30 leuke feiten over Rhapsody in Blue van George Gershwin

Welk instrument speelt het beroemde glissando waarmee de Rhapsody in Blue opent?

Gershwin wilde de openingsmaat oorspronkelijk laten begeleiden door een zacht akkoord.

In welke animatiefilm van Disney klinkt de Rhapsody in Blue bij het leven in een metropool?

Het stuk geldt als een van de meest iconische en meest gespeelde werken voor orkest en piano van de 20e eeuw.

Waaraan overleed George Gershwin in 1937 op 38-jarige leeftijd?

De eerste symptomen doken in februari 1937 op tijdens een repetitie met de Los Angeles Philharmonic.

Welke bijnaam had de 28e straat in New York, waar Gershwin als plugger werkte?

De naam verwees gekscherend naar de herrie van alle liedjes die er door elkaar klonken; het was het hoofdkwartier van de Amerikaanse muziekindustrie.

Welke zangeres had in 1987 een hit met het nummer ‘Dinner with Gershwin’?

In de Nederlandse Top 40 kwam de single niet verder dan plaats 34.

Voor welke stijl uit de jaren twintig en dertig wees de Rhapsody in Blue de richting?

De stijl mengde elementen van hoge en lage cultuur en werd sterk met New York geassocieerd.

In welke New Yorkse zaal ging de Rhapsody in Blue op 12 februari 1924 in première?

De componist zat zelf aan de piano; van die middag bestaan geen opnames.

Welke vaste arrangeur van Whitemans orkest orkestreerde de Rhapsody in Blue?

Elk jazzorkest had destijds een eigen vaste arrangeur, die precies wist wat de afzonderlijke orkestleden konden.

Op de geboortedag van welke president ging de Rhapsody in Blue in première?

Het concert kreeg daardoor de bijnaam emancipatieverklaring van de jazz.

Voor welke bezetting voltooide Gershwin in januari 1924 zelf de Rhapsody in Blue?

Het manuscript bevat aantekeningen over de instrumentatie, met de namen van Whitemans solisten ertussen gekrabbeld.

Welke componist werd in Beverly Hills de buurman van George Gershwin?

De twee kwamen bij elkaar over de vloer, tennisten vaak en praatten met wederzijds respect over muziek.

In welke zaal ging Gershwins Concerto in F in 1925 in première?

Gershwin speelde zelf de virtuoze solopartij van zijn pianoconcert.

Hoe moest het openingsglissando van de Rhapsody in Blue van Gershwin vooral klinken?

De vondst beviel de componist zo goed dat ze bleef en later in de gedrukte partituur terechtkwam.

Waar viel Gershwin het hoofdthema van het langzame deel van de Rhapsody in Blue te binnen?

Hij zat op dat moment te improviseren aan de piano, het enige wat hij op feestjes deed.

Waarom koos Gershwin voor de Rhapsody in Blue de rapsodievorm?

Eerst had hij een symfonische blues overwogen, maar hij zocht een grotere, belangrijkere vorm voor zijn werk.

In de trein naar welke stad ontstond volgens Isaac Goldberg de Rhapsody in Blue?

Goldberg schreef in 1931 de eerste biografie van Gershwin; het geluid van staal en rails zou de componist hebben geïnspireerd.

Een tentoonstelling van welke kunstschilder bracht Ira Gershwin op de titel Rhapsody in Blue?

Ira had er het doek Nocturne in Blue and Green bewonderd; tot dan toe heette het stuk American Rhapsody.

Welke dirigent vroeg Gershwin een jaar na de Rhapsody in Blue om een pianoconcert?

Hij leidde het orkest van de New York Symphony Society en was al te gast bij de eerste repetitie van de Rhapsody.

Onder welke voornaam werd George Gershwin in 1898 geboren?

Zijn vader heette eigenlijk Gershovitz en was als Joods-Russische immigrant uit Sint-Petersburg naar New York gekomen.

Welke eenakter van Gershwin bracht Paul Whiteman op het idee hem een stuk te vragen?

De eenakter was onderdeel van de musicalshow George White's Scandals of 1922.

Welke musicus uit Whitemans band bedacht het openingsglissando van de Rhapsody in Blue?

Het begon als grapje tijdens de repetities voor de première, bedoeld om wat humor in de passage te brengen.

Wie schreef het boek ‘Porgy’, dat Gershwin in 1926 las en later tot opera bewerkte?

De opera kwam pas op 2 september 1935 af: het componeren kostte elf maanden, de instrumentatie nog eens negen.

Uit welk jaar stamt de versie voor symfonieorkest van de Rhapsody in Blue die zo populair werd?

Het stuk opende voor Gershwin de deuren van de serieuze concertzalen en maakte hem wereldberoemd.

Welke componist schreef het stuk dat na de Rhapsody in Blue het premièreconcert afsloot?

Het slotstuk was de mars Pomp and Circumstance nr. 1; de Rhapsody zelf stond als een-na-laatste nummer gepland.

Op welke leeftijd werd George Gershwin plugger bij muziekuitgeverij Remick & Co?

Hij begeleidde er zangers à vue op de piano en ontwikkelde zo zijn vaardigheid in het improviseren.

Voor welk label maakten Gershwin en Whiteman in juni 1924 een opname van de Rhapsody in Blue?

Het stuk werd flink ingekort, want anders paste het niet op de 78-toerenplaat.

Waar vond rond het middaguur de eerste repetitie van de Rhapsody in Blue plaats?

Er werd in de nachtclub gerepeteerd en de reacties van de genodigden waren wisselend.

In welke krant las Ira Gershwin de aankondiging van Whitemans concert met nieuwe muziek?

Ira las het bericht op 3 januari 1924 tijdens een partijtje biljart met zijn broer George en de zanger Buddy DeSylva.

Hoeveel nummers telde het concertprogramma bij de première van de Rhapsody in Blue?

Programma en publiek waren allebei een ratjetoe: er klonken ook semi-symfonische arrangementen van songs van Irving Berlin.

Welk woord maakt de bijnaam ‘Rhapsody in …’ van Gershwins Second Rhapsody uit 1931 af?

Het werk duurt ongeveer 14 minuten en geeft de piano opnieuw een prominente solorol, maar werd veel minder bekend.