30 leuke feiten over Turkije

Welke stad is de hoofdstad en regeringszetel van Turkije?

Istanboel is de grootste stad en het financiële centrum van het land; minder dan 5% van het grondgebied ligt op het Europese continent.

Welke berg is het hoogste punt van Turkije?

De top ligt op 5165 meter. Het massief is een van de geïsoleerd liggende gebergten in het oosten met een duidelijk eigen klimaat.

Op welke datum werd de Republiek Turkije officieel uitgeroepen?

Een jaar eerder, op 1 november 1922, had het parlement het sultanaat al formeel afgeschaft.

Sinds welk jaar wordt het Turks in het Latijnse alfabet geschreven?

De alfabethervorming was in 1862 al voorgesteld tijdens de Tanzimat-periode, door de Ottomaanse staatsman Münif Pasja.

Hoe stond de Ottomaanse commandant bekend die in 1453 Constantinopel veroverde?

De val van de stad voltooide de onderwerping van het Byzantijnse Rijk en luidde een periode in van heerschappij over grote delen van het Midden-Oosten, de Balkan en Noord-Afrika.

Aan hoeveel landen grenst Turkije?

De langste grens is die met Syrië (822 km), de kortste die met Azerbeidzjan: slechts 9 km.

Sinds welk jaar is Turkije lid van de NAVO?

Griekenland trad op hetzelfde moment toe. Zo kreeg het bondgenootschap toezicht op de Bosporus, een belangrijke scheepvaartroute voor de Russen.

Welke zangeres won in 2003 het Eurovisiesongfestival voor Turkije?

Het winnende liedje heette Everyway that I can; sindsdien doet Turkije het erg goed op het festival.

In welke Turkse regio liggen tientallen ondergrondse steden waar ooit christenen schuilden?

Het gebied staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO en telt ook duizenden in steen uitgehakte woningen en kerken en tientallen karavanserais.

Welke vindplaats in Zuidoost-Turkije geldt als het oudst bekende tempelcomplex ter wereld?

De tempelheuvels liggen iets ten oosten van Urfa; de ronde bouwwerken hebben grote T-vormige pilaren met dier- en mensmotieven en werden na gebruik met zand bedekt.

Op welke tektonische plaat ligt het grootste deel van Turkije?

Deze kleine plaat zit ingeklemd tussen de naar elkaar toe bewegende Euraziatische en Arabische platen en wordt als blok naar het westen gedreven.

Welke Ottomaanse rijksarchitect bouwde de Selimiye-moskee en de Süleymaniye-moskee?

Ook de Sokollu Pasamoskee staat op zijn naam. De Ottomanen voegden nieuwe gebouwtypen toe, zoals overdekte handelsmarkten, gildehuizen en fontein-kiosken.

In hoeveel provincies is Turkije staatkundig verdeeld?

De provincies zijn onderverdeeld in 923 districten; provincie en hoofdstad heten meestal hetzelfde, met uitzonderingen als Hatay en Kocaeli.

Welk snaarinstrument geldt als het belangrijkste instrument van de Turkse muziek?

Ottomaanse janitsarenmuziek beïnvloedde op haar beurt het Westen: Mozart en Beethoven schreven stukken geïnspireerd op de marsmuziek.

Welke neolithische nederzetting in Turkije geldt als de oudst bekende stad ter wereld?

De nederzetting kende nog geen straten: de huizen stonden strak tegen elkaar en waren alleen via het dak te betreden.

In welke stad werd in de 13e eeuw de Mevlevi-orde van derwisjen opgericht?

De orde werd gesticht door de soefidichter Celaleddin Rumi en speelde een belangrijke rol in de islamisering van Anatolië.

Welk verdrag van 1923 verving het Verdrag van Sèvres en erkende de soevereiniteit van Turkije?

Op dezelfde conferentie werd besloten tot de bevolkingsuitwisseling tussen Turkije en Griekenland, een grote tragedie voor beide landen.

Hoe laat valt Turkije elk jaar op 10 november een minuut stil voor Atatürk?

Voetgangers blijven zwijgend op straat staan en auto's stoppen; later op de dag lopen schoolkinderen in optocht rond met vlaggen.

In welk jaar versloegen de Seltsjoeken de Byzantijnen in de Slag bij Manzikert?

Dit leidde tot de stichting van een Seltsjoeks sultanaat rond de stad Iconium; de cultureel Perzische Seltsjoeken legden de basis voor een Turks-Perzische cultuur.

Door wie werden de Seltsjoeken in 1243 verslagen in de Slag bij Köse Dağ?

Daarna viel de Seltsjoekse macht langzaam uiteen; uit een vorstendom onder Osman I groeide in de volgende 200 jaar het Ottomaanse Rijk.

Onder welke Duitse officier diende Mustafa Kemal tijdens de Slag om Gallipoli?

Hij leidde de 19e divisie van het Vijfde Leger en werd na zijn successen tot kolonel bevorderd; de laatste geallieerde troepen vertrokken op 8 januari 1916.

Hoeveel jaar duurde de Ottomaanse monarchie die in 1922 met het sultanaat werd afgeschaft?

Het parlement nam dit besluit op 1 november 1922; de nieuwe regering had zichzelf op 23 april 1920 tot de legitieme regering van het land verklaard.

Wiens staatsgreep op Cyprus was in 1974 de directe aanleiding voor de Turkse inval?

Hij leidde de door de Griekse junta gesteunde rebellenorganisatie EOKA, die het hele eiland bij Griekenland wilde voegen.

Sinds welk jaar is olieworstelen een traditie in Turkije?

De traditie ontstond doordat het Turkse leger zich op deze manier voorbereidde op zijn veldslagen.

Wat zei Mustafa Kemal in 1918 bij het zien van de geallieerde oorlogsschepen in Istanboel?

Hij moest 3,5 uur wachten op station Haydarpaşa omdat 56 oorlogsschepen van het bezettingsleger door de Bosporus voeren.

Via welke bankier zocht Willem van Oranje contact met het Ottomaanse Rijk?

Deze Sefardische Jood was uit Antwerpen gevlucht en had zich in Istanboel gevestigd; de toenadering kwam voort uit de gezamenlijke strijd tegen Spanje.

Waar werd Vedat Dalokays futuristische moskeeontwerp uit 1969 uiteindelijk wel gebouwd?

Het oorspronkelijke ontwerp voor de Kocatepe-moskee werd onder protest van conservatieve moslims gedwarsboomd; een aangepaste versie verrees in Pakistan.

Welke Armeens-Ottomaanse architectenfamilie bouwde in de 18e en 19e eeuw voor het hof?

De familie studeerde op kosten van de sultan in Italië en bouwde onder meer het Dolmabahçe-paleis en de Ortaköy-moskee in barokke stijl.

Welk volk vernietigde in de 7e eeuw v.Chr. het koninkrijk van de Frygiërs?

De Frygiërs hadden na de val van het Hettitische rijk in 1180 v.Chr. het overwicht in Anatolië; hun machtigste opvolgerstaten waren Lydië, Carië en Lycië.

Welke sultan nodigde componist Giuseppe Donizetti uit om een nieuwe muziekschool op te zetten?

Dezelfde sultan zette vlak voor zijn dood in 1839 de Tanzimat-hervormingen in gang om de Ottomaanse staat te moderniseren.