28 leuke feiten over Vlinders

Hoe worden de Papilionoidea in het Nederlands doorgaans genoemd?

Deze superfamilie omvat alle groepen die traditioneel onder die naam werden samengevat, inclusief de dikkopjes.

Met welk orgaan zuigt de monarchvlinder nectar op uit bloemen?

Het orgaan wordt ook gebruikt om uit regenplasjes, rottend fruit en dierlijke resten water en mineralen op te zuigen.

Wie publiceerde in 1758 de wetenschappelijke naam van de monarchvlinder in Systema naturae?

De soort heette toen nog Papilio plexippus; pas in 1780 werd ze in een ander geslacht geplaatst.

Van welke planten eten de rupsen van de monarchvlinder de bladeren?

In het Engels heet de onderfamilie daarom milkweed butterflies, wat vertaald kan worden met zijdeplant-vlinders.

In welk land overwintert de oostelijke populatie van de monarchvlinder?

De nakomelingen van de nakomelingen vliegen in de herfst vanuit het noorden van de Verenigde Staten terug naar het zuiden.

Hoe zien de antennen van de Papilionoidea eruit?

Ook de manier waarop de vleugels in rust boven het lichaam tegen elkaar worden gevouwen is kenmerkend voor de groep.

Wat is de wetenschappelijke naam van de monarchvlinder?

Het geslacht telt nog elf andere soorten, die in de regel niet moeilijk uit elkaar te houden zijn.

Waarom worden monarchvlinders door veel insecteneters gemeden?

Het lichaam van de volwassen vlinder behoudt de giftige verbindingen die het dier als rups bij elkaar heeft gegeten.

Hoe lang leeft een volwassen monarchvlinder normaal gesproken?

Tijdens de trek naar het noorden zetten de vrouwtjes eitjes af, zodat de volgende generatie de reis voortzet.

Welke bergketen scheidt de twee Noord-Amerikaanse populaties van de monarchvlinder?

De westelijke populatie is klein; de oostelijke is veel groter en wordt door haar trekgedrag in grote delen van de wereld aangetroffen.

Welke Nederlandse naam dragen de vlinders uit de familie Pieridae?

De familie werd in 1820 door Swainson beschreven; vuurvlinders en blauwtjes horen daarentegen bij de Lycaenidae.

Welk museum ontwikkelde in 2021-2025 een AI-model om Papilionoidea te herkennen?

Het model herkent vooral Zuidoost-Aziatische soorten aan de onderzijde van de vleugels en werd getraind op gevouwen collectie-exemplaren.

Tot hoeveel kilometer van de geboortegrond trekt de monarchvlinder?

Wat afgelegde afstanden betreft spant de soort de kroon onder alle migrerende vlinders.

Waarvoor gebruikt de monarchvlinder zijn sterk verkleinde voorste potenpaar?

De twee andere potenparen zijn veel groter, eindigen in haakachtige klauwtjes en dienen om zich vast te houden.

Welk deel van alle vlindersoorten bestaat ongeveer uit Papilionoidea?

De overgrote meerderheid van de vlinders bestaat dus uit nachtvlinders, die niet tot deze superfamilie behoren.

Hoe heten de vlinders uit de familie Hesperiidae in het Nederlands?

Latreille beschreef de familie in 1809; de prachtvlinders vormen de familie Riodinidae en de pages de Papilionidae.

Hoe wordt de monarchvlinder in Australië genoemd?

De naam betekent zwerver; westwaarts heeft de soort behalve Australië ook grote delen van Azië bereikt.

Hoeveel exemplaren kunnen sommige groepen overwinterende monarchvlinders bevatten?

De vlinders verzamelen zich in enkele beboste gebieden in reusachtige groepen op bomen.

Op welk eiland komt een populatie monarchvlinders met witte vleugels voor?

Daar leven vogels die immuun zijn voor het gif van de vlinder; de witte vorm valt hen waarschijnlijk minder op dan de oranje.

Hoeveel soorten telt de superfamilie Papilionoidea?

Sinds de revisie van de orde Lepidoptera in 2011 horen ook de familie Hedylidae en de vroegere superfamilie van de dikkopjes erbij.

Naar welke Nederlandse stadhouder is de naam monarchvlinder vernoemd?

Protestantse emigranten in Amerika gaven de vlinder die naam vanwege de oranje kleur; de stadhouder was ook koning van Engeland.

Naar welke mythologische figuur verwijst de geslachtsnaam van de monarchvlinder?

Hij vluchtte met zijn vijftig dochters, de Danaïden, naar Argos om hen te redden van een gedwongen huwelijk.

Hoe heten de individuele oogjes waaruit het facetoog van een vlinder is opgebouwd?

De ogen van de monarchvlinder zijn ovaal en zwart, omgeven door witte vlekjes, en kunnen ook ultraviolet licht waarnemen.

In welk geslacht plaatste Jan Krzysztof Kluk de monarchvlinder in 1780?

De naam wordt uitgesproken als dana-us; het oorspronkelijke geslacht Papilio is nu beperkt tot de grote pages.

Naar wie verwijst het epitheton plexippus in de wetenschappelijke naam van de monarchvlinder?

Deze Plexippus trouwde uiteindelijk toch met Amphicomone, die hem in de huwelijksnacht doodde.

Welke voormalige superfamilie werd in 2011 bij de Papilionoidea ingedeeld?

De herindeling volgde op de revisie van de orde Lepidoptera door Van Nieukerken en collega's; ook de familie Hedylidae verhuisde mee.

Welke ondersoort van de monarchvlinder trekt niet en komt vooral voor op Caribische eilanden?

Ook het taxon nigrippus trekt niet; het komt voor in Midden-Amerika ten zuiden van Nicaragua en in het noorden van Zuid-Amerika.

Wie schreef Musei Petiveriani, het werk met de eerste vermelding van de monarchvlinder?

De chirurg Robert Rutherford had de soort voor hem uit Carolina meegebracht; de vermelding uit 1699 is nogal summier.