30 leuke feiten over Ruimteonderzoek

Tussen welke twee landen speelde de ruimtewedloop zich af?

Het in omloop brengen van satellieten had voor beide landen ook grote militaire betekenis, voor spionage en bewapening.

In welk land werd de raket uitgevonden?

In het jaar 998 zou ene Tang Fu een nieuw soort raket met een ijzeren kop hebben uitgevonden; in 1232 werden grote raketten ingezet tegen de Mongolen.

Welke infraroodtelescoop moet de Hubble-ruimtetelescoop vervangen?

Hubble wordt vooral voor optische waarnemingen gebruikt en heeft daarnaast een infraroodcamera aan boord.

Waar staat het Keck-observatorium met zijn twee telescopen van 10 meter?

Dankzij de twee fysieke telescopen is interferometrie mogelijk; hier worden technieken ontwikkeld waarmee toekomstige ruimtetelescopen zullen werken.

In welk land staat de Very Large Telescope van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO)?

Het Supernova Cosmology Project gebruikt de VLT samen met Hubble en de Kecktelescoop om supernova's met een grote roodverschuiving te bestuderen.

Wat is de oudst bekende raketbrandstof?

Bij een vastebrandstofmotor zitten oxidator en brandbare stof voorgemengd en branden ze na ontsteking op als in een vuurpijl.

In welk jaar werd de Hubble-ruimtetelescoop gelanceerd?

In mei 2009 kreeg de telescoop nieuwe gyroscopen en accu's, een Cosmic Origins Spectrograph en de groothoekcamera WFC3, die WFPC2 verving.

In welke periode speelde de ruimtewedloop zich ruwweg af?

De wedloop mondde uit in een bemande vlucht naar de maan, compleet met landing en veilige terugkeer naar de aarde.

Wie lanceerde op 16 maart 1926 als eerste een raket op vloeibare brandstof?

De vlucht duurde maar 2,5 seconde en kwam 12,5 meter hoog, maar geldt als sleutelmoment op weg naar de ruimtevaart.

Wat bleek uit de eerste foto's van de achterzijde van de maan?

De eerste foto's van die kant werden door de Russen gemaakt; de Amerikaanse Apollomissies brachten later maanstenen mee naar de aarde.

Hoeveel grote telescopen van 8,2 meter telt de Very Large Telescope (VLT)?

De vier dragen de namen Antu, Kueyen, Melipal en Yepun, of prozaïscher UT1 tot en met UT4; gekoppeld werken ze als één grote telescoop.

Welke spaceshuttle bracht de Chandra X-ray Observatory in 1999 in een baan om de aarde?

Chandra neemt waar in het röntgengebied en kan dat alleen boven de Vanallengordels, vandaar de sterk elliptische baan.

Welke krant rectificeerde in 1969 haar bewering uit 1920 dat raketten niet in de ruimte werken?

De rectificatie verscheen daags na de lancering van Apollo 11 en was komisch door de droge stijl en omdat ze rijkelijk laat kwam.

Wie ontdekten de Vanallengordels rond de aarde?

De vroegste ontdekking van de ruimtevaart was dat mensen überhaupt kunnen overleven in gewichtloosheid.

Welke theorie ondersteunden de maanstenen die de Apollomissies meebrachten?

Het menselijk lichaam past zich aan gewichtloosheid aan, waardoor juist de terugkeer naar de aarde moeilijkheden geeft.

In welk lagrangepunt is de zonneobservatiesatelliet SOHO geplaatst?

SOHO beschrijft een baan om dat punt heen met een halve lange as van zo'n 660.000 km, zodat hij niet altijd precies in de richting van de zon staat.

Tot welk NASA-programma behoren Hubble, Chandra, Spitzer en Compton samen?

Chandra doet zijn waarnemingen in het röntgengebied, terwijl Hubble vooral optische waarnemingen verricht en Spitzer het infrarood bestrijkt.

Wanneer landden de twee Mars Exploration Rovers op Mars?

De robotwagentjes bewegen zich grotendeels zelfstandig voort, doen onderzoek, maken foto's en sturen informatie naar de aarde.

In welk decennium leverde Nederland met de ANS zijn eerste grote ruimtevaartbijdrage?

ANS staat voor Astronomische Nederlandse Satelliet; Nederland ontwierp, bouwde en lanceerde het toestel zelf.

Boven welke hoogte is door de Van Allen-gordel geen bewoond ruimtestation mogelijk?

Ruimtetelescopen moeten door de snel evoluerende techniek en mogelijke schade regelmatig vervangen worden, wat veel duurder is dan renovatie op aarde.

Welke ESA-missie bevindt zich in een Lissajous-achtige baan rond lagrangepunt L2?

Ook de Wilkinson Microwave Anisotropy Probe werd in dat lagrangepunt van aarde en zon geplaatst.

Op welke afstand van de aarde ligt lagrangepunt L2, aan de nachtzijde?

Stabiele lagrangepunten hebben als nadeel dat ze ruimtestof verzamelen dat het zicht van telescopen kan hinderen en schade kan veroorzaken.

Vóór welk jaar wilde Project Constellation de mens laten terugkeren naar de maan?

Andere doelen waren het ISS in afgeslankte vorm afbouwen en de Space Shuttle tot 2010 veilig laten vliegen.

Welk ruimteschip was de Crew Exploration Vehicle van Project Constellation?

Het programma wilde de aanwezigheid van de mens uitbreiden naar de rest van het zonnestelsel en commerciële en internationale partners laten deelnemen.

Hoe heet het syndroom waarbij gewichtloosheid ziekte en desoriëntatie veroorzaakt?

Het verscheen nadat de Russen ruimtevluchten van meerdere uren hadden ondernomen; de vroegste ontdekking was dat mensen gewichtloosheid überhaupt overleven.

Met welke stof werd de Spitzer Space Telescope gekoeld?

De telescoop draait in een heliocentrische baan achter de aarde aan om de zon en was de vierde in een reeks grote NASA-observatoria.

Welke naam droeg de Spitzer Space Telescope tot 18 december 2003?

De afkorting stond voor Space Infrared Telescope Facility; de telescoop neemt het heelal waar in het infrarode golflengtegebied.

Hoe ver van de aarde komt de röntgensatelliet Chandra op het verste punt van zijn baan?

Eén omwenteling duurt 64 uur en 18 minuten, waarvan 55 uur aan waarnemingen kunnen worden besteed.

Welke gestopte ESA-missie zou in nabije planetenstelsels naar aardachtige planeten zoeken?

Elke telescoop zou minstens drie meter groot worden; samengevoegd zouden de beelden scherper zijn dan die van Hubble.

Sinds wanneer bevindt de NASA-sonde 2001 Mars Odyssey zich in een baan rond Mars?

De sonde vertrok op 7 april 2001 aan boord van een Delta II-raket en werkte ondanks beschadigingen in 2003 nog altijd uitstekend.