30 leuke feiten over Psychologie

Welke Weense psychiater ontwikkelde oorspronkelijk de psychoanalyse?

De psychoanalyse is een van de vele soorten psychotherapie; haar wetenschappelijke status is omstreden.

Wat betekent het Griekse woord 'psyche', waarvan het woord psychologie is afgeleid?

Het verouderde Nederlandse woord voor het vak is zielkunde; het innerlijk leven dat het bestudeert omvat kennen, voelen en streven.

Welke stroming reduceerde het object van de psychologie tot uiterlijk waarneembaar gedrag?

Men kwam van die beperking terug door de 'cognitieve revolutie' en door het grote maatschappelijke belang van de psychotherapie.

Hoe heet tegenwoordig wat vroeger kinderpsychologie werd genoemd?

Ook de psychologische gerontologie wordt tot dit vakgebied gerekend, dat de mens van de geboorte tot het levenseinde bestudeert.

Waar vond in 1889 het eerste internationale psychologiecongres plaats?

Het afscheidsbanket werd gehouden op de eerste verdieping van de pas gebouwde Eiffeltoren; het tweede congres volgde in 1892 in Londen.

Hoe noemde Jung zijn eigen methode na de breuk met Freud?

Jung zag seksualiteit vooral als symbool van de psychische totaliteit van de mens, terwijl Freud vasthield aan zijn theorie van verdrongen seksualiteit.

Welk beroep had Paul Jung, de vader van Carl Gustav Jung?

Moeder Emilie kwam uit een rijke Zwitserse familie; als student veranderde Jung de spelling 'Karl' in 'Carl', naar zijn grootvader.

Wanneer begint de geschiedenis van de psychologie als zelfstandige discipline?

In Groot-Brittannië was de evolutieleer een belangrijke invloed, in Frankrijk de psychiatrie en in Duitsland de experimentele fysiologie.

Welke Nederlandse filosoof richtte zich als eerste vooral op psychologie, naar Duits voorbeeld?

Heymans werd in 1890 hoogleraar filosofie in Groningen en richtte er in 1892 het eerste psychologisch laboratorium van Nederland in.

Welke oorlog gaf de toegepaste psychologie een explosieve groei door het keuren van soldaten?

Hugo Münsterberg was begin 20e eeuw een belangrijke stem voor het onderscheiden van een apart toegepast veld.

Welk woord, dat Jung zelf aan de psychologie toevoegde, beschreef hem als kind?

In zijn jeugd sneed hij een popje uit een liniaal en bewaarde het met een beschilderde steen in een kistje op zolder, een ritueel dat hem rust gaf.

Hoe noemde Galton de algemene intelligentie waarnaar hij statistisch onderzoek deed?

Galtons ideeën werden verder ontwikkeld door James Cattell in de Verenigde Staten; Galton maakte ook het omstreden idee van eugenetica populair.

Wat betekent het Griekse 'klinè', waarnaar de klinische psychologie is genoemd?

Klinische psychologie wordt ingezet ter verlichting van psychische spanningen en depressies en ter bevordering van de geestelijke gezondheid.

Welke Nederlandse fysioloog mat met reactietijden de snelheid van mentale processen?

Fysiologie gaf de experimentele psychologie een bruikbare methode om mentale processen te kwantificeren.

Hoe noemde Fechner zijn onderzoek naar verschillen in de intensiteit van prikkels?

Fechner bouwde voort op het werk van Weber en formuleerde de Fechner-Weberwet; Helmholtz probeerde de snelheid van zenuwsignalen te meten.

Wie bedacht het intelligentiequotiënt als maat voor de met Binets test gemeten intelligentie?

Binet, een Franse pionier van de intelligentietest, richtte zich anders dan Galton op hogere mentale functies.

In welke Zwitserse plaats werd Carl Gustav Jung in 1875 geboren?

Hij was het vierde kind van dominee Paul Achilles Jung en Emilie Preiswerk, maar het eerste dat de vroege kindertijd overleefde.

Door het werk van welke filosoof werd psychologie als studie van de geest populair?

De term psychologie stamt uit de 16e eeuw en stond toen voor de menselijke ziel volgens de middeleeuws-christelijke filosofie.

In welk jaar werd Wundt professor filosofie aan de Universiteit van Leipzig?

Vier jaar later richtte hij er een psychologisch laboratorium op dat veel belangstelling uit binnen- en buitenland trok.

Welke ziekte vermoedde Jungs vader toen de twaalfjarige telkens het bewustzijn verloor?

Jung dwong zichzelf daarop tot Latijnse grammatica en overwon het flauwvallen; 'Hieruit heb ik geleerd wat een neurose is', zei hij later.

Welke term gebruikte Jung in 1931 voor een psychologie die alleen naar gedrag kijkt?

Het essay heette 'Das Grundproblem der gegenwärtigen Psychologie'; Jung verzette zich tegen het primaat van het fysieke.

Wie beargumenteerde dat mentale processen in theorie wiskundig benaderd konden worden?

Kant meende juist dat een empirische psychologie niet op het niveau van andere wetenschappen kon staan, omdat mentale processen niet te kwantificeren zijn.

In welk tijdschrift publiceerde Wundt het onderzoek uit zijn Leipzigse laboratorium?

Studenten namen hun ervaring uit Leipzig mee naar huis, wat een proces van internationale institutionalisering op gang bracht.

Welke psychiater richtte in Heidelberg een psychologisch laboratorium op?

In Göttingen werd het laboratorium opgericht door Georg Elias Müller.

Wie werd in 1922 in Utrecht de eerste hoogleraar psychologie van Nederland?

In de jaren 1920 konden studenten voor het eerst examen doen in psychologie; daarvoor werd het vak beoefend door psychiaters, artsen en pedagogen.

In welk jaar werd zielkunde in Nederland een verplicht onderdeel van de studie filosofie?

Er was een tijdlang sprake van de Groninger School, zo groot was de invloed van het eerste Nederlandse laboratorium op de academische psychologie.

Welke Amsterdamse hoogleraar voerde de benaming 'functieleer' in?

Het terrein heette eerst experimentele psychologie en onderzoekt functies als gehoor, zien, geheugen, emoties en aandacht.

Welke wijsgerig antropoloog zette vraagtekens bij de mens als 'object' van wetenschap?

In 'Grondslagen van een kritische psychologie' pleit hij ervoor de mens eerst als rationeel wezen te zien en de natuurwetenschappelijke benadering aan te vullen.

In welk jaar werd de Gesellschaft für Experimentelle Psychologie opgericht?

De leden kwamen uit allerlei disciplines en maar weinigen noemden zich echt psycholoog; pas in de Tweede Wereldoorlog kwam er een universitair examen.

Welke Poolse filosoof opperde in 1881 het idee voor een internationaal psychologiecongres?

Hij wilde de psychologie scheiden van de wijsbegeerte; de deelnemers kwamen uit 20 landen, onder wie William James en Théodule Ribot.