Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Er zijn bijna 4.000 soorten slangen beschreven, van slangetjes van 15 centimeter tot reuzen van ruim 9 meter. Ongeveer 15% is giftig, en toch komen in Nederland en België maar drie soorten voor, waarvan alleen de adder een gevaarlijke beet heeft. Deze quiz gaat over hoe slangen werken: ruiken met een gespleten tong, vervellen in één keer, ademen met één long en prooien verzwelgen die dikker zijn dan zijzelf. Ook de evolutie uit de hagedissen, de fossiele reus Titanoboa en de koningscobra, de langste gifslang ter wereld, komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk dieet hebben alle slangen zonder uitzondering?
Carnivoor
Er is een waarneming van een tijgerpython die een vrucht at, maar geen enkele soort leeft deels van planten.
Q 02Wat kunnen slangen door hun schubbenhuid niet?
Zweten
De huid oogt soms glibberig door een iriserende glans, maar is altijd droog en waterafstotend.
Q 03Van welke inheemse slang is in Nederland en België als enige de beet gevaarlijk?
Adder
In de praktijk komt zo'n beet zelden voor; dodelijke slangenbeten zijn in Nederland in de moderne geschiedenis niet bekend.
Q 04Hoe heet de angst voor slangen?
Ofidiofobie
De naam komt van het Griekse woord ophis voor slang; een slangeneter heet daarom een ophifaag.
Q 05Hoeveel soorten slangen komen er in Nederland en België in het wild voor?
Drie
In Suriname leven ruim 100 soorten en op de Nederlandse Antillen acht; van de drie inheemse soorten heeft er maar één een gevaarlijke beet.
Q 06Uit welke groep reptielen zijn slangen evolutionair gezien ontstaan?
Hagedissen
Lange tijd golden slangen als zustergroep van die dieren; biologisch gezien zijn het leden van die groep die hun vier poten hebben verloren.
Q 07Wat doet de koningscobra als enige slang ter wereld voor haar eieren?
Nest bouwen
Het vrouwtje veegt takjes en bladeren bij elkaar met haar lichaam en bewaakt het legsel tot de eieren bijna uitkomen.
Q 08Hoe heet een beet waarbij een gifslang bewust geen gif toedient?
Droge beet
Gifslangen sparen zo hun gif; vaak voeren ze eerst schijnaanvallen uit waarbij de bek gesloten blijft.
Q 09Welk geluid maakt een koningscobra bij verstoring, anders dan de meeste slangen?
Grommen
Het geluid wordt via de neusgaten gemaakt en wordt dieper naarmate het dier ouder wordt.
Q 10Hoe heet het 'kwispelen' met de tong waarmee een slang geurdeeltjes opvangt?
Tongelen
De tong is permanent vochtig zodat de deeltjes blijven plakken; slangen ademen wel door hun neusgaten, maar ruiken er niet mee.
Q 11Welke vrucht werd een tijgerpython eens etend waargenomen?
Mango
Zulke waarnemingen zijn grote uitzonderingen: van geen enkele slangensoort is bekend dat ze deels van planten leeft.
Q 12Welke roofvogel is vernoemd naar zijn specialisatie in het vangen van slangen?
Slangenarend
Ook sommige uilen jagen actief op slangen, en onder de zoogdieren zijn vooral marterachtigen en mangoesten geduchte slangeneters.
Q 13Wat is de belangrijkste functie van slangengif?
De prooi efficiënter verteren
Het gif bestaat grotendeels uit eiwitafbrekende verbindingen, waardoor de vertering al buiten het lichaam kan beginnen.
Q 21Welk orgaan ontbreekt bij slangen, net als bij krokodilachtigen?
Urineblaas
De afvalstoffen gaan via de urineleider rechtstreeks naar de cloaca; het urinezuur is de witte tot gele substantie bij de ontlasting.
Q 22Naar wie is het reukorgaan in het verhemelte van slangen vernoemd?
Jacobson
Ook bij andere reptielen, zoals skinken en varanen, is dit orgaan sterk ontwikkeld; het bepaalt of een geur van een prooi of een vijand komt.
Q 23Welk orgaan van een slang kan meebewegen tijdens het doorslikken van een grote prooi?
Hart
Het zit in een vlies zonder vaste plaats, zodat het niet beschadigd raakt; de vertering van zo'n prooi kan 10 tot 20 dagen duren.
Q 14Welke twee Europese eilanden zijn bekende gebieden waar geen slangen voorkomen?
Ierland en IJsland
Slangen ontbreken ook op Antarctica, op het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika en dicht bij de Noordpool.
Q 15Waardoor kan een slang 'in stereo' ruiken en zo bepalen waar een geur vandaan komt?
Gespleten tong
De tong wordt bij een gesloten bek naar buiten gestoken door een inkeping in de bovenkaak en heeft niets met gif te maken.
Q 16Ongeveer hoeveel soorten slangen zijn er wereldwijd beschreven?
3.950
Van al die soorten is ongeveer 15% giftig; het aantal soorten per familie loopt uiteen van één tot meer dan duizend.
Q 17Uit welke klieren zijn de gifklieren van gifslangen ontstaan?
Speekselklieren
Slangengif bevat naast gifstoffen ook enzymen die de spijsvertering ondersteunen en stoffen die de bloeddruk verlagen.
Q 18Welke uitzonderlijk grote prooi is ooit door een slang verzwolgen?
Jong nijlpaard
Ook een volwassen krokodil is ooit verzwolgen; dat kan dankzij de zeer rekbare schedel en huid en de beweeglijke ribben.
Q 19Tot welke familie behoort de koningscobra (Ophiophagus hannah)?
Koraalslangachtigen
Tot diezelfde familie, de Elapidae, worden ook alle mamba's en koraalslangen gerekend.
Q 20Wat betekent de Latijnse term Serpentes letterlijk?
Kruipenden
Hetzelfde geldt voor de Griekse naam Ophis; uit dat woord komt ook het scheldwoord serpent voor een verachtelijk iemand.
Q 24Welke long is bij slangen altijd de enige volledig ontwikkelde long?
Rechterlong
De andere long is sterk onderontwikkeld en ontbreekt bij veel adders zelfs volledig; alleen primitieve reuzenslangen hebben twee even grote longen.
Q 25Wie gebruikte in 1758 als eerste de wetenschappelijke naam Serpentes voor de slangen?
Carl Linnaeus
Dat gebeurde in de tiende editie van Systema naturae.
Q 26In welke oceaan komen zeeslangen niet voor?
Atlantische Oceaan
Ze kunnen niet langs Kaap Hoorn of Kaap de Goede Hoop omdat het water daar te koud is, niet door de Rode Zee omdat die te zout is.
Q 27Welke slangenfamilie telt meer dan duizend soorten?
Toornslangachtigen
In totaal zijn er zeventien families; sommige daarvan tellen slechts één enkele soort.
Q 28Hoeveel soorten slangen komen er in Europa voor?
38
Daaronder zijn één boa en één wormslang; de twaalf soorten adders zijn de enige giftige slangen van Europa.
Q 29Wat betekent 'soleno-' in de gebitsterm solenoglyf?
Buisvormig
De andere gebitstypen zijn aglyf (geen giftand), opisthoglyf (achtertand) en proteroglyf (voortand).
Q 30Hoeveel wervels telt de ruggengraat van een slang, afhankelijk van de soort?
160 tot ruim 400
Behalve de atlas en de draaier draagt iedere borstwervel twee zeer flexibele ribben; het aantal ribben ligt tussen 200 en 400.