27 leuke feiten over Wetenschap voor kinderen
Leer iets nieuws en test jezelf daarna met de quiz.
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Wist je dit allemaal? Bewijs het.
Doe de quiz van 30 vragenHoe wordt de atmosfeer om de aarde ook wel genoemd?
Dit gasmengsel tempert het zonlicht en houdt, samen met de zeestromen, via het weer de energiebalans van de planeet in stand.
Waardoor is het gasmengsel van de atmosfeer aan de aarde gebonden?
Dat mengsel van gassen draait ook mee met de aardrotatie en is onmisbaar: zonder atmosfeer zou leven op aarde niet mogelijk zijn.
Zand uit welke woestijn is aangetroffen tot boven Nederland en Scandinavië?
Ook boven de Antillen en de Britse eilanden is dit over zee meegevoerde zand teruggevonden.
Welke beschermende laag bevindt zich in de stratosfeer?
De grenzen tussen de luchtlagen heten pauzes; ze verlopen niet scherp en liggen op de polen vaak lager dan op de evenaar.
Tegen welke schadelijke straling beschermt de atmosfeer het leven op aarde?
Het aardmagnetisch veld helpt mee bij die bescherming; ook gammastraling wordt zo grotendeels tegengehouden.
Wat doet land, vergeleken met water, als de zon erop schijnt?
Land koelt ook weer sneller af, waardoor de luchttemperatuur boven land sterker varieert dan boven zee.
Hoe hoog is de luchtdruk op zeeniveau gemiddeld?
De druk neemt af met de hoogte doordat er steeds minder botsende gasmoleculen zijn; op 11 km is de lucht nog maar 0,4 kg/m³ dicht.
Wie publiceerde ‘De revolutionibus orbium coelestium’, over de omwenteling der hemellichamen?
De copernicaanse revolutie verplaatste het middelpunt van het heelal van de aarde naar de zon, tegen het oude geocentrische wereldbeeld in.
Waardoor bevatte de atmosfeer van de pas ontstane aarde veel koolstofdioxide?
Dat aandeel daalde later sterk, waarna het zuurstofpercentage steeg en meercellig leven mogelijk werd.
Welke filosoof beschreef de socratische methode om via weerlegging tot waarheid te komen?
De methode begint met een schijnweten dat door onderzoek wordt weerlegd, zodat eerst het niet-weten wordt erkend en daarna de vraag opnieuw wordt opgenomen.
Wie houden samen het zuurstofgehalte van het ecosysteem aarde op peil?
Beide hebben in de zuurstofproductie een ongeveer even groot aandeel; de ene groep werkt op het land, de andere in de oceanen.
Na de komst van welk soort leven werd het aandeel koolstofdioxide in de lucht veel lager?
Voor vrijwel alle meercellige organismen is atmosferische dizuurstof een essentiële levensvoorwaarde, nodig voor de celademhaling.
Welke filosoof kwam met een analytische methode en leidde het rationalisme in?
Tegenover dat denken predikten Berkeley, Locke en Hume het empirisme, terwijl Kant met een criticisme kwam en Hegel met de dialectiek.
In welke laag van de atmosfeer bevindt zich bijna al het vocht en ijs?
Hier speelt zich het warmtetransport via verdamping en condensatie af, waarmee warmte van warme delen van de aarde naar koelere streken gaat.
Hoe heet het theoretische model van de atmosfeer met vaste waarden voor druk en temperatuur?
Het model is ingevoerd om in de luchtvaart en de wetenschap metingen te kunnen vergelijken, en legt ook viscositeit en dichtheid vast.
Welke wetenschapsfilosoof beschreef de ontwikkeling van kennis in de vorm van paradigma's?
Waarnemingen die niet met bestaande modellen te verklaren zijn, heten anomalieën; leiden die tot een nieuw paradigma, dan boekt de wetenschap vooruitgang.
Tot welke hoogte blijven de volumeverhoudingen van de gassen in de lucht vrijwel constant?
Alleen het aandeel van vocht wisselt sterk; nog hoger vallen moleculen onder invloed van energierijke straling uiteen in atomen en ionen.
Welk jaar wordt wel genoemd als het begin van de wetenschappelijke revolutie?
In dat jaar verschenen zowel een baanbrekend werk over de omwenteling der hemellichamen als het eerste complete boek over de menselijke anatomie.
Tot op welke hoogte reikt de uiterste grens van de aardatmosfeer ongeveer?
De hoogtes van de luchtlagen zijn niet overal gelijk en variëren ook met de dagelijkse en jaarlijkse gang.
Hoe groot is de dichtheid van de lucht op zeeniveau ongeveer?
Op 5500 m hoogte is de lucht al bijna half zo dicht; samen met de samenstelling bepaalt die dichtheid de luchtdruk.
Met hoeveel procent nam de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer toe tussen 1959 en 2016?
De concentratie steeg in die periode van 316 ppm naar 404 ppm, een volumepercentage van 0,0404%.
Waar werd in december 2011 de hoogste luchtdruk ooit gemeten?
Die recordwaarde bedroeg 1084,4 hPa, terwijl de druk op zeeniveau meestal tussen 940 en 1060 hPa schommelt.
Hoe heet de hoeveelheid licht die op een stukje aardoppervlak invalt?
Rond de evenaar is die waarde veel hoger dan rond de polen, waar het zonlicht op een groter gebied valt.
Welk deel van de verontreinigingen wordt nat, via uitregenen, uit de atmosfeer verwijderd?
De rest wordt droog weggevangen door vegetatie; verkeer, industrie en bosbranden zorgen voor veel van die vervuiling.
Hoe heet het proces waarbij boven 90 km moleculen O2 en N2 uiteenvallen in atomen en ionen?
Energierijke uv-straling drijft dit proces aan en verandert zo de samenstelling van de lucht op grote hoogte.
Welke Oostenrijkse natuurkundige noemde een ontoetsbare theorie ‘nicht einmal falsch’?
Een foute bewering kan volgens deze gedachte wél nuttig zijn, omdat ze tot een betere theorie kan leiden.
Tegenover wiens verificatietheorie stelde Popper zijn falsificatietheorie?
Volgens Popper kan een theorie nooit bewezen worden, maar wel weerlegd door een betrouwbare, herhaalde waarneming die er niet mee klopt.