30 leuke feiten over Slangen

Welk dieet hebben alle slangen zonder uitzondering?

Er is een waarneming van een tijgerpython die een vrucht at, maar geen enkele soort leeft deels van planten.

Wat kunnen slangen door hun schubbenhuid niet?

De huid oogt soms glibberig door een iriserende glans, maar is altijd droog en waterafstotend.

Van welke inheemse slang is in Nederland en België als enige de beet gevaarlijk?

In de praktijk komt zo'n beet zelden voor; dodelijke slangenbeten zijn in Nederland in de moderne geschiedenis niet bekend.

Hoe heet de angst voor slangen?

De naam komt van het Griekse woord ophis voor slang; een slangeneter heet daarom een ophifaag.

Hoeveel soorten slangen komen er in Nederland en België in het wild voor?

In Suriname leven ruim 100 soorten en op de Nederlandse Antillen acht; van de drie inheemse soorten heeft er maar één een gevaarlijke beet.

Uit welke groep reptielen zijn slangen evolutionair gezien ontstaan?

Lange tijd golden slangen als zustergroep van die dieren; biologisch gezien zijn het leden van die groep die hun vier poten hebben verloren.

Wat doet de koningscobra als enige slang ter wereld voor haar eieren?

Het vrouwtje veegt takjes en bladeren bij elkaar met haar lichaam en bewaakt het legsel tot de eieren bijna uitkomen.

Hoe heet een beet waarbij een gifslang bewust geen gif toedient?

Gifslangen sparen zo hun gif; vaak voeren ze eerst schijnaanvallen uit waarbij de bek gesloten blijft.

Welk geluid maakt een koningscobra bij verstoring, anders dan de meeste slangen?

Het geluid wordt via de neusgaten gemaakt en wordt dieper naarmate het dier ouder wordt.

Hoe heet het 'kwispelen' met de tong waarmee een slang geurdeeltjes opvangt?

De tong is permanent vochtig zodat de deeltjes blijven plakken; slangen ademen wel door hun neusgaten, maar ruiken er niet mee.

Welke vrucht werd een tijgerpython eens etend waargenomen?

Zulke waarnemingen zijn grote uitzonderingen: van geen enkele slangensoort is bekend dat ze deels van planten leeft.

Welke roofvogel is vernoemd naar zijn specialisatie in het vangen van slangen?

Ook sommige uilen jagen actief op slangen, en onder de zoogdieren zijn vooral marterachtigen en mangoesten geduchte slangeneters.

Wat is de belangrijkste functie van slangengif?

Het gif bestaat grotendeels uit eiwitafbrekende verbindingen, waardoor de vertering al buiten het lichaam kan beginnen.

Welke twee Europese eilanden zijn bekende gebieden waar geen slangen voorkomen?

Slangen ontbreken ook op Antarctica, op het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika en dicht bij de Noordpool.

Waardoor kan een slang 'in stereo' ruiken en zo bepalen waar een geur vandaan komt?

De tong wordt bij een gesloten bek naar buiten gestoken door een inkeping in de bovenkaak en heeft niets met gif te maken.

Ongeveer hoeveel soorten slangen zijn er wereldwijd beschreven?

Van al die soorten is ongeveer 15% giftig; het aantal soorten per familie loopt uiteen van één tot meer dan duizend.

Uit welke klieren zijn de gifklieren van gifslangen ontstaan?

Slangengif bevat naast gifstoffen ook enzymen die de spijsvertering ondersteunen en stoffen die de bloeddruk verlagen.

Welke uitzonderlijk grote prooi is ooit door een slang verzwolgen?

Ook een volwassen krokodil is ooit verzwolgen; dat kan dankzij de zeer rekbare schedel en huid en de beweeglijke ribben.

Tot welke familie behoort de koningscobra (Ophiophagus hannah)?

Tot diezelfde familie, de Elapidae, worden ook alle mamba's en koraalslangen gerekend.

Wat betekent de Latijnse term Serpentes letterlijk?

Hetzelfde geldt voor de Griekse naam Ophis; uit dat woord komt ook het scheldwoord serpent voor een verachtelijk iemand.

Welk orgaan ontbreekt bij slangen, net als bij krokodilachtigen?

De afvalstoffen gaan via de urineleider rechtstreeks naar de cloaca; het urinezuur is de witte tot gele substantie bij de ontlasting.

Naar wie is het reukorgaan in het verhemelte van slangen vernoemd?

Ook bij andere reptielen, zoals skinken en varanen, is dit orgaan sterk ontwikkeld; het bepaalt of een geur van een prooi of een vijand komt.

Welk orgaan van een slang kan meebewegen tijdens het doorslikken van een grote prooi?

Het zit in een vlies zonder vaste plaats, zodat het niet beschadigd raakt; de vertering van zo'n prooi kan 10 tot 20 dagen duren.

Welke long is bij slangen altijd de enige volledig ontwikkelde long?

De andere long is sterk onderontwikkeld en ontbreekt bij veel adders zelfs volledig; alleen primitieve reuzenslangen hebben twee even grote longen.

Wie gebruikte in 1758 als eerste de wetenschappelijke naam Serpentes voor de slangen?

Dat gebeurde in de tiende editie van Systema naturae.

In welke oceaan komen zeeslangen niet voor?

Ze kunnen niet langs Kaap Hoorn of Kaap de Goede Hoop omdat het water daar te koud is, niet door de Rode Zee omdat die te zout is.

Welke slangenfamilie telt meer dan duizend soorten?

In totaal zijn er zeventien families; sommige daarvan tellen slechts één enkele soort.

Hoeveel soorten slangen komen er in Europa voor?

Daaronder zijn één boa en één wormslang; de twaalf soorten adders zijn de enige giftige slangen van Europa.

Wat betekent 'soleno-' in de gebitsterm solenoglyf?

De andere gebitstypen zijn aglyf (geen giftand), opisthoglyf (achtertand) en proteroglyf (voortand).

Hoeveel wervels telt de ruggengraat van een slang, afhankelijk van de soort?

Behalve de atlas en de draaier draagt iedere borstwervel twee zeer flexibele ribben; het aantal ribben ligt tussen 200 en 400.