Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Turkije ligt op het kruispunt van Europa en Azië: Anatolië vormt het grootste deel van het land, Oost-Thracië ligt op de Balkan. Ankara is de hoofdstad, Istanboel de grootste stad. Deze quiz gaat over de geschiedenis van Hettieten, Grieken, Seltsjoeken en Ottomanen, over Mustafa Kemal Atatürk en de jonge republiek, en over geografie, cultuur en sport. Van de Slag bij Manzikert tot het Eurovisiesongfestival: test hoe goed je Turkije kent.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke stad is de hoofdstad en regeringszetel van Turkije?
Ankara
Istanboel is de grootste stad en het financiële centrum van het land; minder dan 5% van het grondgebied ligt op het Europese continent.
Q 02Welke berg is het hoogste punt van Turkije?
Ararat
De top ligt op 5165 meter. Het massief is een van de geïsoleerd liggende gebergten in het oosten met een duidelijk eigen klimaat.
Q 03Op welke datum werd de Republiek Turkije officieel uitgeroepen?
29 oktober 1923
Een jaar eerder, op 1 november 1922, had het parlement het sultanaat al formeel afgeschaft.
Q 04Sinds welk jaar wordt het Turks in het Latijnse alfabet geschreven?
1928
De alfabethervorming was in 1862 al voorgesteld tijdens de Tanzimat-periode, door de Ottomaanse staatsman Münif Pasja.
Q 05Hoe stond de Ottomaanse commandant bekend die in 1453 Constantinopel veroverde?
Mehmed de Veroveraar
De val van de stad voltooide de onderwerping van het Byzantijnse Rijk en luidde een periode in van heerschappij over grote delen van het Midden-Oosten, de Balkan en Noord-Afrika.
Q 06Aan hoeveel landen grenst Turkije?
acht
De langste grens is die met Syrië (822 km), de kortste die met Azerbeidzjan: slechts 9 km.
Q 07Sinds welk jaar is Turkije lid van de NAVO?
1952
Griekenland trad op hetzelfde moment toe. Zo kreeg het bondgenootschap toezicht op de Bosporus, een belangrijke scheepvaartroute voor de Russen.
Q 08Welke zangeres won in 2003 het Eurovisiesongfestival voor Turkije?
Sertab Erener
Het winnende liedje heette Everyway that I can; sindsdien doet Turkije het erg goed op het festival.
Q 09In welke Turkse regio liggen tientallen ondergrondse steden waar ooit christenen schuilden?
Cappadocië
Het gebied staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO en telt ook duizenden in steen uitgehakte woningen en kerken en tientallen karavanserais.
Q 10Welke vindplaats in Zuidoost-Turkije geldt als het oudst bekende tempelcomplex ter wereld?
Göbekli Tepe
De tempelheuvels liggen iets ten oosten van Urfa; de ronde bouwwerken hebben grote T-vormige pilaren met dier- en mensmotieven en werden na gebruik met zand bedekt.
Q 11Op welke tektonische plaat ligt het grootste deel van Turkije?
Anatolische Plaat
Deze kleine plaat zit ingeklemd tussen de naar elkaar toe bewegende Euraziatische en Arabische platen en wordt als blok naar het westen gedreven.
Q 12Welke Ottomaanse rijksarchitect bouwde de Selimiye-moskee en de Süleymaniye-moskee?
Mimar Sinan
Ook de Sokollu Pasamoskee staat op zijn naam. De Ottomanen voegden nieuwe gebouwtypen toe, zoals overdekte handelsmarkten, gildehuizen en fontein-kiosken.
Q 13In hoeveel provincies is Turkije staatkundig verdeeld?
81
De provincies zijn onderverdeeld in 923 districten; provincie en hoofdstad heten meestal hetzelfde, met uitzonderingen als Hatay en Kocaeli.
Q 21Onder welke Duitse officier diende Mustafa Kemal tijdens de Slag om Gallipoli?
Otto Liman von Sanders
Hij leidde de 19e divisie van het Vijfde Leger en werd na zijn successen tot kolonel bevorderd; de laatste geallieerde troepen vertrokken op 8 januari 1916.
Q 22Hoeveel jaar duurde de Ottomaanse monarchie die in 1922 met het sultanaat werd afgeschaft?
623 jaar
Het parlement nam dit besluit op 1 november 1922; de nieuwe regering had zichzelf op 23 april 1920 tot de legitieme regering van het land verklaard.
