

De storing hangt samen met een zonnevlek die naar de aarde is gericht: de geladen deeltjes van de uitbarsting bereiken dan onze atmosfeer.

Welke Ierse sterrenkundige legde rond 1840 het verband tussen zonnevlekken en aardmagnetisme?

Sabine (1788-1883) was ook militair en onderzocht magnetische stormen die kompasnaalden deden afwijken.

Hoe heet het poollichtverschijnsel waarbij de stralen uit één vluchtpunt lijken te komen?

Het is in en rondom het geomagnetisch zenit te zien; de stralen lijken er ook naartoe getrokken te worden.

Wat zou volgens een Noor uit 1250 zoveel kracht geven dat het poollicht ermee werd ontstoken?

Andere Scandinaviërs dachten eerder aan een weerspiegeling van de zee of zelfs van een school haringen.

In welk jaar werden de emissielijnen in het spectrum van het poollicht ontdekt?

De ontdekking viel samen met het Internationaal Geofysisch Jaar; de theorie erachter was al eerder ontwikkeld.

Hoe heet het hemelverschijnsel dat Scandinaviërs aanzagen voor de weerschijn van een school haringen?

Ook een weerspiegeling van de zee zelf werd geopperd, lang voordat de wetenschap het verschijnsel kon verklaren.

Bij welke golflengte, in nanometer, straalt de meest voorkomende poollichtkleur uit?

Het licht komt van een spectraallijn die natuurkundigen een verboden overgang noemen.

Welke kosmologie wint door satellietmetingen langzaam terrein als verklaring van poollicht?

De oorspronkelijke theorie werd destijds nog niet wetenschappelijk aanvaard; latere metingen vanuit de ruimte gaven haar alsnog gelijk.