30 leuke feiten over Wiskunde

Op welk getal was het geavanceerde getallensysteem van de Babyloniërs gebaseerd?

De Babyloniërs kenden bovendien al de stelling van Pythagoras en gebruikten tafels met machten om sneller te rekenen.

Hoe heten wiskundige beweringen waarvan de juistheid is aangetoond?

De formele redenering die aantoont dat zo'n bewering waar is, heet een wiskundig bewijs.

Vanuit welk land werd het cijfer 0 via Arabische wiskundigen in Europa geïntroduceerd?

Na de ondergang van de Griekse cultuur pakten Arabische wiskundigen in de middeleeuwen de draad weer op.

Welke onderscheiding geldt als de meest prestigieuze in de wiskunde?

Een Nobelprijs voor wiskunde bestaat niet, al kregen wiskundigen er wel in de natuurkunde en de economie.

Hoe heten de uitgangspunten waarvan men bij het opstellen van een wiskundig bewijs vertrekt?

Euclides formuleerde er vijf, die meer dan twintig eeuwen standhielden als basis van de meetkunde.

Uit welk land is de Rhind-papyrus, een vroege wiskundige bron, afkomstig?

Nog ouder zijn prehistorische kerfstokken, die erop wijzen dat men toen al telde.

Welk deelgebied van de wiskunde bestudeert veranderingen?

De andere hoofdgebieden gaan over hoeveelheden, structuren en ruimte; ze ontstonden uit handel, landmeten en sterrenkunde.

Welke Zwitserse wiskundige is verantwoordelijk voor veel van de huidige wiskundige notatie?

Vóór de 16e eeuw werd alles volledig uitgeschreven; waar nu x staat, sprak men van een onbekende grootheid.

Aan welke wiskundige wordt het ontstaan van de algebra toegeschreven?

Het woord algoritme is van zijn naam afgeleid; met zijn werk rond 820 begon een bloeiperiode van de Arabische wiskunde.

Wie leverde in 1993-1994 een algemeen aanvaard bewijs van de laatste stelling van Fermat?

Fermat zelf beweerde al een bewijs te hebben, maar daaraan wordt getwijfeld.

Van welk Grieks woord is de naam van de wiskunde in de meeste talen afgeleid?

Het Griekse woord betekent wetenschap, kennis of leren; denk aan mathematics, Mathematik en mathématiques.

Hoe vaak wordt de meest prestigieuze onderscheiding in de wiskunde uitgereikt?

Per keer gaat de medaille naar twee tot vier wiskundigen.

Welke Nederlander verbond in de 17e eeuw het woord wisconst aan deze wetenschap?

In de meeste andere talen gaat de naam terug op een Grieks woord, maar het Nederlands koos voor een eigen term.

Wat stelt het Vermoeden van Goldbach?

Het vermoeden spreekt tot de verbeelding omdat het met begrippen uit het lager of middelbaar onderwijs te formuleren is.

Met welk wiskundig hulpmiddel wordt de atmosfeer gemodelleerd voor de weersverwachting?

Het doorrekenen vergt zoveel computertijd dat er een supercomputer nodig is om binnen redelijke tijd een oplossing te vinden.

Hoe heet het vakgebied dat zich bezighoudt met het bewijzen zelf?

Vroeger bestond het werk van een wiskundige vooral uit het schrijven van bewijzen, met potlood en papier en soms passer en liniaal.

Hoe definieerde Aristoteles de wiskunde?

Die omschrijving hield stand tot de 18e eeuw; vandaag is er zelfs onder professionals geen consensus over een definitie.

Welke inductieve methode is als uitzondering toegestaan in een wiskundig bewijs?

Verder moet een bewijs zich baseren op uitgangspunten, definities en eerder bewezen beweringen, met deductieve methodes.

Welke jaarlijkse oeuvreprijs geldt als de meest prestigieuze in de wiskunde?

Ook de Wolfprijs geniet veel aanzien onder wiskundigen.

In welke eeuw ontstond de differentiaal- en integraalrekening?

Ze ontstond als hulpmiddel bij berekeningen in de hemelmechanica; de complexe getallen verschenen pas later.

Wat betekent wisconst, de 17e-eeuwse naam voor de wiskunde, letterlijk?

Minder gebruikelijke namen voor het vak zijn mathematiek, mathematica en mathesis.

Hoeveel uitgangspunten formuleerde Euclides, die meer dan twintig eeuwen standhielden?

Vanuit die uitgangspunten bouwden Euclides en zijn volgelingen de meetkunde op als zelfstandige tak van de wiskunde.

Welke Nederlands-Duitse wiskundige stimuleerde het gebruik van context in het wiskundeonderwijs?

Van oudsher werd de wiskunde heel kaal aan kinderen aangeboden; pas in de tweede helft van de twintigste eeuw kwam de echte wereld erbij.

In welk jaar formuleerde Fermat zijn beroemde laatste stelling als vermoeden?

Het duurde ruim drieënhalve eeuw voordat er een algemeen aanvaard bewijs kwam.

In welke eeuw werd de algemene oplossing van derde- en vierdegraadsvergelijkingen gevonden?

In diezelfde periode kwam ook de decimale schrijfwijze in gebruik.

Welke leerling van Pythagoras zou de hoekensom van de driehoek eigenlijk hebben ontdekt?

De ontdekking werd toch aan zijn leermeester toegeschreven, die het bewijs leverde.

In welk jaar werd het eerste gespecialiseerde wiskundige tijdschrift gesticht?

Het blad heette Journal für die reine und angewandte Mathematik en verscheen dus in het Duits.

Hoeveel bewijzen bevatten de Elementen van Euclides ongeveer?

Uit oudere beschavingen zijn geen bewijzen bekend: vóór de Grieken bestond wiskunde uit het oplossen van concrete problemen.

Welke twee pioniers pasten wiskundige technieken toe in de sociale wetenschappen?

Beiden worden ook genoemd onder de grondleggers van de statistiek, naast namen als Pascal, Huygens en Laplace.

Wie stichtte het Journal für die reine und angewandte Mathematik?

Het was het eerste gespecialiseerde wiskundige tijdschrift; de nationale wiskundige genootschappen volgden in de tweede helft van de 19de eeuw.