Q 23Wiens staatsgreep op Cyprus was in 1974 de directe aanleiding voor de Turkse inval?
Nicos Sampson
Q 14Welk snaarinstrument geldt als het belangrijkste instrument van de Turkse muziek?
bağlama
Ottomaanse janitsarenmuziek beïnvloedde op haar beurt het Westen: Mozart en Beethoven schreven stukken geïnspireerd op de marsmuziek.
Q 15Welke neolithische nederzetting in Turkije geldt als de oudst bekende stad ter wereld?
Çatal Hüyük
De nederzetting kende nog geen straten: de huizen stonden strak tegen elkaar en waren alleen via het dak te betreden.
Q 16In welke stad werd in de 13e eeuw de Mevlevi-orde van derwisjen opgericht?
Konya
De orde werd gesticht door de soefidichter Celaleddin Rumi en speelde een belangrijke rol in de islamisering van Anatolië.
Q 17Welk verdrag van 1923 verving het Verdrag van Sèvres en erkende de soevereiniteit van Turkije?
Lausanne
Op dezelfde conferentie werd besloten tot de bevolkingsuitwisseling tussen Turkije en Griekenland, een grote tragedie voor beide landen.
Q 18Hoe laat valt Turkije elk jaar op 10 november een minuut stil voor Atatürk?
9.05 uur
Voetgangers blijven zwijgend op straat staan en auto's stoppen; later op de dag lopen schoolkinderen in optocht rond met vlaggen.
Q 19In welk jaar versloegen de Seltsjoeken de Byzantijnen in de Slag bij Manzikert?
1071
Dit leidde tot de stichting van een Seltsjoeks sultanaat rond de stad Iconium; de cultureel Perzische Seltsjoeken legden de basis voor een Turks-Perzische cultuur.
Q 20Door wie werden de Seltsjoeken in 1243 verslagen in de Slag bij Köse Dağ?
Mongolen
Daarna viel de Seltsjoekse macht langzaam uiteen; uit een vorstendom onder Osman I groeide in de volgende 200 jaar het Ottomaanse Rijk.
Hij leidde de door de Griekse junta gesteunde rebellenorganisatie EOKA, die het hele eiland bij Griekenland wilde voegen.
Q 24Sinds welk jaar is olieworstelen een traditie in Turkije?
1361
De traditie ontstond doordat het Turkse leger zich op deze manier voorbereidde op zijn veldslagen.
Q 25Wat zei Mustafa Kemal in 1918 bij het zien van de geallieerde oorlogsschepen in Istanboel?
Ze zullen gaan zoals ze gekomen zijn
Hij moest 3,5 uur wachten op station Haydarpaşa omdat 56 oorlogsschepen van het bezettingsleger door de Bosporus voeren.
Q 26Via welke bankier zocht Willem van Oranje contact met het Ottomaanse Rijk?
Josef Nasi
Deze Sefardische Jood was uit Antwerpen gevlucht en had zich in Istanboel gevestigd; de toenadering kwam voort uit de gezamenlijke strijd tegen Spanje.
Q 27Waar werd Vedat Dalokays futuristische moskeeontwerp uit 1969 uiteindelijk wel gebouwd?
Islamabad
Het oorspronkelijke ontwerp voor de Kocatepe-moskee werd onder protest van conservatieve moslims gedwarsboomd; een aangepaste versie verrees in Pakistan.
Q 28Welke Armeens-Ottomaanse architectenfamilie bouwde in de 18e en 19e eeuw voor het hof?
Balyan
De familie studeerde op kosten van de sultan in Italië en bouwde onder meer het Dolmabahçe-paleis en de Ortaköy-moskee in barokke stijl.
Q 29Welk volk vernietigde in de 7e eeuw v.Chr. het koninkrijk van de Frygiërs?
Cimmeriërs
De Frygiërs hadden na de val van het Hettitische rijk in 1180 v.Chr. het overwicht in Anatolië; hun machtigste opvolgerstaten waren Lydië, Carië en Lycië.
Q 30Welke sultan nodigde componist Giuseppe Donizetti uit om een nieuwe muziekschool op te zetten?
Mahmud II
Dezelfde sultan zette vlak voor zijn dood in 1839 de Tanzimat-hervormingen in gang om de Ottomaanse staat te moderniseren.