28 leuke feiten over Vulkanen en lava

Hoe heet de wetenschap die vulkanisme en de bijbehorende verschijnselen bestudeert?

Geisers, warmwaterbronnen en kokende modderbronnen horen bij de bestudeerde verschijnselen, maar zijn zelf geen vulkanen.

Hoe werd een vulkaan vroeger ook wel genoemd?

Rond de opening vormt het uitgestoten materiaal vaak een berg, wat de oude benaming verklaart.

Welk vulkaantype heeft een brede basis en langzaam oplopende, flauwe hellingen?

De grootste vulkanen op aarde zijn van dit type, gevormd door mafische lava die ver kan uitstromen.

Welk vulkaantype is de Fuji in Japan?

De lava van dit type is zuur en taai, kan niet ver uitstromen en bouwt daardoor heel steile wanden op.

Hoe heten de grootste brokstukken die een vulkaan bij een explosieve uitbarsting uitwerpt?

Deze grote brokken vallen direct weer naar beneden en vormen een gevaar voor de directe omgeving.

Wat is kenmerkend voor een uitgedoofde vulkaan?

Zelfs dood gewaande vulkanen worden soms toch weer actief, en ook slapende vulkanen kunnen onverwacht uitbarsten.

Hoe noemt men de brokstukken van vast gesteente die een vulkaan uitstoot?

Gesmolten gesteente dat nog onder de grond zit heet magma; zodra het naar buiten komt spreekt men van lava.

In welke maand van 2010 lag het Europese vliegverkeer dagenlang stil door een IJslandse vulkaan?

Vulkanische as kan straalmotoren tot stilstand brengen, dus piloten mijden wolken van vulkanisch stof altijd.

Op welke twee plekken worden basische vulkanen onder andere aangetroffen?

Basisch magma is minder stroperig, waardoor de lava sneller stroomt en langere afstanden aflegt.

In welk jaar barstte de Krakatau zo hevig uit dat het wereldklimaat jarenlang werd beïnvloed?

Grote hoeveelheden as in de atmosfeer zorgen voor rode zonsondergangen en kunnen een vulkanische winter veroorzaken.

Hoeveel zwaarder is de explosieve kracht per eenheid hoger op de VEI-schaal?

Ter vergelijking: de Etna scoort op deze schaal een 2 en de Krakatau een 6.

Hoe komen spleetvulkanen vaak voor in het landschap?

Dit type vulkaan heeft weinig reliëf en valt daardoor nauwelijks op als berg.

Hoe noemt men vulkanen die herhaalde activiteit vertonen?

Lichte aardbevingen in de buurt van een vulkaan wijzen vaak op een naderende eruptie.

Waar ontstaan caldeiravulkanen?

Het magma gebruikt vaak nog de oude kraterpijp, waarna via kleinere kanalen meerdere nieuwe vulkaantjes ontstaan.

Op welke maan van Neptunus zijn vulkanen waargenomen?

Ook op Venus, Mars en de Jupitermaan Io zijn vulkanen waargenomen.

Welke diameter heeft de Mauna Loa op Hawaï?

Met een VEI van 1 behoort de Mauna Loa tot de minst explosieve vulkanen op de schaal.

Welke snelheid kunnen vulkanische modderstromen van gruis en rotsblokken halen?

Zulke modderstromen hebben een bereik van zo'n 200 kilometer, veel verder dan vloeibare lava komt.

Hoe heet het vulkanisme waarbij een hemellichaam vloeibare stikstof of methaan uitstoot?

Van de manen Io en Triton wordt vermoed dat ze op deze manier actief zijn.

Welke instelling documenteert met het Global Volcanism Program de vulkanen op aarde?

Het programma houdt naast de vulkanen zelf ook hun volledige uitbarstingsgeschiedenis bij.

Welke hoogte kan fijne vulkanische as bereiken?

Vanaf die hoogte kan de as tot wel 2000 kilometer ver reizen of zelfs de hele aardbol omvatten.

Van welk vulkaantype is de Hverfell bij Mývatn op IJsland een voorbeeld?

Dit type ontstaat doordat gruis, puin en kleine rotsblokken zich rond de opening ophopen tot een kegel met een krater.

Boven welke silicaconcentratie geldt magma als felsisch of zuur?

Zulk stroperig magma kan de kratermond moeilijk verlaten en verstopt de opening soms door plugvorming.

Welke vulkaan in Californië geldt als goed voorbeeld van een zure vulkaan?

Ook het stollingsgesteente van de Mount Saint Helens in de staat Washington heeft een zure samenstelling.

In welk jaar werd de vulkanische-explosiviteitsindex VEI ingevoerd?

De index maakt het mogelijk de explosieve kracht van verschillende uitbarstingen met elkaar te vergelijken.

Hoeveel as en stof stoot een supervulkaan bij een uitbarsting uit?

Zulke reuzen barsten over een periode van een miljoen jaar slechts 1 à 2 keer uit.

Hoeveel actieve vulkanen waren er tussen 2010 en 2023 gemiddeld per jaar?

In dezelfde periode telde men gemiddeld 80 uitbarstingen per jaar.

Welke vruchtbare bodemsoort wordt genoemd als voorbeeld van grond uit vulkanische as en lava?

Na enkele eeuwen van verwering is afgekoelde lava zo vruchtbaar dat ze goed als landbouwgrond dient.

Hoeveel bevestigde holocene uitbarstingen zijn er wereldwijd waargenomen?

Vermoedelijk ligt het werkelijke aantal holocene uitbarstingen hoger, rond de 1261.