30 leuke feiten over Scheikunde

Welke pH heeft een neutrale waterige oplossing bij kamertemperatuur?

Zure oplossingen hebben een lagere waarde en dus een hoge zuurgraad; basische oplossingen een hogere waarde en een lage zuurgraad.

Welk deelgebied van de scheikunde houdt zich bezig met koolstofverbindingen?

Fysische chemie omvat onder meer thermodynamica en kinetiek; scheikunde vormt ook een brug naar biologie, procestechnologie en materiaalkunde.

Welk bereik heeft de pH-schaal in de praktijk voor waterige oplossingen?

Waarden buiten dat bereik zijn mogelijk, maar zulke oplossingen zijn doorgaans zeer gevaarlijk: geconcentreerde zuren en basen.

Welk metaal wilden middeleeuwse alchemisten met de Steen der wijzen in goud veranderen?

Omdat het om elementen gaat, is zo'n transmutatie langs chemische weg onmogelijk; de kernfysica toonde later dat het via kernreacties wél kan.

Wie wordt beschouwd als de vader van het periodiek systeem der elementen?

Het periodiek systeem dat laboranten nu gebruiken is niet door hem opgesteld, maar wel op zijn bevindingen gebaseerd.

Hoe noemt men stoffen die uit atomen van één enkel chemisch element bestaan?

Stoffen die uit meerdere atoomsoorten bestaan, heten samengestelde stoffen; alle stoffen zijn opgebouwd uit atomen.

Welke drank wordt lichter van kleur na het toevoegen van citroensap?

Kleurstoffen die verkleuren door H+-ionen op te nemen of af te staan, heten pH-indicatoren; lakmoes is de bekendste.

Hoe heet de binding waarbij elektronen gelijkelijk tussen twee buuratomen worden gedeeld?

In metalen is er zelfs sprake van een zee van elektronen die over alle atomen verdeeld is.

Welke groente kleurt blauw of groen in basisch afwaswater en werkt zo als pH-indicator?

Aan recepten met deze groente wordt vaak zure appel, citroen of azijn toegevoegd om verkleuring tijdens het koken te voorkomen.

Welke beroemde natuurkundige was tevens een fervent alchemist?

Terugkijkend was de alchemie een wonderlijk mengsel van empirisch onderzoek en bijgeloof, zelfs hekserij.

Hoe heet een oplossing waarvan de pH nauwelijks verandert als er H+ bij komt of verdwijnt?

Als bufferstoffen dienen bijvoorbeeld azijnzuur, citroenzuur en natriumfosfaten; de buffercapaciteit hangt af van hun concentratie.

Welke uitvinding luidde na de Tweede Wereldoorlog de halfgeleidertechnologie in?

Daarna volgden de geïntegreerde schakeling en de computerrevolutie.

Hoeveel chemische elementen zijn er momenteel bekend?

De elementen die alleen in een laboratorium zijn gemaakt, vallen meestal in fracties van seconden spontaan uiteen.

Wie stelde de wet op dat de massa voor en na elke chemische reactie behouden blijft?

Hij ontdekte ook het principe van verbranding en begon nauwkeurig te wegen wat men bijeenvoegde en wat men verkreeg.

Wie ontdekte via vlamproeven dat elektronen rond de kern in schillen zijn gerangschikt?

Die rangschikking heet de elektronenconfiguratie; in de 20e eeuw maakte de golfmechanica de opbouw van het atoom begrijpelijk.

Wiens atoommodel beschrijft het atoom als een kern met daaromheen elektronen?

Het totale aantal protonen in een atoom is steeds gelijk aan het aantal elektronen, waardoor een molecuul elektrisch neutraal is.

Wat is de natuurlijke pH van de menselijke huid ongeveer?

‘pH-neutraal’ op cosmetica betekent dan ook niet een pH van 7, maar een pH die overeenkomt met die van de huid.

Hoe heet het bindingstype waarbij elektronen deels van het ene atoom naar het andere overgaan?

Het delen van elektronen tussen atomen vormt de basis van elke chemische binding.

Hoe heet het ion H3O+ dat ontstaat als een H+-ion zich aan een watermolecuul bindt?

Op Nederlandse havoscholen laat men die verfijning weg en rekent men gewoon met het H+-ion.

Welke sterke base wordt vaak gebruikt bij de titratie van een zure oplossing?

Bij een basische oplossing titreert men juist met een sterk zuur, meestal zoutzuur.

Welke pH heeft zeewater ongeveer?

Darmsap heeft dezelfde licht verhoogde pH, veroorzaakt door gal.

Wie introduceerde in 1909 het begrip pH?

Hij deed dat in een publicatie over de meting van de waterstofionenconcentratie bij enzymatische processen.

Hoe heet het begrip dat beschrijft dat zuivere stoffen in precieze verhoudingen reageren?

Vóór het eind van de 18e eeuw gooide men vaak willekeurige hoeveelheden stoffen bij elkaar en keek of er wat gebeurde.

Welke Nederlander besefte dat moleculen een driedimensionale structuur hebben?

Scheikundigen onderzoeken op moleculair en atomair niveau hoe deeltjes op elkaar inwerken en tot waarneembare fenomenen leiden.

Welke scheikundige verschafte veel inzicht in de opbouw van eiwitten en de kwantumchemie?

Met de ontrafeling van de chemische basis van het leven, zoals de citroenzuurcyclus, werd de biochemie een vrijwel zelfstandige wetenschap.

Ongeveer hoeveel van de bekende elementen komen ook in de natuur voor?

Het zwaarste natuurlijke element is uranium; de overige elementen zijn alleen in een laboratorium gemaakt.

Hoe heet het titratiepunt waarop evenveel base is toegevoegd als er zuur aanwezig was?

Een pH-indicator met het juiste omslagpunt maakt dat moment zichtbaar; de methode is nauwkeurig maar bewerkelijk.

Welke vroegere theorie werd verworpen toen bleek dat de massa bij verbranding gelijk blijft?

Op die manier werden ook nieuwe elementen ontdekt, zoals zuurstof.

Hoe heet het verschijnsel dat een klein deel van de watermoleculen in water als ionen voorkomt?

Twee H2O-moleculen vormen daarbij een positief H3O+-ion en een negatief OH−-ion.

Welke pH werd gemeten in het water van de Iron Mountain Mine, het zuurste natuurlijke water?

De monsters werden in 1990 en 1991 genomen door geologen, nabij Redding in Noord-Californië.